Lễ hội đầu xuân từ lâu đã trở thành hoạt động không thể thiếu được trong đời sống tinh thần của nhân dân các địa phương tỉnh Quảng Ninh. Trong đó, có các hoạt động thể thao.
Đã thành thông lệ, sau Tết Nguyên đán, nhiều địa phương trong tỉnh lại sôi động, tưng bừng trong các lễ hội, tiệc làng. Quảng Ninh có nhiều hoạt động thể thao vô cùng đặc sắc của các dân tộc, như: Kéo co, đẩy gậy, đánh quay, tung còn... Du xuân, chúng ta sẽ được thưởng thức các môn thể thao trên ở Lễ hội đền Cửa Ông (Cẩm Phả) vào mùng 2 hoặc 3 Tết; Lễ hội đình Lục Nà (16-17 tháng Giêng) với nhiều hoạt động thể thao đặc sắc của người Tày, Sán Chỉ, Dao; Lễ hội đầu xuân của người Dao ở Bằng Cả (TP Hạ Long), Lễ hội đình Đầm Hà...
Theo thống kê sơ bộ, dịp đầu xuân, trên địa bàn tỉnh có trên dưới 100 lễ hội truyền thống, tập trung ở Bình Liêu, Cẩm Phả, Đông Triều, Đầm Hà, Móng Cái… Trong hàng chục môn thể thao truyền thống được tổ chức có lẽ phổ biến nhất vẫn là các môn: Vật, bơi chải, cờ người, đánh con quay, đẩy gậy, ném còn...
Để giữ gìn các môn thể thao truyền thống, Sở VHTT đã tổ chức các hoạt động thi đấu, lựa chọn đưa các môn thể thao truyền thống như: Đấu vật, đua thuyền, đẩy gậy..., vào thành các môn thi đấu chính thức ở các giải đấu, các kỳ đại hội. Hiện theo chu kỳ 2 năm/1 lần, Sở VHTT và Trung tâm Thể thao vùng Đông Bắc (Tiên Yên) luân phiên tổ chức Giải thể thao truyền thống, dân tộc cho các địa phương trong toàn tỉnh. Ngoài ra, tỉnh cũng tuyển chọn ra các đội tuyển các môn thể thao truyền thống và dân tộc tham gia các giải đấu khu vực phía Bắc, Hội thi thể thao các dân tộc thiểu số miền núi các tỉnh vùng Đông Bắc và cấp toàn quốc. Hoạt động này phần nào thúc đẩy phong trào ở địa phương…
Không chỉ vậy, Sở VHTT còn khuyến khích các địa phương chú trọng đầu tư, thành lập cụm thể thao dân tộc, truyền thống. Theo đó, cứ 2 năm 1 lần nhóm gồm các huyện, thị miền núi như: Bình Liêu, Ba Chẽ, Tiên Yên, Đầm Hà, Hải Hà… lại tổ chức giải thi đấu các môn thể thao truyền thống và dân tộc. Qua phong trào cũng đã khuyến khích được địa phương phát huy thế mạnh các môn thể thao dân tộc. Đơn cử như thị xã Đông Triều đã đưa 3 môn võ thuật cổ truyền, đẩy gậy, kéo co... thành môn thi cố định trong lễ hội đầu xuân và Lễ hội đền Sinh.
Cùng việc thúc đẩy xây dựng một nền văn hóa, thể thao đậm đà bản sắc theo Nghị quyết Trung ương 5 (khóa VII), Sở VHTT đang xây dựng các Đề án bảo tồn, khôi phục và phát huy các môn thể thao dân tộc các môn thể thao truyền thống giai đoạn 2020-2025, tầm nhìn 2030. Đề án sẽ hỗ trợ bảo tồn và phát huy một cách cụ thể, bài bản, đồng thời tiến tới xây dựng cơ chế chính sách, đào tạo nhân lực, củng cố thành lập các liên đoàn và hoàn thiện hệ thống thi đấu các môn trên.
Việc gìn giữ, tổ chức các môn thể thao truyền thống dịp đầu xuân không chỉ giúp truyền lại những giá trị văn hóa tinh thần của dân tộc mà còn góp phần đáp ứng và nâng cao nhu cầu vui chơi, giải trí, thêm sắc màu cho lễ hội xuân, cho văn hóa Việt.
Hà Phong
