Lấy mẫu hài cốt liệt sĩ phục vụ giám định ADN là nhiệm vụ đặc biệt, đòi hỏi chuyên môn cao, quy trình nghiêm ngặt và sự hiệp đồng chặt chẽ giữa các lực lượng. Ngay từ khi triển khai Chiến dịch "500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ còn thiếu thông tin", Ban Chỉ đạo 515 tỉnh Quảng Ninh đã phân công rõ trách nhiệm, phát huy vai trò của từng cơ quan, đơn vị, huy động sự phối hợp đồng bộ của các sở, ngành, lực lượng vũ trang và địa phương. Sự hiệp đồng nhịp nhàng đã tạo sức mạnh tổng hợp, góp phần đẩy nhanh tiến độ lấy mẫu, sớm xác định danh tính các anh hùng liệt sĩ.
Theo rà soát của Ban Chỉ đạo 515 tỉnh, toàn tỉnh hiện có 22 nghĩa trang liệt sĩ tại 18 xã, phường, đặc khu với khoảng 3.800 phần mộ; trong đó có 803 phần mộ cần lấy mẫu sinh phẩm phục vụ giám định ADN. Khối lượng công việc lớn, phân bố trên nhiều địa bàn, trong khi yêu cầu về tiến độ và độ chính xác rất cao, đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa lực lượng quân sự, y tế, nội vụ và chính quyền địa phương.
Ban Chỉ đạo 515 tỉnh thường xuyên được kiện toàn kịp thời, ban hành quy chế hoạt động, phân công nhiệm vụ cụ thể cho các thành viên Ban Chỉ đạo 515 tỉnh và thành lập Tổ giúp việc cơ quan Thường trực Ban Chỉ đạo, các tổ chuyên môn phục vụ nhiệm vụ lấy mẫu ADN trong thực hiện “Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ”. Ban Chỉ đạo đã ban hành 6 quyết định về việc kiện toàn ban chỉ đạo, bổ sung quy chế hoạt động và phân công nhiệm vụ các thành viên ban chỉ đạo và thành lập các tổ chuyên môn, triển khai hiệu quả công tác lấy mẫu hài cốt liệt sĩ, tạo cơ sở để các cơ quan, đơn vị triển khai nhiệm vụ theo đúng chức năng, không chồng chéo, bảo đảm thông suốt từ cấp tỉnh đến cơ sở.
Thượng tá Phạm Bình Quân, Phó Chủ nhiệm Chính trị Bộ CHQS tỉnh, Tổ trưởng Tổ giúp việc Ban Chỉ đạo 515 tỉnh Quảng Ninh, cho biết: "Tổ giúp việc Ban Chỉ đạo 515 tỉnh chủ động phối hợp với các sở, ngành và địa phương rà soát hồ sơ, khảo sát thực địa, đối chiếu thông tin từng phần mộ để thống nhất xác định phần mộ đủ điều kiện lấy mẫu trước khi tổ chức khai quật. Trên cơ sở đó, hướng dẫn các địa phương hoàn thiện hồ sơ, đánh số định danh, lập sơ đồ nghĩa trang, xây dựng phương án tổ chức thực hiện; đồng thời chuẩn bị đầy đủ các điều kiện về cơ sở vật chất, lực lượng, trang thiết bị và công tác bảo đảm. Sự phối hợp đồng bộ đã giúp toàn bộ quá trình lấy mẫu hài cốt tại các nghĩa trang liệt sĩ được triển khai đúng quy trình, an toàn và bảo đảm tiến độ...".
Trong cơ chế phối hợp đó, Bộ CHQS tỉnh chịu trách nhiệm chủ trì tham mưu tổng thể, điều hành lực lượng chuyên môn và phối hợp chặt chẽ với các địa phương trong toàn bộ chiến dịch. Đơn vị trực tiếp khảo sát các nghĩa trang liệt sĩ, tham mưu xác định số lượng phần mộ đủ điều kiện lấy mẫu; xây dựng kế hoạch, điều phối lực lượng, tổ chức triển khai theo từng đợt và quản lý toàn bộ hồ sơ, dữ liệu trong suốt quá trình thực hiện. Việc lựa chọn Nghĩa trang liệt sĩ Phong Cốc (phường Phong Cốc) làm điểm triển khai trước cũng là cơ sở để hoàn thiện quy trình, thống nhất phương pháp tổ chức trước khi nhân rộng trên phạm vi toàn tỉnh.
Cùng với đó, Sở Nội vụ phối hợp rà soát hồ sơ liệt sĩ, đối chiếu thông tin quản lý nghĩa trang, tham gia thẩm định danh sách các phần mộ đủ điều kiện lấy mẫu, đồng thời phối hợp với Bộ CHQS tỉnh và các địa phương hoàn thiện hồ sơ phục vụ việc quản lý, lưu trữ và xác định danh tính liệt sĩ sau này và chỉ đạo chỉnh trang nghĩa trang liệt sĩ sau khi hoàn thành việc lấy mẫu hài cốt liệt sĩ.
Sở Y tế đảm nhiệm chuyên môn về lấy mẫu sinh phẩm. Đây là khâu quyết định chất lượng giám định ADN bởi các mẫu xương lấy từ hài cốt đã an táng hàng chục năm. Sở đã thành lập 5 tổ công tác chuyên trách gồm cán bộ pháp y, kỹ thuật viên có kinh nghiệm; tập huấn thống nhất quy trình lựa chọn mẫu, lấy mẫu, mã hóa, niêm phong và bảo quản theo đúng quy chuẩn chuyên ngành, bảo đảm mỗi mẫu sinh phẩm đủ điều kiện phục vụ phân tích ADN.
Ông Trịnh Văn Mạnh, Phó Giám đốc Sở Y tế tỉnh, cho biết: Ngành Y tế chủ động xây dựng kế hoạch, bố trí đội ngũ cán bộ pháp y, kỹ thuật viên có kinh nghiệm tham gia đầy đủ các tổ lấy mẫu của tỉnh, đồng thời chuẩn bị phương tiện chuyên dụng để bảo đảm việc vận chuyển, bàn giao mẫu sinh phẩm diễn ra an toàn, liên tục và đúng quy trình. Sở Y tế duy trì đầu mối thường trực để hằng ngày phối hợp với Bộ CHQS tỉnh và các địa phương nắm chắc tiến độ, điều phối lực lượng theo kế hoạch của Ban Chỉ đạo 515 tỉnh. Toàn bộ cán bộ tham gia được quán triệt thực hiện nghiêm quy trình chuyên môn trong từng khâu lấy mẫu, mã hóa, niêm phong và bảo quản, bảo đảm các mẫu sinh phẩm đáp ứng yêu cầu phục vụ giám định ADN. Đây là trách nhiệm thiêng liêng, thực hiện bằng tất cả sự trân trọng và lòng biết ơn đối với các anh hùng liệt sĩ đã hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc. Ngành Y tế quyết tâm phối hợp chặt chẽ với các cơ quan, đơn vị, phấn đấu hoàn thành việc lấy mẫu theo đúng tiến độ.
Đối với các xã, phường, đặc khu có nghĩa trang liệt sĩ, cấp ủy, chính quyền địa phương giữ vai trò tổ chức thực hiện tại cơ sở. Các địa phương chủ động phối hợp cùng Bộ CHQS tỉnh và các đơn vị liên quan chuẩn bị mặt bằng, cơ sở vật chất, điện, nước, huy động lực lượng dân quân, đoàn viên thanh niên và các lực lượng tại chỗ tham gia hỗ trợ khai quật, hoàn nguyên phần mộ, chỉnh trang nghĩa trang; đồng thời bảo đảm công tác lễ nghi, tâm linh và an ninh, an toàn trong suốt quá trình triển khai.
Điểm nổi bật của Chiến dịch là mọi công việc đều được vận hành theo cơ chế phối hợp thống nhất, trong đó từng cơ quan chịu trách nhiệm một lĩnh vực chuyên môn, gắn kết chặt chẽ trong từng khâu thực hiện. Chế độ giao ban hằng ngày được duy trì để kiểm điểm tiến độ, kịp thời xử lý những khó khăn phát sinh và điều chỉnh phương án triển khai phù hợp với từng địa bàn. Dù khối lượng công việc lớn và điều kiện thời tiết nhiều thời điểm không thuận lợi, quá trình lấy mẫu vẫn bảo đảm đúng quy trình, an toàn và chất lượng.
Đến ngày 25/6/2026, toàn tỉnh đã khai quật 549 phần mộ tại 9/18 nghĩa trang liệt sĩ, đạt 68,3%, thu được 507 mẫu sinh phẩm; bàn giao 289 mẫu cho Viện Pháp y Quân đội phục vụ giám định ADN; các mẫu còn lại được bảo quản theo đúng quy định để tiếp tục bàn giao. Có 42 phần mộ không đủ điều kiện lấy mẫu do không còn hài cốt hoặc không đáp ứng yêu cầu chuyên môn. Những kết quả này cho thấy hiệu quả của cơ chế phối hợp liên ngành, phát huy đúng vai trò của từng lực lượng trong tổ chức thực hiện chiến dịch.
Ban Chỉ đạo 515 tỉnh tiếp tục huy động tối đa nguồn lực, phát huy sức mạnh của cả hệ thống chính trị để hoàn thành việc lấy mẫu các phần mộ còn lại theo đúng kế hoạch, phấn đấu hoàn thành trước ngày 27/7/2026. Sự hiệp đồng giữa các cơ quan, đơn vị không chỉ bảo đảm tiến độ của Chiến dịch "500 ngày đêm", mà còn thể hiện trách nhiệm, đạo lý "Uống nước nhớ nguồn", góp phần từng bước trả lại tên cho những người con ưu tú của Tổ quốc đã anh dũng hy sinh vì độc lập, tự do của dân tộc.
