...Có khác gì học trò hôm qua, học trò ngày xưa? Xin thưa, khác lắm chứ! Đã là “học trò” thì dù nhỏ (tiểu học), hay lớn vừa (trung học cơ sở), hay lớn đẫy (trung học phổ thông), đều có một nét chung là rất nghịch. Nhất quỷ, nhì ma, thứ ba học trò mà! Nhưng hôm nay thật sự khác, khác cơ bản, là trình độ học vấn ngày một thông minh, những điều nếu không được giảng dạy từ đầu, rất dễ tắc tị khi tiếp xúc với chúng.
Ta hãy nghe chính con em chúng ta chuyện vã với nhau. Chúng bảo: “Cậu có giải trình nổi những ký hoạ mật mã thầy đưa ra tuần trước? Cậu nói cho hay những game, những hot, những con chuột, con dế trong trò máy tính điện tử? Cậu có thích híphốp, hay vale, hay cha cha của cuộc sống thường ngày? Lại nữa, cậu trả lời cho đầy đủ thế nào là mạng, là nối mạng, đọc báo điện tử, chính phủ điện tử?”. Thôi rồi, bao nhiêu chuyện lớn nhỏ, bao nhiêu nỗi mắc mớ cứ thế chảy trên miệng trẻ. Những điều đối với ta ngỡ ngàng vì quá mới mẻ, nhưng với chúng lại quá quen thuộc. Chúng sinh ra đã tiếp xúc với mọi thứ văn minh nhân loại, đã sẵn sàng nhập cuộc qua máy móc với bạn bè năm châu, đã có thể chuyện trò với đồng bọn về mọi chuyện trên trời dưới bể. Chúng là thế, thật mừng, cũng thật tự hào. Học trò hôm nay mải mê với máy tính, bớt bao thì giờ nếu phải mò mẫm dò làm. Chúng chỉ cần ấn một nhát, xê dịch điều khiển mấy nét đã có thể giải đáp, có thể vẽ hình, có thể công bố, có thể tìm thấy những điều đặt ra. Chỉ trong một tích tắc. Chỉ ấn mấy mạngViEtDeVtRiCk nút. Thói đời của cuộc sống thật mới!
Trong một lớp học, học trò chú ý nghe thầy cô nói về thủ tục bầu chọn Vịnh Hạ Long là kỳ quan thế giới. Các con mắt hau háu mở tròn. Hạ Long là của đất nước mình, mình phải tham gia bầu chọn và phải biết cách bầu chọn. Hãy chú ý ấn phím điện từng nấc. Phải qua bao nhiêu nấc mới có lá phiếu mình gửi tới tổ chức thế giới. Cuối năm mới có con số chính thức, nhưng mấy ngày gần đây đều đứng hàng số Một. Cách bầu kỳ công nhưng cũng dễ dàng. Làm sao con số Một ấy được giữ vững đến đích cuối cùng. Tất cả đều phụ thuộc vào các lá phiếu và lá phiếu liên tục của học trò hôm nay là một ví dụ. Ừ, trong cặp sách của các cô cậu học trò, không chỉ có bản cửu chương, bản tính toán xưa cũ. Hãy kiểm tra thử xem còn những gì nữa, trong đời sống thúc bách khi nước mình biến đổi là một thành viên kinh tế thế giới. Nó thật sự của hôm nay, không phải của hôm qua, của ngày xưa, nó đang tiến mãi về phía trước.