Đã thành truyền thống, nhiều năm qua, huyện Tiên Yên luôn là địa phương tổ chức rất nhiều hoạt động mang đậm bản sắc dân tộc của bà con người Dao, Sán Chỉ, Tày... thu hút được sự quan tâm của đông đảo người dân. Bên cạnh hoạt động biểu diễn văn hoá, nghệ thuật thì thể dục, thể thao cũng là loại hình sinh hoạt đặc sắc, tạo dấu ấn và sân chơi sôi nổi, rộn ràng đầu xuân mới.
Giải đua thuyền chải truyền thống của xã Đồng Rui được tổ chức từ nhiều năm nay đã trở thành sân chơi sôi động thu hút nhiều thuyền chải tham gia tranh tài. Theo thông lệ, Giải đua thuyền chải của xã Đồng Rui thường được tổ chức vào mùng 4 Tết hàng năm và đều diễn ra rất hấp dẫn. Giải đấu năm nay, Ban Tổ chức quyết định kéo dài đường đua lên 1.000m nên việc đua tài có quyết liệt hơn. Mỗi đội đua có 12 người, với 10 tay chèo, một tay lái, một tay còi phất nhịp, thi đấu theo thể thức đấu loại từng cặp một để chọn các đội nhất ở mỗi nội dung vào tranh nhất, nhì. Giải đua thuyền chải truyền thống của xã Đồng Rui bên cạnh là một hoạt động thể thao nó còn mang yếu tố tâm linh để cầu cho một năm mưa thuận, gió hoà cây cối tươi tốt, đánh bắt, nuôi trồng thuỷ sản bội thu cho người dân nơi đây. Ông Lê Anh Văn, cư trú tại thôn Thượng, xã Đồng Rui cho biết: “Giải đua thuyền chải giúp chúng tôi có cơ hội gặp và giao lưu, chúc Tết đầu năm mới để đoàn kết giúp đỡ nhau trong làm ăn, phát triển kinh tế. Ngay từ trước khi diễn ra trước đó một tháng, người dân đều rất háo hức và chuẩn bị kỹ lưỡng về thuyền và lực lượng để thi đấu với tinh thần tốt nhất với hy vọng chiến thắng để mang về may mắn cho đội của mình”.
Với nhiều hoạt động lễ hội văn hoá, thể thao đặc sắc diễn ra vào dịp đầu năm mới nên các hoạt động thể thao mang tính dân tộc, truyền thống của huyện Tiên Yên như: Đẩy gậy, kéo co, bắn nỏ, tung còn, đánh quay… đã có “đất sống” và trở thành một phần tất yếu không thể thiếu. Theo quan niệm của người dân nơi đây, bên cạnh các hoạt động văn hoá ca hát thì các hoạt động thể thao đầu năm mới luôn đem đến cho con người một sức khoẻ dẻo dai để có thể làm nương, trồng trọt… tốt hơn. Ví dụ như Lễ hội văn hoá thể thao dân tộc Sán Chỉ thường được tổ chức vào các ngày 14, 15 tháng giêng hàng năm và luân phiên giữa hai xã Đại Dực và Đại Thành nơi có đông đồng bào Sán Chỉ ở huyện Tiên Yên sinh sống. Bên cạnh phần hội được tổ chức với nhiều hoạt động mang đậm bản sắc văn hoá của tộc người Sán Chỉ như: Hát Soóng cọ (hát đối) thì các môn thể thao đi cà kheo, đánh cầu chinh, đánh gụ, thi đẩy gậy, bắn nỏ, kéo co cũng diễn ra khá sôi động. Ngoài ra mọi người còn được thưởng thức phần thi ẩm thực với các món dân dã cổ truyền như: Thi giã bánh dày, gói bánh cốc mò (một loại bánh nếp nhân đậu, gói bằng lá cây lau và bắt 3 góc đáy có đỉnh nhọn)… Cho đến nay đã qua 9 lần tổ chức lễ hội, nhiều nét đẹp văn hoá đặc sắc của người Sán Chỉ ở huyện Tiên Yên được gìn giữ và phát huy. Lễ hội đã tạo điều kiện giao lưu và góp phần tăng cường mối đoàn kết; giáo dục lòng yêu quê hương, đất nước cho đồng bào các dân tộc; tạo không khí vui tươi, phấn khởi trong ngày đầu đón năm mới. Bà Nguyễn Thị Thuỷ, Trưởng Phòng Văn hoá, Thông tin huyện Tiên Yên cho biết: “Các hoạt động thể thao diễn ra vào dịp đầu năm mới luôn là sân chơi hấp dẫn thu hút đông đảo người dân tham gia. Bên cạnh việc làm cho các hoạt động lễ hội chào đón năm mới thêm sôi động nó là góp phần gìn giữ một nét sinh hoạt đặc sắc của người dân Tiên Yên nói riêng và Quảng Ninh nói chung. Hiện tại chúng tôi đã có kế hoạch để phát triển các môn thể thao này hiệu quả và bền vững hơn, tránh trường hợp bị mai một”.
Một trong những cách làm đem lại hiệu quả cao trong việc bảo tồn và phát triển các môn thể thao dân tộc, truyền thống của huyện Tiên Yên thời gian qua đó là đã biết khuyến khích, động viên những người có kinh nghiệm về môn thể thao này khôi phục lại những cách làm trang thiết bị, dụng cụ thi đấu. Chính vì vậy, các môn thể thao dân tộc, truyền thống của huyện Tiên Yên cơ bản đều giữ được nét đẹp vốn có mang dấu ấn riêng của người dân nơi đây. Bên cạnh đó, huyện Tiên Yên cũng thường xuyên tổ chức các giải đấu lồng ghép với các hoạt động văn hoá, thể thao khác, tham gia các giải đấu thể thao dân tộc do tỉnh Quảng Ninh tổ chức nhằm khuyến khích người dân tham gia luyện tập. “Để người dân có sân chơi nhằm đưa các hoạt động thể thao dân tộc, truyền thống phát triển, bên cạnh việc tổ chức vào dịp đầu năm mới, cần phải duy trì đều đặn cả năm. Hy vọng với cách làm đó, trong một vài năm tới, Tiên Yên sẽ là một địa phương tiêu biểu đối với việc phát triển thể thao dân tộc của Quảng Ninh”, bà Nguyễn Thị Thuỷ cho biết thêm.
Duy Linh
