Đổi mới là mạch nguồn xuyên suốt trong tiến trình phát triển của đất nước ta. Trong dòng chảy ấy, Quảng Ninh nổi lên như một địa phương tiên phong với tư duy đổi mới nhất quán, cách làm sáng tạo và khát vọng phát triển bền bỉ. Không chỉ đi cùng, Quảng Ninh còn nỗ lực đi trước một bước trong việc đổi mới mô hình tăng trưởng, phương thức quản trị và tổ chức phát triển, qua đó đóng góp ngày càng rõ nét vào thành tựu chung của công cuộc đổi mới toàn diện đất nước.

Ngay từ sớm, tỉnh đã nhận thức rõ rằng, muốn phát triển nhanh và bền vững trong bối cảnh hội nhập sâu rộng, không thể tiếp tục dựa vào lợi thế khai thác tài nguyên, mà phải đổi mới tư duy phát triển, tái cấu trúc nền kinh tế và nâng cao chất lượng quản trị. Bám sát các nghị quyết lớn của Trung ương về phát triển kinh tế – xã hội, xây dựng Đảng, cải cách thể chế, phát triển khoa học – công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, tỉnh đã chủ động cụ thể hóa thành các chương trình, đề án, kế hoạch hành động phù hợp với điều kiện thực tiễn địa phương, bảo đảm vừa đúng định hướng, vừa khả thi, hiệu quả.

Theo GS.TS Nguyễn Xuân Thắng, Ủy viên Bộ Chính trị, Giám đốc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, Đại biểu Quốc hội tỉnh Quảng Ninh, Quảng Ninh giữ vị trí đặc biệt quan trọng trong tam giác tăng trưởng Hà Nội – Hải Phòng – Quảng Ninh, đồng thời là địa phương sớm và quyết liệt trong đổi mới tư duy phát triển. Việc chuyển mô hình tăng trưởng từ “nâu” sang “xanh”, coi đổi mới sáng tạo, khoa học – công nghệ và chuyển đổi số là động lực then chốt đã giúp Quảng Ninh tạo được hướng đi riêng, phù hợp với xu thế phát triển bền vững của đất nước và thế giới. Đáng chú ý, Quảng Ninh không chỉ đổi mới để bắt kịp mà còn thể hiện rõ khát vọng vươn lên mạnh mẽ, chủ động kiến tạo không gian phát triển mới, dám đặt ra những mục tiêu cao hơn mặt bằng chung và kiên trì theo đuổi con đường phát triển dài hạn, bền vững. Chính khát vọng đổi mới ấy đã tạo nên bản sắc riêng của Quảng Ninh một địa phương năng động, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm, luôn khát khao đóng góp ngày càng lớn hơn vào sự phát triển chung của đất nước trong giai đoạn mới.

Thực tiễn cho thấy, tư duy đi trước đã mang lại những kết quả rõ nét. Nhiều năm liền, Quảng Ninh đứng trong nhóm đầu cả nước về các chỉ số đánh giá chất lượng điều hành và quản trị như PCI, PAR Index, SIPAS, PAPI, ICT Index. Tỉnh là một trong những địa phương tiên phong xây dựng chính quyền điện tử, chính quyền số, vận hành hiệu quả Trung tâm Điều hành thông minh (IOC), đồng thời hình thành hệ sinh thái khởi nghiệp đổi mới sáng tạo mang tầm khu vực. Việc đăng cai tổ chức Diễn đàn Khởi nghiệp đổi mới sáng tạo quốc gia không chỉ là sự kiện chuyên môn, mà còn thể hiện tầm nhìn mở, khát vọng vươn lên và tinh thần dám nghĩ, dám làm của địa phương.

Nhìn lại nhiệm kỳ 2020–2025, có thể thấy vô vàn khó khăn, thách thức khi đại dịch COVID-19, thiên tai, biến động kinh tế toàn cầu và những thách thức nội tại đan xen. Song, bằng bản lĩnh chính trị vững vàng, tinh thần chủ động, linh hoạt và quyết liệt trong chỉ đạo, điều hành, Quảng Ninh không chỉ giữ vững ổn định mà còn tạo ra nhiều dấu ấn phát triển ấn tượng. Tốc độ tăng trưởng kinh tế được duy trì ở mức cao trong nhiều năm liên tiếp; cơ cấu kinh tế chuyển dịch tích cực theo hướng giảm dần phụ thuộc vào khai khoáng, tăng nhanh tỷ trọng công nghiệp chế biến, chế tạo, dịch vụ và du lịch.

Một trong những đột phá nổi bật của Quảng Ninh là cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh, được xác định là “đột phá của đột phá”. Tỉnh kiên trì xây dựng chính quyền kiến tạo, phục vụ, lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm, coi sự hài lòng của xã hội là thước đo hiệu quả quản trị. Những vị trí cao trong các bảng xếp hạng quốc gia đã phản ánh phương thức quản trị hiện đại, minh bạch, phù hợp với tinh thần đổi mới mà Đảng đã xác định. Khát vọng phát triển của Quảng Ninh cũng được cộng đồng doanh nghiệp ghi nhận và đồng hành. Ông Chen Bin, Chủ tịch Công ty Xiamen Solex High-Tech Industries tại Khu công nghiệp Bắc Tiền Phong, đánh giá cao sự đồng hành của chính quyền tỉnh, cho rằng sự phát triển của Quảng Ninh chính là nền tảng cho sự phát triển bền vững của doanh nghiệp. Doanh nghiệp cam kết mở rộng sản xuất, ứng dụng công nghệ cao, tuân thủ nghiêm các tiêu chuẩn môi trường và đóng góp tích cực cho tăng trưởng kinh tế – xã hội của địa phương.

Song song với phát triển kinh tế, Quảng Ninh đặc biệt chú trọng bảo đảm an sinh xã hội, nâng cao chất lượng đời sống nhân dân. Các lĩnh vực y tế, giáo dục, văn hóa, lao động, việc làm được quan tâm đầu tư đồng bộ; khoảng cách phát triển giữa các vùng, miền từng bước được thu hẹp; niềm tin của nhân dân đối với sự lãnh đạo của Đảng, chính quyền không ngừng được củng cố.

 Ông Mai Đình Vinh, Bí thư Chi bộ, Trưởng khu phố 8 (phường Vàng Danh) chia sẻ: “Những năm gần đây, chúng tôi cảm nhận rất rõ sự đổi thay của Quảng Ninh. Đô thị ngày càng khang trang, hạ tầng đồng bộ, đời sống người dân được nâng lên, tạo niềm tin và sự phấn khởi để nhân dân đồng hành cùng chính quyền trong xây dựng đô thị văn minh, hiện đại”.

Quảng Ninh hôm nay thực sự đổi khác về mọi mặt, khẳng định tầm vóc mới, diện mạo mới, vị thế mới của một trong những vùng động lực, phát triển năng động trong vùng kinh tế trọng điểm Bắc Bộ, cửa ngõ quan trọng trong hợp tác quốc tế. Đó là thành quả tổng hợp của nhiều nhân tố, gắn liền vai trò lãnh đạo của Đảng, sự giúp đỡ của Trung ương và phát huy tính chủ động, sáng tạo của địa phương, phát huy nguồn lực nội sinh và huy động sức mạnh từ hội nhập, hợp tác và kết nối, phản ánh ý chí tự lực, tự cường, sức sáng tạo vô bờ bến của các thế hệ cán bộ, đảng viên và nhân dân.

Hệ thống kết cấu hạ tầng được đầu tư đồng bộ, hiện đại đã trở thành bệ đỡ quan trọng cho quá trình chuyển mình ấy. Các tuyến cao tốc, cảng biển, sân bay, hạ tầng đô thị và logistics không chỉ rút ngắn khoảng cách địa lý mà còn kết nối Quảng Ninh sâu hơn với các trung tâm kinh tế lớn trong nước và khu vực, giải phóng nguồn lực và thu hút dòng vốn đầu tư chất lượng cao.

Du lịch được xác định là ngành kinh tế mũi nhọn, phát triển theo hướng chất lượng cao, bền vững, gắn với bảo tồn và phát huy giá trị di sản thiên nhiên, văn hóa. Vịnh Hạ Long – Di sản thiên nhiên thế giới cùng hệ thống sản phẩm du lịch đa dạng, hiện đại đã đưa Quảng Ninh trở thành điểm đến hàng đầu của cả nước. Quan trọng hơn, tỉnh đã chuyển mạnh từ phát triển du lịch theo số lượng sang nâng cao chất lượng, giá trị gia tăng, phù hợp với xu thế phát triển mới.

Trong lĩnh vực công nghiệp, Quảng Ninh tập trung thu hút các dự án công nghệ cao, thân thiện với môi trường, đặc biệt là công nghiệp chế biến, chế tạo. Các khu công nghiệp, khu kinh tế được quy hoạch bài bản, gắn với hạ tầng kỹ thuật đồng bộ, tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp phát triển lâu dài, qua đó hiện thực hóa chủ trương đổi mới mô hình tăng trưởng của Đảng. Quy mô GRDP năm 2025 ước đạt khoảng 395.000 tỷ đồng, gấp 7 lần so với năm 2010; GRDP bình quân đầu người tăng 4,6 lần so với năm 2010. Quảng Ninh là một trong số ít địa phương có điều tiết ngân sách về Trung ương, khẳng định vai trò là cực tăng trưởng quan trọng của miền Bắc.

Bước vào giai đoạn 2025–2030, trong bối cảnh đất nước chuẩn bị bước vào nhiệm kỳ mới với Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, Quảng Ninh xác định rõ khát vọng phát triển cao hơn, nhanh hơn và bền vững hơn. Khát vọng ấy không chỉ là mong muốn vươn lên của một địa phương, mà là sự lựa chọn có ý thức, thể hiện tinh thần trách nhiệm chính trị và khát vọng đóng góp ngày càng lớn cho sự nghiệp phát triển chung của đất nước. Trên hành trình ấy, Quảng Ninh kiên định gắn mục tiêu phát triển của tỉnh với tầm nhìn chiến lược quốc gia về phát triển nhanh, bền vững, tự cường và hội nhập sâu rộng, tiếp nối mạch nguồn đổi mới đã được hun đúc suốt gần 40 năm qua.

Trên nền tảng những thành tựu toàn diện đạt được trong nhiệm kỳ 2020–2025, tỉnh tiếp tục khẳng định quyết tâm giữ vững vai trò đầu tàu kinh tế vùng Đông Bắc, một cực tăng trưởng quan trọng của miền Bắc; đến năm 2030 trở thành địa phương giàu mạnh, văn minh, hiện đại, hạnh phúc, sớm trở thành thành phố trực thuộc Trung ương; đến năm 2045 là một trong những đầu tàu thúc đẩy kinh tế quốc gia. Tỉnh cũng đặt ra yêu cầu cao hơn về chất lượng tăng trưởng, hiệu quả phát triển và sức cạnh tranh dài hạn. Trong đó đổi mới mô hình tăng trưởng được xác định là nhiệm vụ trung tâm, với trọng tâm là lấy khoa học – công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và chuyển đổi xanh làm động lực chủ yếu. Đây chính là cách Quảng Ninh cụ thể hóa các nghị quyết lớn của Trung ương về phát triển kinh tế số, kinh tế xanh, khoa học – công nghệ và phát triển bền vững, biến định hướng chiến lược của Đảng thành hành động thực tiễn sinh động.

Song hành với phát triển kinh tế, Quảng Ninh đặc biệt coi trọng xây dựng hệ thống chính trị trong sạch, vững mạnh; nâng cao năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của các tổ chức đảng; đẩy mạnh cải cách hành chính, hoàn thiện thể chế và nâng cao hiệu quả quản trị địa phương. Công tác xây dựng Đảng được xác định là then chốt, là nền tảng chính trị vững chắc để dẫn dắt phát triển kinh tế – xã hội nhanh và bền vững, tạo dựng niềm tin xã hội và sự đồng thuận rộng rãi – nguồn lực mềm có ý nghĩa quyết định đối với thành công của công cuộc đổi mới.

Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ninh Bùi Văn Khắng khẳng định, những kết quả đạt được là nền tảng quan trọng để tỉnh bước vào giai đoạn phát triển mới với quyết tâm và khí thế cao hơn. Trên cơ sở đó, tỉnh chỉ đạo các ngành, lĩnh vực hành động quyết liệt ngay từ những ngày đầu nhiệm kỳ, trong đó tích cực đẩy mạnh chuyển đổi số, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước, tạo đột phá trong tăng trưởng kinh tế và bảo đảm các cân đối lớn của nền kinh tế.

Trong mọi định hướng và hành động, Quảng Ninh nhất quán quan điểm lấy người dân làm trung tâm, là chủ thể và mục tiêu của sự phát triển. Mọi thành quả tăng trưởng đều hướng tới nâng cao đời sống vật chất và tinh thần của nhân dân, thu hẹp khoảng cách phát triển giữa các vùng miền, bảo đảm an sinh xã hội và củng cố niềm tin của nhân dân đối với Đảng, Nhà nước và chính quyền địa phương. Đây chính là nền tảng xã hội vững chắc để khát vọng phát triển của tỉnh được hiện thực hóa một cách bền bỉ và lâu dài.

Khát vọng đưa Quảng Ninh trở thành trung tâm du lịch quốc tế hàng đầu cũng đặt ra những yêu cầu mới, đòi hỏi tỉnh phải không ngừng nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, thu hút các nhà đầu tư chiến lược, phát triển hệ sinh thái dịch vụ – du lịch đẳng cấp. Đồng thời, tỉnh phải giải quyết hài hòa bài toán giữa phát triển nhanh và bền vững, ứng phó hiệu quả với biến đổi khí hậu, thiên tai, dịch bệnh, cũng như nguy cơ gia tăng chênh lệch phát triển. Đặc biệt, với vị trí là địa bàn chiến lược, phên giậu phía Đông Bắc của Tổ quốc, Quảng Ninh luôn ý thức sâu sắc yêu cầu kép: Vừa phát triển kinh tế – xã hội nhanh, bền vững, vừa bảo đảm vững chắc quốc phòng, an ninh, chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ.

Những thách thức đó càng đòi hỏi Quảng Ninh phải có tầm nhìn dài hạn, quyết sách mạnh mẽ và giải pháp đồng bộ. Kiên định con đường phát triển “xanh, bền vững, toàn diện”, tỉnh tiếp tục đổi mới mô hình tăng trưởng, chuyển từ khai thác tài nguyên sang dựa vào tri thức, công nghệ, đổi mới sáng tạo và nguồn nhân lực chất lượng cao. Phát triển con người được xác định là trụ cột lâu dài, là nền tảng để hiện thực hóa khát vọng vươn lên trong giai đoạn mới.

Có thể khẳng định, trong kỷ nguyên phát triển mới của đất nước, Quảng Ninh không chỉ là điểm sáng tăng trưởng của vùng Đông Bắc mà còn là biểu tượng sinh động của khát vọng vươn mình, tinh thần đổi mới và quyết tâm hành động. Từ một vùng đất biên cương giàu truyền thống cách mạng và tinh thần “Kỷ luật và Đồng tâm”, Quảng Ninh hôm nay đang tự tin cùng cả nước bước vào giai đoạn phát triển mới, đóng góp xứng đáng vào khát vọng xây dựng một Việt Nam hùng cường, thịnh vượng.