Các tổ chức y khoa hàng đầu tại Mỹ đang kêu gọi người dân tiêm các loại vaccine cúm và COVID-19 phiên bản cập nhật trong mùa thu này, đồng thời công bố những hướng dẫn mới dựa trên các bằng chứng khoa học nhằm giảm bớt sự hoang mang do những thay đổi trong khuyến nghị của chính quyền Tổng thống Donald Trump.
Thông thường, khuyến nghị về vaccine được Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Mỹ (CDC) đưa ra với sự hỗ trợ của các cố vấn độc lập. Tuy nhiên, từ năm ngoái, các quan chức y tế dưới chính quyền Tổng thống Trump đã bắt đầu rút lại một số khuyến nghị lâu nay về phòng ngừa virus theo mùa và tiêm chủng định kỳ cho trẻ em. Hội đồng cố vấn của CDC, vốn có ảnh hưởng đến chính sách vaccine của các bang và chính sách bảo hiểm, hiện cũng đang vướng vào một cuộc tranh chấp pháp lý.
Trong bối cảnh đó, các tổ chức y khoa đang chủ động đưa ra những hướng dẫn cụ thể. Học viện Nhi khoa Mỹ, Học viện Bác sĩ Gia đình Mỹ, Hiệp hội Sản phụ khoa Mỹ và Hiệp hội Bệnh truyền nhiễm Mỹ đều đã công bố hướng dẫn tiêm chủng dành cho các nhóm bệnh nhân của mình. Theo bác sĩ Sandra Fryhofer thuộc Hiệp hội Y khoa Mỹ, các khuyến nghị này, cùng những bằng chứng về mức độ an toàn và hiệu quả của vaccine, được đăng tải công khai nhằm cung cấp cho người dân hướng dẫn “rõ ràng, nhất quán và dựa trên cơ sở khoa học” trong khi chính sách liên bang vẫn đang thay đổi.
Hầu hết mọi người nên tiêm vaccine cúm
Các hiệp hội y khoa thống nhất rằng hầu như tất cả mọi người từ 6 tháng tuổi trở lên đều cần tiêm vaccine cúm. Tuy nhiên, bệnh cúm đặc biệt nguy hiểm đối với người từ 65 tuổi trở lên, phụ nữ mang thai, trẻ nhỏ và những người ở mọi độ tuổi mắc các bệnh mạn tính như hen suyễn, tiểu đường, bệnh tim và suy giảm hệ miễn dịch. Hai mùa cúm gần đây đặc biệt nghiêm trọng, với số trẻ em tử vong cao bất thường; phần lớn trong số này là những trẻ chưa được tiêm vaccine. Vaccine không thể ngăn chặn tất cả các ca nhiễm cúm, nhưng giúp giảm nguy cơ bệnh diễn biến nghiêm trọng. Theo Vaccine Integrity Project, một tổ chức y tế công cộng thuộc Đại học Minnesota, vaccine giúp giảm 31% nguy cơ nhập viện ở người lớn tuổi. Phân tích này được công bố ngày 2/9 trên tạp chí y khoa JAMA.
Nhiều lựa chọn vaccine cúm
Ba loại vaccine cúm “tăng cường” được thiết kế để bảo vệ người cao tuổi tốt hơn.
"Học viện Bác sĩ Gia đình Mỹ khuyến nghị nhóm này lựa chọn một trong ba loại vaccine nhưng không nên trì hoãn tiêm nếu loại vaccine đó không có sẵn” - bác sĩ Sarah Nosal thuộc học viện cho biết.
Một lựa chọn mới trong năm nay dành cho người từ 50 tuổi trở lên là vaccine cúm đầu tiên sử dụng công nghệ mRNA, công nghệ đóng vai trò quan trọng trong việc kiểm soát đại dịch COVID-19.
Một nghiên cứu cho thấy vaccine mFlusiva của Moderna có hiệu quả cao hơn 27% trong phòng ngừa bệnh có triệu chứng ở nhóm 50-64 tuổi so với vaccine cúm thông thường. FDA vừa phê duyệt loại vaccine mới này và Moderna dự kiến sẽ sớm cung cấp một số liều tại một số nhà thuốc.
Khuyến nghị mới về vaccine COVID-19
Trước đây, các cơ quan y tế liên bang Mỹ khuyến nghị vaccine COVID-19 cho hầu hết mọi người. Tuy nhiên, tương tự năm ngoái, FDA hiện chỉ chính thức phê duyệt vaccine cho những người có nguy cơ cao, gồm người từ 65 tuổi trở lên hoặc người trẻ hơn mắc ít nhất một bệnh lý làm tăng nguy cơ mắc COVID-19 nghiêm trọng.
Dù vậy, các bác sĩ gia đình khuyến nghị tất cả người trưởng thành nên tiêm vaccine COVID-19, đặc biệt là người cao tuổi và những người có các yếu tố nguy cơ khác. Người từ 65 tuổi trở lên nên tiêm một liều vào mùa thu và một liều thứ hai sau đó 6 tháng, do khả năng miễn dịch suy giảm theo thời gian, bà Nosal cho biết.
Học viện Nhi khoa Mỹ khuyến nghị tiêm vaccine COVID-19 cho tất cả trẻ từ 6 tháng đến 23 tháng tuổi, cũng như trẻ lớn hơn có các bệnh lý nguy cơ cao. Học viện cũng ủng hộ việc tiêm vaccine cho bất kỳ trẻ nào nếu cha mẹ mong muốn.
Sau khi hàng triệu liều vaccine đã được sử dụng, không có bằng chứng cho thấy việc tiêm vaccine COVID-19 trong thời kỳ mang thai làm tăng nguy cơ sảy thai hoặc các vấn đề khác.
Tùy theo độ tuổi, người dân có thể lựa chọn vaccine của Moderna, Pfizer, Novavax và Sanofi, trong đó Novavax và Sanofi không sử dụng công nghệ mRNA.
Cũng giống vaccine cúm, vaccine COVID-19 có hiệu quả nhất là ngăn ngừa các biến chứng nặng, giảm tỷ lệ nhập viện và tử vong, thay vì ngăn chặn tuyệt đối việc nhiễm bệnh hoặc các triệu chứng nhẹ. Vaccine Integrity Project cho biết vaccine COVID-19 được tiêm vào mùa thu năm ngoái giúp giảm 53% nguy cơ nhập viện ở người cao tuổi và giảm đáng kể số ca phải đến phòng cấp cứu ở trẻ nhỏ.
Các tác dụng phụ thường gặp của vaccine cúm và COVID-19 đều nhẹ và tạm thời, như đau tại chỗ tiêm, mệt mỏi, đau đầu, đau cơ và sốt nhẹ. Những phản ứng này xảy ra thường xuyên hơn một chút với vaccine mFlusiva mới so với vaccine cúm thông thường.
