Những ngày qua, thông tin về việc gần 300 tấn thịt lợn bệnh bị tuồn ra thị trường tại TP Hà Nội, trong đó có nhiều trường học, nhận được sự quan tâm của dư luận. Trước sự việc này, các cơ quan chức năng của tỉnh đã tăng cường công tác giám sát, kiểm tra hoạt động giết mổ và vệ sinh an toàn thực phẩm (ATTP).
Trên địa bàn tỉnh có 6 cơ sở giết mổ động vật tập trung đã được giao về cấp xã quản lý. Tại các cơ sở tập trung, quy trình kiểm soát giết mổ được thực hiện nghiêm ngặt, có sự giám sát trực tiếp của cán bộ thú y. Động vật trước khi giết mổ đều được kiểm tra tình trạng sức khỏe, nguồn gốc, giấy chứng nhận kiểm dịch. Trong quá trình giết mổ được theo dõi chặt chẽ; sau giết mổ, sản phẩm được đóng dấu kiểm soát và bảo quản theo đúng quy định. Các điều kiện về nhà xưởng, trang thiết bị, dụng cụ, hệ thống xử lý chất thải cũng từng bước được cải thiện, góp phần hạn chế nguy cơ ô nhiễm môi trường và phát sinh dịch bệnh.
Theo báo cáo của Chi cục Chăn nuôi và Thú y (Sở NN&MT), năm 2025, toàn tỉnh đã kiểm soát giết mổ 376.000 con gia súc, gia cầm, với tổng số phí thu được hơn 1,1 tỷ đồng. Riêng trong quý I/2026, đã có 38.700 con gia súc được kiểm soát tại các cơ sở giết mổ tập trung. Cùng với khâu giết mổ, công tác kiểm dịch, vận chuyển động vật và sản phẩm động vật cũng được thực hiện chặt chẽ.
Năm 2025, Chi cục Chăn nuôi và Thú y đã cấp 1.422 giấy chứng nhận kiểm dịch xuất tỉnh trước khi gia súc, gia cầm và sản phẩm động vật lưu thông ra ngoài địa bàn. Công tác giám sát an toàn thực phẩm được duy trì triển khai thông qua việc lấy mẫu xét nghiệm định kỳ. Trong năm 2025, ngành chức năng đã lấy 33 mẫu sản phẩm động vật gồm thịt lợn, bò, gà và trứng gia cầm để kiểm tra các chỉ tiêu vi sinh, tồn dư kháng sinh và chất cấm. Kết quả cho thấy, 100% mẫu đạt yêu cầu, không phát hiện vi phạm về an toàn thực phẩm. Qua đó, phản ánh hiệu quả của việc kiểm soát từ khâu đầu vào đến đầu ra trong chuỗi sản xuất, kinh doanh thực phẩm.
Ghi nhận thực tế cho thấy, tại các cơ sở giáo dục trên địa bàn tỉnh, phần lớn các trường học, bếp ăn đều chấp hành quy định điều kiện đảm bảo an toàn thực phẩm từ nguồn gốc, xuất xứ nguyên liệu, quy trình chế biến, bảo quản, vận chuyển, giao nhận thực phẩm. Cô giáo Nguyễn Thị Loan, Phó Hiệu trưởng Trường mầm non Hồng Gai (phường Hồng Gai), cho biết: Nhà trường có khoảng 1.800 trẻ ăn bán trú mỗi ngày, khối lượng lương thực, thực phẩm, rau củ sử dụng rất lớn. Nhà trường đã tổ chức thực hiện chặt chẽ các quy định về an toàn thực phẩm ở tất cả các khâu. Trong đó, 100% nguyên liệu được nhập mới trong ngày, có nguồn gốc rõ ràng và được kiểm tra kỹ lưỡng, bảo đảm tươi, sạch trước khi chế biến, dưới sự giám sát chặt chẽ của nhà trường và phụ huynh.
Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đạt được, công tác quản lý giết mổ và an toàn thực phẩm trên địa bàn tỉnh vẫn còn không ít thách thức. Nổi bật là tình trạng tồn tại số lượng lớn cơ sở giết mổ nhỏ lẻ. Hiện toàn tỉnh còn trên 600 cơ sở giết mổ nhỏ lẻ, trong đó phần lớn không có lực lượng thú y kiểm soát trực tiếp, tiềm ẩn nguy cơ mất ATTP và phát sinh dịch bệnh. Sau khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, nhiều thú y viên, cộng tác viên thú y tham gia làm công tác kiểm soát giết mổ tại địa phương đã nghỉ việc theo chế độ. Toàn tỉnh hiện chỉ còn 9 kiểm soát viên làm việc tại 6 cơ sở giết mổ tập trung, trong khi khối lượng công việc ngày càng lớn. Bên cạnh đó, cơ chế, chính sách hỗ trợ cho lực lượng này còn hạn chế, chưa thực sự tạo động lực để thu hút và giữ chân nhân lực.
Mặt khác, nhận thức của một bộ phận người tham gia hoạt động giết mổ, kinh doanh thực phẩm còn hạn chế, vẫn đặt lợi ích kinh tế lên trên yêu cầu ATTP. Thói quen tiêu dùng của người dân cũng chậm thay đổi, nhiều người vẫn ưu tiên sử dụng “thịt nóng”, giá rẻ mà chưa quan tâm đến nguồn gốc, dấu kiểm soát thú y. Điều này vô hình trung tạo áp lực cạnh tranh không lành mạnh đối với các sản phẩm đã qua kiểm soát, làm giảm hiệu quả quản lý nhà nước trong lĩnh vực này.
Công tác thanh tra, kiểm tra và xử lý vi phạm ở một số địa phương vẫn chưa thực sự quyết liệt. Một số nơi còn tâm lý nể nang, ngại va chạm, dẫn đến việc xử lý vi phạm chưa triệt để, chủ yếu dừng ở mức nhắc nhở. Trong khi đó, chế tài xử phạt theo quy định hiện hành còn thấp, chưa đủ sức răn đe.
Bà Chu Thị Thu Thủy, Chi cục trưởng Chi cục Chăn nuôi và Thú y, chia sẻ: Thực tiễn đặt ra yêu cầu phải có những giải pháp đồng bộ, căn cơ hơn trong thời gian tới. Trước hết, địa phương cần tiếp tục đẩy mạnh quy hoạch và đầu tư hệ thống cơ sở giết mổ tập trung theo hướng hiện đại, áp dụng công nghệ tiên tiến, từng bước thay thế các cơ sở nhỏ lẻ. Song song với đó, cần củng cố, nâng cao năng lực cho lực lượng thú y cơ sở, có cơ chế chính sách phù hợp để thu hút, đãi ngộ nhân lực. Công tác thanh tra, kiểm tra cần được tăng cường theo hướng thường xuyên, đột xuất, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm nhằm tạo tính răn đe. Đặc biệt, cần phát huy hiệu quả phối hợp liên ngành, hình thành cơ chế giám sát chặt chẽ, xuyên suốt từ khâu sản xuất đến tiêu thụ.
Có thể thấy, kiểm soát giết mổ không chỉ là khâu kỹ thuật đơn thuần mà còn là “chốt chặn” trong bảo đảm ATTP. Việc siết chặt quản lý từ gốc sẽ góp phần quan trọng xây dựng chuỗi cung ứng thực phẩm an toàn, minh bạch, vì sức khỏe cộng đồng.
