Điều mà thanh niên, nhất là thanh niên nông thôn hiện nay cần và mong muốn, đó là có công việc làm ổn định để tạo thu nhập cho bản thân, gia đình, đồng thời có cơ hội khẳng định, cống hiến sức trẻ, đóng góp cho sự phát triển của địa phương.
Tuy nhiên, thực tế ở nhiều địa bàn nông thôn của tỉnh ta hiện nay, tình trạng thanh niên thất nghiệp, hoặc không có việc làm ổn định, phải đi tìm việc ở các thị xã, thành phố khá phổ biến. Nhiều thanh niên ở vùng nông thôn bày tỏ tâm tư: Hiện nay làm ruộng vắt kiệt mồ hôi cũng chỉ đủ ăn, chuyển đổi cơ cấu kinh tế thì thiếu vốn, thiếu thông tin, trong khi phần lớn thanh niên nông thôn trình độ thấp, nghề nghiệp không ổn định... Con đường bê tông nối liền 7 thôn của xã Xuân Sơn (Đông Triều) trước đây luôn rộn rã tiếng nói cười của thanh niên, nhưng bây giờ hầu như vắng bóng. Anh Nguyễn Minh Thì, Bí thư Đoàn xã cho biết: Thanh niên trong xã không đi học thì đi làm ăn xa. Hầu như chẳng có mấy người lập nghiệp được tại địa phương. Vì thế mỗi khi tổ chức các hoạt động phong trào cần thanh niên tham gia thì không biết huy động ở đâu. Ông Nguyễn Đình Tôn, thôn 4, xã Xuân Sơn có 8 người con thì chỉ 2 con hiện còn ở nhà, kinh tế chỉ trông chờ vào vài sào ruộng. “Vài năm trước trên địa bàn huyện có một số nhà máy xí nghiệp mới được đầu tư xây dựng, tôi hy vọng có thể xin cho con vào nhưng vì công việc đòi hỏi trình độ tay nghề cao nên họ từ chối” - Ông Tôn cho biết. Hiện trên địa bàn huyện Đông Triều có 2 cụm công nghiệp đã đi vào hoạt động là Kim Sơn và Cụm công nghiệp Bình Dương, nhưng số lượng thu hút lao động tại địa phương không nhiều, chủ yếu là lao động đến từ nơi khác. Anh Nguyễn Ngọc Quân, Bí thư Huyện Đoàn Đông Triều cho biết, số thanh niên trên địa bàn có trên 3 vạn. Trong khi quỹ đất dành cho nông nghiệp ngày càng bị thu hẹp, nên nghề nông chỉ làm vài ba buổi là hết việc, trong khi nghề phụ thì ít. Huyện cũng đã triển khai định hướng phát triển kinh tế trang trại cho thanh niên, nhưng lại khó khăn về vốn, kỹ thuật, kiến thức thị trường. Vì thế đã có khoảng 10.000 thanh niên bỏ làng đi làm ăn xa, mà thu nhập cũng thấp, không ổn định. Hầu hết các huyện nông thôn, miền núi hiện nay trên địa bàn tỉnh cũng trong tình cảnh tương tự. Như ở xã Hiệp Hoà (Yên Hưng), cả xã có gần 9.000 nhân khẩu thì trên 1.000 người di cư sang huyện Cát Hải (Hải Phòng) kiếm sống, trong đó hầu hết là thanh niên. Huyện Ba Chẽ, số thanh niên có khoảng 6.000, nhưng có gần 4.000 thanh niên không có việc làm ổn định, chủ yếu là làm nông nghiệp, hết mùa vụ thì lên rừng khai thác lâm sản phụ. Số ít thanh niên được đào tạo để đi xuất khẩu lao động, trên 1.000 thanh niên lên các thành phố kiếm sống. Triệu Quý Làu, Bí thư Chi đoàn thôn Làng Cổng, xã Đồn Đạc (Ba Chẽ) là một trong số ít thanh niên có trình độ ở địa phương (trung cấp cơ điện), nhưng đến nay vẫn chưa xin được việc làm. Anh tâm sự: “Để xin được việc phù hợp với chuyên môn ở địa phương hiện nay rất khó. Muốn làm ăn thì phải có vốn, nhưng nguồn vốn vay hỗ trợ thanh niên phát triển kinh tế lại quá hạn hẹp”. Bí thư Huyện Đoàn Ba Chẽ Nguyễn Văn Sơn cho biết: “Vốn vay cho thanh niên triển khai chậm, nguyên nhân do việc tập hợp, làm thủ tục vay vốn rườm rà. Số người được vay thì sử dụng đồng vốn chưa thực sự hiệu quả, do chưa tìm được hướng đi phù hợp cho phát triển kinh tế bền vững”. Anh Nguyễn Văn Hưng, thôn Hổ Lao, xã Tân Việt (Đông Triều) phát triển kinh tế từ chăn nuôi lợn, gà. Anh Nguyễn Văn Hưng, thôn Hổ Lao, xã Tân Việt (Đông Triều) thời gian vừa qua có thông qua tổ chức Đoàn TN đứng ra tín chấp, được vay vốn theo quy định, nhưng số vốn quá ít. Chăn nuôi đại gia súc thì được vay tối đa không quá 30 triệu đồng trong 36 tháng, gia cầm thì không quá 20 triệu đồng trong 24 tháng. Nếu so với quy mô chăn nuôi hơn 200 con lợn, hàng trăm con gà của gia đình anh hiện nay thì số tiền vay 10 triệu đồng chỉ đủ để xây 2 chuồng lợn... Những năm gần đây, Tỉnh Đoàn đã xây dựng một số giải pháp nhằm tăng cường công tác đào tạo nghề giải quyết việc làm cho thanh niên, đặc biệt là các đối tượng thanh niên nông thôn. Trong đó, phối hợp với các ban ngành, đoàn thể tuyên truyền, triển khai công tác dạy nghề và giới thiệu việc làm; mở rộng quy mô hoạt động của Trung tâm Giới thiệu việc làm cho thanh niên. Công tác dạy nghề của Trung tâm cũng đã được chú trọng hơn về nâng cao chất lượng, sát với nhu cầu thị trường lao động và đặc thù nghề của nhiều địa phương. Trung tâm đã tổ chức được 32 lớp đào tạo nghề cho 1.248 học viên; tổ chức được hàng chục lớp tập huấn kỹ thuật về nuôi trồng thuỷ hải sản, phát triển kinh tế vườn đồi... ở nhiều địa phương. Bên cạnh đó, hoạt động hỗ trợ thanh niên vay vốn phát triển kinh tế, tham gia giải quyết việc làm cũng đã bước đầu được quan tâm hơn. Sau hơn 2 năm toàn tỉnh đã giải ngân được trên 11 tỷ đồng, tạo việc làm cho trên 1.700 lao động có thu nhập ổn định. 
Không có việc làm ổn định, thanh niên nông thôn ra thành phố làm nghề chở hàng thuê.
Mặc dù vậy, tình trạng thanh niên nông thôn thiếu việc làm vẫn chưa có chiều hướng giảm. Ngoài việc chủ động tự tìm cho mình công việc, hướng phát triển kinh tế gia đình, thanh niên nông thôn vẫn đang trăn trở với nhiều câu hỏi: Định hướng nghề nghiệp như thế nào với vốn kiến thức hạn hẹp? Tìm đâu ra nguồn vốn đủ để bắt đầu lập nghiệp nếu không có trình độ học vấn? Đầu tư đồng vốn đó vào đâu và sử dụng như thế nào cho có hiệu quả? Để trả lời cho những câu hỏi trên, thiết nghĩ việc thực hiện các giải pháp định hướng nghề nghiệp; dạy nghề và tạo việc làm; hỗ trợ thanh niên lập nghiệp; phát huy hiệu quả của các trung tâm giới thiệu việc làm... cần được các cấp, ban ngành hữu quan coi trọng thực hiện hiệu quả hơn nữa.
