Với việc triển khai hiệu quả mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, áp dụng phương thức quản trị mới, chuyển mạnh từ quản lý sang phục vụ và phát huy tính chủ động của cơ sở, xã Quảng Hà đang chứng kiến những bước phát triển bứt phá.
Quản trị không gian tích hợp, đa dạng
Xã Quảng Hà được hình thành trên cơ sở sáp nhập thị trấn Quảng Hà và 3 xã Quảng Minh, Quảng Phong, Quảng Chính cùng thôn 1, 2 xã Quảng Long trước đây. Xã có diện tích tự nhiên 134,37km², hơn 4.000ha bãi triều và trên 15.000ha mặt nước; 17 thôn, khu phố với 11.206 hộ dân và trên 40.060 nhân khẩu; đứng thứ 18 về dân số và thứ 13 về diện tích trong số 54 đơn vị hành chính của thành phố Quảng Ninh. Đặc biệt, Quảng Hà có lợi thế đặc thù vì nằm trong KKT cửa khẩu Móng Cái, có KCN cảng biển với quy mô lớn (5.000ha), trong đó KCN Hải Hà đang triển khai 660ha, quy tụ hơn 15.000 công nhân và khoảng 9.000 chuyên gia nước ngoài.
Ngay khi vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, Đảng ủy, chính quyền xã đã chủ động xây dựng kế hoạch lãnh đạo, chỉ đạo điều hành bài bản và quyết liệt. Địa phương đưa họp giao ban đầu tuần thành quy chế bắt buộc để nắm tình hình và đôn đốc tiến độ. Kế hoạch thực hiện được cụ thể hóa bằng nguyên tắc “5 rõ” (rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, rõ thời gian, rõ kết quả) gắn chặt nhiệm vụ với chỉ số KPI theo quý và trách nhiệm người đứng đầu. Xã tiên phong ứng dụng công nghệ để nắm bắt tâm tư người dân thông qua Zalo Mini App “Quảng Hà số”, tạo kênh tương tác 2 chiều bảo mật thông tin giữa người dân, doanh nghiệp với trực tiếp lãnh đạo xã, đồng thời công khai quy hoạch, chính sách và trả lời kiến nghị của nhân dân.
Đối với các sự việc phát sinh, cán bộ xã chủ động xuống bám sát địa bàn để phát hiện, tìm hiểu gốc rễ vấn đề. Tác phong làm việc chuyển từ “xuân, thu nhị kỳ” sang "hết việc chứ không hết giờ". Khi nhận phản ánh liên quan tới những vấn đề nóng, phức tạp như tranh chấp đất đai, xã chỉ đạo cán bộ địa chính, đại diện pháp lý và đơn vị đo đạc xuống trực tiếp hiện trường chốt phương án giải quyết thay vì yêu cầu người dân làm đơn thư chờ đợi lâu ngày.
Quảng Hà tập trung giải quyết những "bài toán khó" đã tồn tại dai dẳng về GPMB và xử lý nuôi trồng thủy sản trái phép qua đó tạo chuyển biến rõ nét. Trong công tác GPMB, chính quyền xã đã tháo gỡ dứt điểm các nút thắt tồn đọng gần 20 năm tại các dự án trọng điểm như: Dự án Trung tâm thương mại, dịch vụ chợ dân sinh và dân cư phía Nam thị trấn Quảng Hà do Công ty TNHH Đức Dương làm chủ đầu tư và Dự án KCN Texhong Hải Hà giai đoạn 1 (phân kỳ 1.5), đến nay đã bàn giao mặt bằng sạch cho nhà đầu tư triển khai hạ tầng.
Trên biển, xã đã tháo dỡ khoảng 150 bè mảng, làm sạch 385ha bãi triều bị giăng lưới cắm cọc trái phép và khôi phục hiện trạng ban đầu cho hơn 100km² mặt biển; đồng thời khẩn trương phối hợp với các cơ quan chuyên môn hoàn thiện quy hoạch không gian biển để sớm triển khai giao khu vực mặt nước, bãi triều cho các hộ dân, HTX và doanh nghiệp có năng lực.
Hướng tới chính quyền phục vụ
Cũng như các địa phương trên cả nước và Quảng Ninh khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, sức ép lớn nhất đối với chính quyền xã Quảng Hà là khối lượng nhiệm vụ và thẩm quyền được phân cấp tăng lên đột biến. Hơn 1.000 thủ tục hành chính trước đây thuộc trách nhiệm cấp huyện hoặc một phần cấp tỉnh nay giao về cho xã trực tiếp giải quyết. Cán bộ cấp xã phải thực hiện nhiều phần việc phức tạp, đòi hỏi chuyên môn cao, nhiều phần việc mà trước đây họ chưa từng thực hiện.
Trong khi nhiệm vụ và trách nhiệm tăng gấp nhiều lần, bộ máy cán bộ vẫn thực hiện tinh giản biên chế nghiêm ngặt. Theo biên chế, cán bộ, công chức UBND xã giảm từ 68 người xuống còn 59 người và tiếp tục lộ trình cắt giảm hằng năm.
Việc áp dụng mô hình quản trị mới trở thành yêu cầu cấp bách từ thực tiễn. Ông Hoàng Phi Trường, Phó Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch UBND xã Quảng Hà, cho biết: Đảng ủy và UBND xã Quảng Hà xác định để chính quyền, hoạt động hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả, chìa khóa nằm ở việc chuyển đổi phương thức quản trị, lấy triết lý “Chính quyền phục vụ - người dân là trung tâm - doanh nghiệp là đối tác - phát triển là mục tiêu” làm kim chỉ nam. Quảng Hà đã, đang và sẽ tập trung vào hai giải pháp then chốt là con người và công nghệ. Về nhân lực, xã siết chặt kỷ cương, giao việc theo nguyên tắc “5 rõ” và đánh giá định kỳ qua chỉ số KPI. Cán bộ không đáp ứng yêu cầu sẽ bị điều chuyển, sàng lọc nhằm tạo động lực phấn đấu và mở cơ hội cho cán bộ trẻ. Về công nghệ, xã đẩy mạnh chính quyền số, trọng tâm là làm sạch cơ sở dữ liệu đất đai và phát huy ứng dụng Zalo Mini App “Quảng Hà số”, giúp minh bạch quy hoạch, rút ngắn quy trình thủ tục và lấy sự hài lòng của dân làm thước đo quản trị cao nhất”.
Kết quả điều hành kinh tế - xã hội lũy kế 8 tháng đầu năm 2026 của xã Quảng Hà ghi nhận những chỉ số tăng trưởng tích cực, khẳng định rõ hiệu quả của phương thức quản trị mới. Tổng giá trị sản xuất ước đạt 25.545,4 tỷ đồng, đạt 74% kế hoạch năm, tạo nền tảng vững chắc hoàn thành mục tiêu tăng trưởng kinh tế 13% trong năm 2026. Đời sống nhân dân được nâng cao, toàn xã hiện không còn hộ nghèo theo chuẩn đa chiều. 8 tháng năm 2026, xã ghi nhận 71 doanh nghiệp thành lập mới, 571 hộ kinh doanh cấp mới và cấp đổi. Thu ngân sách nhà nước đạt 286,8 tỷ đồng; riêng chỉ tiêu tỉnh giao xã thu hoàn thành sớm ngay trong tháng 8 đạt 93,3 tỷ đồng.
Từ khi vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, những thay đổi ở Quảng Hà đang được cảm nhận rõ từ khu dân cư, người dân, doanh nghiệp đến đội ngũ cán bộ cơ sở. Những chuyển động của một vùng đất đang đổi mới được nhìn thấy qua từng việc làm cụ thể.
Bà Nguyễn Bích Thủy, Bí thư Chi bộ khu phố Hà Cối, xã Quảng Hà: “Bám sát từng địa bàn, nắm bắt và giải quyết kịp thời tâm tư của người dân”
Sau sáp nhập theo mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, quy mô khu phố mở rộng lên hơn 800 hộ với 200 đảng viên. Chi bộ đã chủ động đổi mới phương thức lãnh đạo, thành lập các tổ Đảng gắn liền vai trò tổ trưởng dân phố để bám sát từng địa bàn, nắm bắt và giải quyết kịp thời tâm tư của người dân. Dù đa số cán bộ, đảng viên cao tuổi, chúng tôi vẫn tích cực thích ứng số hóa, đưa nền tảng Sổ tay đảng viên điện tử vào nền nếp sinh hoạt.
Về phía người dân, khu phố được thụ hưởng rất nhiều quyền lợi thiết thực kể từ khi chính quyền xã mới đi vào hoạt động. Không chỉ thủ tục hành chính trực tuyến được giải quyết nhanh gọn ngay trên điện thoại, hạ tầng giao thông và vệ sinh môi trường cũng được đầu tư khang trang, sạch đẹp hơn. Đáng mừng nhất là các chính sách an sinh xã hội, điển hình như chương trình khám sức khỏe sàng lọc ban đầu miễn phí, mang lại sự phấn khởi và củng cố vững chắc niềm tin của bà con vào bộ máy cơ sở.
Bà Hoàng Thị Háng, khu phố Hà Cối, xã Quảng Hà: “…Chăm lo sát sao tới đời sống từng gia đình, người dân, không ai bị bỏ lại phía sau”
Từ khi xã Quảng Hà vận hành theo mô hình mới, người dân chúng tôi cảm nhận rất rõ sự đổi thay, nhất là việc thụ hưởng các chính sách an sinh xã hội. Cán bộ xã làm việc trách nhiệm, niềm nở; các thủ tục hành chính giải quyết rất nhanh gọn, nhiều giấy tờ nộp buổi sáng là đầu giờ trưa đã có kết quả. Mọi chế độ của người dân đều được giải quyết kịp thời, thấu đáo. Điều khiến bà con phấn khởi nhất là sự chăm lo sát sao tới đời sống từng gia đình, người dân, không ai bị bỏ lại phía sau.
Bà Hà Thị Hoài Lê, Giám đốc Công ty TNHH Thương mại và Cung ứng dịch vụ Thiên An: “Hài lòng nhất chính là tinh thần trách nhiệm và sự hỗ trợ nhiệt tình của đội ngũ cán bộ xã”
Với vai trò là đơn vị chuyên tư vấn thủ tục doanh nghiệp, kế toán thuế và đấu thầu trên địa bàn, tôi cảm nhận rất rõ lợi ích khi thẩm quyền giải quyết được đưa về sát cơ sở, giúp cả người dân lẫn cộng đồng doanh nghiệp tiết kiệm tối đa thời gian và chi phí đi lại. Chẳng hạn như việc thẩm định, phê duyệt hồ sơ thầu đối với các dự án, công trình hay gói dịch vụ cấp xã trước đây phải chuyển qua nhiều khâu mất khoảng 15 ngày, thì nay đã được xử lý nhanh gọn chỉ trong chừng 10 ngày, tiến độ giải quyết đều hiển thị minh bạch qua hệ thống điện tử. Điều khiến chúng tôi hài lòng nhất chính là tinh thần trách nhiệm và sự hỗ trợ nhiệt tình của đội ngũ cán bộ xã. Từ đầu năm đến nay, chúng tôi đã thuận lợi hỗ trợ hơn 50 lượt doanh nghiệp làm thủ tục đăng ký, kê khai thuế và tham gia dự thầu suôn sẻ.
Anh Phạm Anh Tuấn, công chức Phòng Xây dựng, Nông nghiệp và Môi trường xã Quảng Hà: “… Động lực để cán bộ cơ sở đổi mới tư duy, tận tụy phục vụ”
Triển khai mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, áp lực công việc tại cơ sở tăng lên rõ rệt. Riêng mảng xây dựng đòi hỏi phụ trách nhiều phần việc kỹ thuật phức tạp từ cấp phép đến quản lý phòng cháy chữa cháy theo phân cấp mới. Khó khăn lớn nhất là lĩnh vực quy hoạch phải tích hợp lên hệ thống thông tin địa lý trong khi chưa có tập huấn kịp thời và mọi đầu việc đều gắn với chỉ số KPI. Trước yêu cầu phục vụ ngày càng cao, chúng tôi xác định tinh thần "vừa làm vừa học", không ngại việc khó. Bản thân tôi chủ động tự nghiên cứu văn bản pháp luật, đồng thời ứng dụng công nghệ và trí tuệ nhân tạo để tra cứu, xử lý hồ sơ nhanh chóng, chuẩn xác. Mô hình quản trị mới tuy đòi hỏi khắt khe về tiến độ, chất lượng sản phẩm đầu ra, nhưng chính sự rõ người, rõ việc ấy là động lực để cán bộ cơ sở đổi mới tư duy, tận tụy phục vụ người dân và doanh nghiệp tốt nhất.
