Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 6/8 đã ký hai sắc lệnh hành pháp mới về nhập cư, trong đó tiếp tục tìm cách thu hẹp phạm vi áp dụng quyền công dân theo nơi sinh, bất chấp việc Tòa án Tối cao Mỹ trước đó đã bác bỏ nỗ lực tương tự.
Khác với sắc lệnh ban hành hồi đầu năm, văn bản mới có phạm vi hẹp hơn. Theo đó, quyền tự động trở thành công dân Mỹ sẽ bị hạn chế đối với một số trường hợp, như trẻ em có cha mẹ là thành viên cơ quan ngoại giao hoặc tổ chức nước ngoài, con của những người bị coi là "đối tượng thù địch" của Mỹ, hoặc các trường hợp cha mẹ bị xác định có hành vi gian lận trong quá trình nhập quốc tịch.
Sắc lệnh thứ hai nhằm siết chặt tình trạng "du lịch sinh con" khi người nước ngoài nhập cảnh vào Mỹ bằng thị thực du lịch với mục đích sinh con để đứa trẻ được tự động mang quốc tịch Mỹ. Chính quyền Trump cho biết sẽ tăng cường kiểm soát và hạn chế cấp thị thực đối với các trường hợp bị nghi có mục đích này.
Phát biểu tại Nhà Trắng, Tổng thống Donald Trump khẳng định các sắc lệnh mới phù hợp với Hiến pháp và cho biết chính quyền sẽ tiếp tục theo đuổi mục tiêu siết chặt chính sách nhập cư cũng như các quy định về quốc tịch. Ông cũng bày tỏ không đồng tình với phán quyết trước đó của Tòa án Tối cao, khẳng định sẽ tiếp tục tìm giải pháp khác để hạn chế quyền công dân theo nơi sinh. Theo ông Trump, chính sách này đang trở thành yếu tố thu hút người nhập cư đến Mỹ và quốc tịch Mỹ nên được dành cho những người thực sự gắn bó với đất nước, thay vì tự động áp dụng cho mọi trẻ em sinh ra trên lãnh thổ Mỹ.
Tuy nhiên, giới chuyên gia pháp lý nhận định khả năng thành công của động thái này vẫn còn bỏ ngỏ. Hồi tháng 6, Tòa án Tối cao Mỹ đã bác bỏ nỗ lực trước đó của ông Trump nhằm tước quyền công dân theo nơi sinh đối với con của người nhập cư bất hợp pháp hoặc cư trú tạm thời, đồng thời tái khẳng định quyền này được Hiến pháp Mỹ bảo đảm.
Ngay sau khi sắc lệnh mới được công bố, Liên đoàn Tự do Dân sự Mỹ (ACLU) tuyên bố sẽ tiếp tục khởi kiện, khẳng định quyền công dân theo nơi sinh là quyền hiến định và không thể bị thay đổi bằng sắc lệnh hành pháp.
Theo Viện Chính sách Di cư (MPI), mỗi năm Mỹ có khoảng 3,5 triệu trẻ em chào đời, trong đó chỉ khoảng 26.000 trường hợp được ước tính liên quan đến hoạt động "du lịch sinh con". Trong khi những người ủng hộ ông Trump cho rằng chính sách hiện hành đang tạo sức hút đối với người nhập cư, các tổ chức bảo vệ quyền người nhập cư cho rằng quyền công dân theo nơi sinh là nguyên tắc được Hiến pháp Mỹ bảo đảm và không phụ thuộc tình trạng nhập cư của cha mẹ.
