Mỹ và Trung Quốc ngày 28/9 công bố các danh sách hàng hóa đối ứng gồm những sản phẩm không nhạy cảm trị giá khoảng 30 tỷ USD của mỗi bên sẽ được giảm thuế, từ các sản phẩm chăm sóc tóc của Mỹ đến đồ chơi Trung Quốc, trong thỏa thuận được kỳ vọng thúc đẩy thương mại song phương.
Bộ Thương mại Trung Quốc cho biết mức thuế đối với hơn 90% số sản phẩm sẽ được áp dụng mức thuế "tối huệ quốc", đồng nghĩa với việc các mức thuế áp riêng cho từng quốc gia trên thực tế sẽ được xóa bỏ.
Thông tin được công bố vài ngày sau khi Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình gặp Tổng thống Mỹ Donald Trump tại Washington trong chuyến thăm cấp nhà nước đầu tiên tới Mỹ kể từ năm 2015. Mỹ trước đó đã giảm thuế đối với hàng hóa Trung Quốc sau khi mức thuế có thời điểm lên tới 145% vào năm ngoái, trong bối cảnh căng thẳng giữa hai nước hạ nhiệt.
Danh sách hàng hóa Mỹ xuất khẩu sang Trung Quốc gồm 1.619 mặt hàng, từ nông sản, sản phẩm chăm sóc tóc đến gỗ và thiết bị y tế. Đối với hàng hóa Trung Quốc xuất khẩu sang Mỹ, 77 nhóm sản phẩm được áp dụng mức thuế mới, gồm pháo hoa, đồ dùng ăn uống, đồ chơi, đồ trang trí Giáng sinh bằng thủy tinh và gỗ. Các lĩnh vực có tầm quan trọng chiến lược đối với cả hai nước như chip, xe điện và pin không nằm trong thỏa thuận.
Thỏa thuận có thể thúc đẩy thương mại song phương Mỹ - Trung
Đại diện Thương mại Mỹ Jamieson Greer cho biết thỏa thuận có thể giúp mở rộng thị trường cho nông dân, nhà sản xuất, doanh nghiệp và người lao động Mỹ, đồng thời mang lại lợi ích cho người tiêu dùng thông qua việc nhập khẩu các mặt hàng gia dụng và đồ chơi từ Trung Quốc.
Các chuyên gia cho rằng việc giảm thuế có thể thúc đẩy thương mại Mỹ - Trung, đặc biệt với các sản phẩm tiêu dùng. Một số mặt hàng của Mỹ như sản phẩm chăm sóc tóc, chăm sóc cá nhân và sữa công thức cho trẻ em thuộc nhóm được Trung Quốc giảm thuế. Trong khi đó, việc Mỹ giảm thuế đối với hàng tiêu dùng Trung Quốc có thể góp phần hạ nhiệt lạm phát và giúp doanh nghiệp Trung Quốc tăng xuất khẩu.
Tuy nhiên, một số chuyên gia cho rằng tác động tổng thể của thỏa thuận áp dụng cho lượng hàng hóa trị giá khoảng 30 tỷ USD theo mỗi chiều thương mại sẽ còn hạn chế. Xuất khẩu của Mỹ sang Trung Quốc đạt khoảng 68 tỷ USD trong 7 tháng đầu năm, trong khi xuất khẩu của Trung Quốc sang Mỹ đạt khoảng 270 tỷ USD trong 8 tháng đầu năm.
Theo Capital Economics, sau thỏa thuận, mức thuế trung bình của Mỹ đối với hàng hóa Trung Quốc dự kiến chỉ giảm từ khoảng 22% xuống 20,5%, vẫn cao hơn đáng kể mức khoảng 11% trước khi ông Trump trở lại Nhà Trắng đầu năm ngoái.
Đáng chú ý, đậu tương Mỹ không nằm trong danh sách các mặt hàng nông sản được giảm thuế.
Thặng dư thương mại của Trung Quốc dự kiến tiếp tục ở mức cao
Mặc dù thỏa thuận không bao gồm các mặt hàng chiến lược nhạy cảm, một số chuyên gia cho rằng thương mại Mỹ - Trung nhiều khả năng sẽ tiếp tục phục hồi trong phần còn lại của năm, sau khi mức thuế cao của Mỹ đối với hàng hóa Trung Quốc hồi năm ngoái tác động tiêu cực đến thương mại song phương.
Mỹ và Trung Quốc tuần trước cũng nhất trí gia hạn thêm 2 tháng đối với lệnh đình chiến thương mại rộng hơn, vốn dự kiến hết hiệu lực vào ngày 10/11.
Thặng dư thương mại của Trung Quốc, từng đạt mức kỷ lục 1.200 tỷ USD vào năm ngoái, được dự báo tiếp tục ở mức cao. Tính đến tháng 8, con số này đạt khoảng 800 tỷ USD và có khả năng vượt mức kỷ lục của năm 2025, theo bà Ecaterina Bigos, chiến lược gia thị trường cấp cao tại BNP Paribas Asset Management.
Trong bối cảnh Tổng thống Donald Trump và Chủ tịch Tập Cận Bình dự kiến tiếp tục gặp nhau tại các hội nghị APEC ở Thâm Quyến vào tháng 11 và G20 tại Florida vào tháng 12, ông Lynn Song của ING cho rằng căng thẳng thương mại giữa hai nước khó bùng phát mạnh trở lại trước cuối năm.
