Khi SV cần giáo viên chủ nhiệm (GVCN) thì không biết tìm ở đâu, tìm được rồi thì nhiều khi giáo viên cũng chẳng biết hướng dẫn SV giải quyết vấn đề như thế nào. Mỗi năm GVCN ghé qua lớp một vài lần nên SV chẳng thể nhớ mặt, nhớ tên thầy, cô. Vai trò của GVCN ở bậc ĐH dường như khá mờ nhạt, trong khi SV vẫn có nhu cầu được hướng dẫn, tư vấn.
“GVCN nhiều khi cũng như người tàng hình thôi. Lúc chúng em cần thì không biết tìm cô ở đâu, tìm được cô rồi thì có khi cô cũng không biết giải quyết những vấn đề của bọn em như thế nào.” Đó là lời tâm sự của một SV về cô giáo chủ nhiệm của mình.
PGS.TS Dương Đức Hồng (Trưởng phòng Đào tạo ĐH Bách khoa) cho biết: “Trường ĐH Bách khoa có quy định GVCN phải tổ chức sinh hoạt lớp mỗi tháng ít nhất tháng/1lần, không được để xảy ra hiện tượng SV vi phạm quy chế mà GVCN không biết.”
Không chỉ riêng ĐH Bách khoa mà đa số các trường ĐH, CĐ đều quy định GVCN phải thường xuyên sinh hoạt lớp hàng tháng, thậm chí hàng tuần.
Tuy nhiên, theo một cuộc khảo sát nhỏ mà chúng tôi tiến hành trên gần 200 SV thuộc 4 trường ĐH Bách khoa, HV Báo chí và Tuyên truyền, ĐH Ngoại thương và Viện ĐH Mở, có tới 68,7% SV trả lời rằng trong cả học kỳ I năm học này (tương đương 5 tháng), GVCN chỉ tới lớp từ 1 đến 3 lần, 5% SV cho biết GVCN chưa hề sinh hoạt với lớp.
Có lẽ vì thế mà tới 8,4% SV trả lời rằng họ không thể nhớ được tên của GVCN.
Một số ý kiến cho rằng SV ĐH đã là công dân trưởng thành, không cần có sự quản lý của GVCN nhưng trên thực tế, SV cũng chỉ là từ HS phổ thông, còn rất nhiều bỡ ngỡ. Vì thế, có tới 76,5% SV tham gia khảo sát bày tỏ mong muốn có GVCN ở bậc ĐH.
Trịnh Anh Khoa, SV năm thứ nhất ĐH Kiến trúc bày tỏ: “Lớp em không có GVCN nên rất khó kêu gọi cả lớp tham gia công việc chung. Cán bộ lớp đứng ra tổ chức họp đầu năm thì quá nửa lớp bỏ về. Rõ ràng là chúng em vẫn rất cần một người quản lý và hướng dẫn.”
Giáo viên chủ nhiệm mới chỉ đạt “điểm trung bình”
Cũng theo kết quả cuộc khảo sát của chúng tôi, có tới 18,7% SV cho biết GVCN không đóng vai trò gì ở lớp. 1 SV còn nhấn mạnh: “GVCN chỉ giải quyết khi có chuyện, không thì thôi, mà giải quyết cũng không thoả đáng.”
35,4% SV đồng tình rằng GVCN là người thông tin và nhắc nhở lớp những quy định, quy chế của trường. 17,2% lại cho rằng GVCN là người tư vấn, giúp đỡ SV khi gặp vấn đề khúc mắc. Số còn lại khẳng định ngoài hai vai trò trên, GVCN còn phải chia sẻ với SV cả những chuyện riêng tư.
Theo ông Nguyễn Văn Luật (Trưởng phòng Công tác Chính trị, HV Báo chí và Tuyên truyền) thì GVCN có người gắn bó với SV như “gà mẹ với gà con” nhưng cũng có nhiều người rất thờ ơ, thậm chí không biết cả tên cán bộ lớp mình phụ trách.
Đa số SV tham gia khảo sát khẳng định GVCN của lớp mình chỉ hoàn thành công tác chủ nhiệm ở mức trung bình, chiếm 62,5%. Khoảng 23,4% SV cho rằng GVCN hoàn thành nhiệm vụ ở mức khá, chỉ có 3,1% công nhận mức tốt. Chỉ có 2 phiếu trả lời GVCN thực hiện công việc một cách xuất sắc, trong khi tới 10% SV nhận xét GVCN không hoàn thành nhiệm vụ.
Ông Nguyễn Tuấn Thiện (Giảng viên khoa Toán tin ứng dụng, ĐH Bách khoa) bày tỏ: “GVCN nhiệt tình mà SV không nhiệt tình thì cũng chịu. Lần trước tôi tổ chức sinh hoạt lớp, chỉ có một nửa lớp tham gia. Hỏi các em có vấn đề gì vướng mắc thì chia sẻ để thầy trò cùng tháo gỡ thì chẳng em nào có ý kiến gì.”
TS Nguyễn Thanh Hải (Bí thư Đoàn TNCS Hồ Chí Minh trường ĐH Bách khoa) cho biết kể từ học kỳ I năm học 2006-2007 này, ĐH Bách khoa sẽ tiến hành thí điểm cho SV năm thứ nhất “chấm điểm” GV chủ nhiệm. Những tiêu chí đánh giá là mức độ thường xuyên tới lớp, liên lạc với SV, giúp giải quyết các vấn đề về học tập và kỷ luật, cung cấp thông tin về học tập, tạo điều kiện cho SV sinh hoạt ngoại khoá... Thậm chí, SV có thể thẳng thắn bày tỏ quan điểm có muốn tiếp tục duy trì GVCN này trong học kỳ tới hay muốn thay người khác.
Nhiều năm qua, ĐH Xây dựng đã tiến hành thí điểm mô hình đào tạo theo học chế tín chỉ. PGS.TS Nguyễn Minh Hùng (Phó Hiệu trưởng Trường ĐH Xây dựng) chia sẻ kinh nghiệm: “Bên cạnh GVCN, nhà trường còn duy trì đội ngũ cố vấn học tập giúp SV lựa chọn môn học, lịch học phù hợp. Nhà trường đưa sinh hoạt lớp và thời khóa biểu, mỗi tháng một lần. Dù SV có đăng ký học các lớp, các môn khác nhau thì đúng buổi đó vẫn phải tập trung về lớp cũ để sinh hoạt. GVCN phải ghi biên bản họp và nộp cho nhà trường.” Tuy nhiên, ông Hùng cũng cho biết vẫn có những trang biên bản để trống đồng nghĩa với việc GVCN không làm tròn nhiệm vụ. Với những trường hợp này, cuối năm sẽ không được bình xét danh hiệu thi đua, giáo viên dạy giỏi. Ở các nước phát triển, ở bậc ĐH không còn GVCN mà thay bằng đội ngũ tư vấn chuyên nghiệp. Phòng tư vấn này tập hợp chuyên gia từ nhiều lĩnh vực như giáo dục, tâm lý, giới tính, sức khoẻ… và đều là những người có kinh nghiệm trong hoạt động tư vấn. Tuy nhiên, PGS.TS Dương Đức Hồng (Trưởng phòng Đào tạo ĐH, ĐH Bách khoa) cho rằng áp dụng ngay mô hình này ở VN là hơi khó vì “biên chế sẽ phải “phình” ra”. Hiện nay, một số trường như ĐH Công đoàn, Viện ĐH Mở cũng đã xây dựng đội ngũ giáo vụ chuyên nghiệp, chuyên trách các công việc của GVCN. Bùi Huệ Chi (SV năm thứ nhất, ĐH Mở) bày tỏ: “Giáo vụ khoa em nhớ tên từng SV và rất sát sao với mọi hoạt động của lớp. Không phải vướng bận với công việc chuyên môn mà chuyên môn duy nhất của giáo vụ là quản lý con người vì vậy các cô thực hiện rất tốt công việc này.” Ông Nguyễn Thành Trung (Giáo vụ Khoa Quản trị kinh doanh, ĐH Công đoàn) cho biết công việc của một giáo vụ không khó nhưng lại luôn quá tải với đủ loại công việc không tên và có tên. Riêng ông Trung phải phụ trách 18 lớp với hơn 1.000 SV nên phải sắp xếp kế hoạch làm việc từ đầu năm học. Vào mùa thi lúc nào cũng có khoảng 15, 20 SV vây kín phòng giáo vụ. Trung bình mỗi ngày ông Trung phải tiếp khoảng 30 SV. “Bí quyết” của giáo vụ Nguyễn Thành Trung là “phải nắm vững nhóm SV giỏi nhất và nhóm nghịch nhất lớp để quản lý. Đồng thời, thường xuyên liên lạc qua thư, điện thoại với gia đình SV, đặc biệt là những SV có thành tích học tập dưới 5,0.” Ông Trung chia sẻ.
Theo khảo sát thì có tới 76,5% SV mong muốn có đội ngũ chuyên gia tư vấn thay thế GVCN bởi vì “một GV không thể quán xuyến và trả lời hết các thắc mắc của SV” - Lê Thanh Tú (SV lớp TCKT K49, ĐH Bách khoa) khẳng định.
