Trời nổi gió lớn, những người ngư dân trên đảo Cô Tô tạm ngừng công việc đi biển. Chợ cá thưa thớt hẳn. Đây chính là thời điểm thuận lợi để gia đình anh Nguyễn Đăng Lương ở thị trấn Cô Tô xuất ra những mẻ cá chim, cá trê, cá quả v.v... từ các ao nhà mình...
Năm 1979, anh Lương khi ấy mới 7 tuổi theo bố mẹ từ Kiến An, Hải Phòng ra đảo Cô Tô sinh sống. Gần 20 năm gắn bó với biển cả, anh hiểu rất rõ quy luật thời tiết và nghề đánh bắt cá ở Cô Tô. Đây là quê hương thứ hai đã nuôi dưỡng anh khôn lớn trưởng thành, hun đúc nên những tố chất của một người thanh niên rắn rỏi, dám đương đầu với những khó khăn để làm giàu.
Cô Tô dẫu còn thưa dân, đất rộng, nhưng có được một cơ ngơi mênh mông vườn tược như của anh Lương thì cũng chưa thật nhiều. Phía trước nhà là 3 chiếc ao rộng khoảng 7.000m2 nuôi trồng thuỷ sản, bên cạnh ao là 3 dãy chuồng lợn liền kề nhau, với gần trăm con lợn thịt, lợn nái và mấy chục con lợncon; sau nhà là khoảng đất đồi khá rộng, trồng trên 2.000 cây bạch đàn và các loại cây ăn quả...
Anh Nguyễn Đăng Lương đưa cán bộ Phòng Kinh tế huyện đi thăm nơi nuôi ba ba của gia đình.
Chúng tôi đến đúng lúc anh Lương và vợ kéo vừa xong mấy yến cá chuẩn bị đem ra chợ bán. Trong bộ dạng sũng nước, anh bảo: ''-Tranh thủ lúc trời gió to, mọi người không đi biển được, mình đánh ít cá nước ngọt cho vợ mang ra chợ bán. Các cậu cứ vào trong nhà uống nước đi, chè mới pha đấy. Đợi mình tí chút nhé!''.
Bước vào nhà, tôi thật sự bị ấn tượng bởi những tấm bằng khen, giấy khen mà gia chủ treo một cách trang trọng trên các bức tường. Nào Kỷ niệm chương ''Vì sự nghiệp phát triển ngành thuỷ sản'' do Bộ Thuỷ sản tặng; bằng khen ''Nông dân sản xuất kinh doanh giỏi'' do Uỷ ban nhân dân huyện Cô Tô tặng v.v... Mải ngắm nhìn không để ý, anh Lương đã bước vào nhà từ bao giờ. Dáng người anh mảnh khảnh, giọng nói sang sảng, những ngày tháng lao động vất vả đã làm cho gương mặt anh trông có vẻ già hơn so với tuổi.
Anh Lương kể: ''Mình vốn là anh ngư dân chuyên bám biển, suốt ngày lăn lộn với sóng gió mà cuộc sống nghèo vẫn hoàn nghèo. Năm 1993 mình lấy vợ, tài sản trong tay chỉ có 2 hecta đất khai hoang và một chút vốn ít ỏi. Nhưng qua thông tin trên đài, báo mình thấy có nhiều người làm giàu được nhờ nuôi trồng thuỷ sản. Máu làm giàu trong mình bắt đầu nổi lên...”.
Thế là từ chỗ chỉ biết phơi lưng rong ruổi cùng biển cả, mong nhờ vào nguồn tài nguyên thiên nhiên ấy, anh Lương đã mạnh dạn sử dụng 700m2 đất đào ao, thả các loại giống cá nước ngọt như cá chim, cá trê, cá quả, cá trắm v.v... Hăm hở là thế nhưng lần thả đầu tiên chẳng hiểu sao cá bị chết hết. Không nản lòng, anh quyết tâm tìm ra nguyên nhân sự thất bại của mình. Thì ra mảnh đất này trước kia là bãi muối, muốn nuôi được cá nước ngọt, trước hết phải rửa mặn cho đất đã. Nhưng nước ngọt ở Cô Tô đâu sẵn có như ở đất liền, vì thế lại phải đợi đến khi trời mưa mới bơm nước vào ao rửa mặn được... Vất vả là thế nhưng anh Lương không ngại, đổ công sức làm rất chu đáo, cẩn thận. Và những mẻ cá đầu tiên bắt đầu cho thu hoạch. Mỗi năm anh lại đầu tư thêm giống mới. Từ đó đến nay, năm nào anh cũng đem ra thị trường bán hàng tạ cá nước ngọt phục vụ cho bà con trên đảo. Số đất còn lại, anh Lương cùng vợ đầu tư trồng bạch đàn theo sự hướng dẫn của Phòng Kinh tế huyện. Từ tiền ''kinh doanh trong bờ''như nuôi cá nước ngọt, trồng rừng v.v... tích luỹ được trong vòng 10 năm qua, anh mua một chiếc tàu đánh cá để đi đánh bắt xa bờ, góp phần củng cố thêm kinh tế gia đình.
Bận rộn quanh năm nhưng anh Lương dường như không biết mệt mỏi. Trong đầu anh luôn nảy sinh những ý tưởng, những cách làm mới. Và một điều nữa cũng rất đáng nói, người dân thị trấn Cô Tô không chỉ biết đến anh Lương - một thanh niên trẻ có chí làm giàu, mà còn biết đến một Phó Bí thư Đoàn thị trấn khá năng động. Anh Phó Bí thư Đoàn nay còn mở cả một quán nước lấy tên là ''Quán vườn thanh niên'', vừa nhằm mục đích kinh doanh, vừa góp phần làm giàu thêm đời sống tinh thần cho lớp trẻ trên đảo. Không những thế, thấy nhu cầu đi lại của bà con gặp nhiều khó khăn, năm 2005 anh đã đầu tư mua một chiếc xe khách 24 chỗ ngồi chuyên phục vụ hành khách trên đảo.
Mới đây, người thanh niên này lại nhen nhóm một ý tưởng làm giàu mới. Nắm được thông tin trên đảo Phú Quốc (Kiên Giang) có người đã nuôi ba ba lãi hàng tỉ đồng, anh Lương tự hỏi :''- Liệu Cô Tô có thích hợp nuôi loài đặc sản quý hiếm này?''. Từ 5 tập sách dạy nuôi ba ba mượn của thư viện huyện, rồi những lần cất công đi tìm hiểu ở một số địa phương, anh Lương cũng tích luỹ được một số kinh nghiệm kha khá về nghề nuôi ba ba. Đầu năm 2007, anh được một người bạn giới thiệu ở Hải Phòng có giống ba ba nuôi rất tốt. Kinh nghiệm cho thấy mua ba ba giống vào đầu mùa mưa là phù hợp nhất, vì khi đó con giống mạnh, thời tiết đầu mùa mưa giúp ba ba phát triển tốt, anh Lương hăm hở rời đảo Cô Tô vào tháng 3 sang Hải Phòng mua hơn 100 con ba ba giống và 2 đôi ba ba bố mẹ về thả thí điểm.
Anh vui vẻ tâm sự: “- Mình mua giống 80 nghìn/con/1 lứa, nhưng nếu mọi việc suôn sẻ, khi thu hoạch sẽ có giá khoảng 400 nghìn/1 con. ở đây nguồn nước không bị ô nhiễm, nguồn thức ăn là cá duội nhỏ rất nhiều...''. Anh phân tích tiếp: ''- Đặc tính ba ba là thường cắn lộn nên phải nuôi thưa (khoảng 1 m3 nước 1 con). Ba ba cần được cho ăn mỗi ngày một lần, không nên cho ăn cá ươn vì thiếu độ đạm, ba ba sẽ chậm phát triển; phải thả 2/3 bèo vừa để lọc nước vừa để giữ ấm cho chúng, chú ý bệnh nấm trong khoảng 200 thứ bệnh ba ba hay mắc''... Mặc dù mới nuôi ba ba có vài tháng thôi nhưng qua cách anh chăm sóc và giải thích về kỹ thuật nuôi, tôi thấy anh như một kỹ sư ngư nghiệp rất thành thục.
Dám nghĩ dám làm, đó là lợi thế và là sức mạnh đáng quý của tuổi trẻ. Nguyễn Đăng Lương là một con người như vậy. Tôi vẫn nhớ câu nói của anh khi chia tay: ''Mong buổi họp nào đó, Phòng Kinh tế huyện giới thiệu cho bà con Cô Tô về kỹ thuật nuôi ba ba, mình sẽ rất vui và rất muốn được chia sẻ kinh nghiệm. Mình nghĩ nếu có kỹ thuật tốt thì ba ba hoàn toàn có thể phù hợp với môi trường ở Cô Tô. Nếu thành công, mình sẽ đầu tư trang trại cung cấp giống ba ba đặc chủng cho bà con trên đảo''. Quả thật dẫu chưa biết con đường tiếp theo sẽ nhiều thử thách đến đâu nhưng những suy nghĩ táo bạo của anh Lương thật đáng quý, đáng để cho các bạn trẻ học tập. Đối với một huyện đảo đặc trưng 4 phía giáp biển như Cô Tô thì việc phát triển nghề nuôi trồng thuỷ hải sản là hướng đi rất khả quan. Cô Tô sẽ phát triển đi lên nếu như có thêm những con người dám nghĩ, dám làm như anh thanh niên Nguyễn Đăng Lương.