Quảng Ninh đang bước vào một giai đoạn phát triển mới, với yêu cầu xây dựng đô thị ngày càng giàu đẹp, văn minh, hiện đại. Trong quá trình đó, tuổi trẻ tiếp tục phát huy vai trò xung kích bằng những việc làm cụ thể, từ tình nguyện vì cộng đồng, tham gia chuyển đổi số, bảo vệ môi trường đến đồng hành, hỗ trợ thanh niên lập thân, lập nghiệp. Qua những công trình, phần việc thiết thực ở cơ sở, tuổi trẻ Quảng Ninh đang thể hiện tinh thần trách nhiệm, sự năng động và sức sáng tạo trong xây dựng thành phố.

Vai trò của đoàn viên, thanh niên ngày càng được thể hiện qua những công trình, phần việc cụ thể, gắn với nhu cầu thực tế của cộng đồng. Từ hỗ trợ người dân tiếp cận công nghệ số, tham gia xây dựng đô thị văn minh đến chăm lo thiếu nhi, hoạt động Đoàn đang từng bước đi sâu vào đời sống. Trong Chiến dịch Thanh niên tình nguyện hè năm 2026, toàn Đoàn có hơn 402.000 lượt đoàn viên, thanh niên tham gia; trồng mới trên 93.000 cây xanh, hỗ trợ 6.481 lượt thiếu nhi có hoàn cảnh khó khăn, đồng hành cùng hơn 55.000 lượt thanh thiếu nhi và người dân nâng cao năng lực số. Toàn thành phố thực hiện 41 công trình, phần việc xây dựng nông thôn mới và 68 công trình, phần việc xây dựng đô thị văn minh.

Ở mỗi địa bàn, cách làm cũng có những nét riêng. Tại phường Quảng Yên, Đoàn Thanh niên triển khai phong trào “Bình dân học vụ số”, tổ chức các lớp hướng dẫn kỹ năng số cho đoàn viên, thanh niên và người dân. Từ tháng 7/2025 đến tháng 6/2026, đơn vị đã tổ chức 15 lớp với hơn 378 lượt đoàn viên, thanh niên cùng 285 lượt cán bộ thôn, khu phố và đông đảo nhân dân tham gia. Ở nhiều địa bàn khác, các đội hình thanh niên tiếp tục đến từng khu dân cư, hỗ trợ người dân sử dụng dịch vụ công trực tuyến, VNeID và các tiện ích số.

Chăm lo thiếu nhi cũng là một phần việc được các cấp bộ Đoàn duy trì thường xuyên. Trong chiến dịch hè, toàn thành phố hỗ trợ 6.481 lượt thiếu nhi có hoàn cảnh khó khăn với tổng trị giá trên 3 tỷ đồng; tổ chức hàng nghìn buổi sinh hoạt, hoạt động trải nghiệm, các lớp dạy bơi và trang bị kỹ năng phòng, chống đuối nước cho trẻ em. Dịp Trung thu năm nay, dấu ấn của tuổi trẻ tiếp tục được thể hiện tại Lễ hội Trăng rằm - Thu Fest 2026 ở phường Bãi Cháy, do phường phối hợp với BIM Group và Thành Đoàn Quảng Ninh tổ chức. Không gian lễ hội kết hợp các giá trị văn hóa truyền thống với cách thể hiện hiện đại, thu hút đông đảo thiếu nhi, người dân và du khách; đồng thời trao 42 phần quà cho thiếu nhi tiêu biểu vượt khó.

Không chỉ tham gia các hoạt động an sinh, tuổi trẻ còn góp phần đưa văn hóa địa phương đến gần hơn với cộng đồng. Ngày hội “Thanh niên dân tộc thiểu số” năm 2026 tại Ba Chẽ được tổ chức với nhiều nội dung gắn với bản sắc như trình diễn trang phục dân tộc, văn hóa ẩm thực truyền thống, trưng bày và trải nghiệm trang phục, trò chơi dân gian, giao lưu thể thao. Hoạt động tạo không gian để thanh niên các dân tộc gặp gỡ, giao lưu, đồng thời góp phần gìn giữ và lan tỏa những giá trị văn hóa truyền thống.

Từ những phần việc ở khu dân cư, hoạt động chăm lo thiếu nhi đến quảng bá văn hóa, cách tuổi trẻ tham gia xây dựng quê hương ngày càng đa dạng. Điều đáng ghi nhận là nhiều hoạt động đã được cụ thể hóa thành công trình, phần việc và mô hình gắn với từng địa bàn, từng nhu cầu thực tế. Qua đó, màu áo xanh không chỉ hiện diện trong những đợt cao điểm tình nguyện mà ngày càng trở thành một lực lượng tham gia vào nhiều công việc thiết thực của cộng đồng.

Nếu hoạt động tình nguyện đưa sức trẻ đến gần cộng đồng bằng những phần việc cụ thể thì chuyển đổi số mở ra một không gian mới để thanh niên phát huy khả năng tiếp cận công nghệ, tinh thần sáng tạo và sự nhanh nhạy với cái mới. Từ hỗ trợ người dân sử dụng các tiện ích số đến chủ động ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong công việc, học tập, tuổi trẻ đang từng bước tham gia sâu hơn vào quá trình chuyển đổi số.

Một trong những dấu ấn rõ nét là phong trào “Bình dân học vụ số”. Ngay từ đầu năm 2026, các cấp bộ Đoàn đã triển khai nhiều hoạt động hướng dẫn người dân sử dụng các nền tảng số, dịch vụ công trực tuyến, định danh điện tử và các tiện ích trên điện thoại thông minh. Tại xã Quảng Đức, Đoàn Thanh niên tổ chức tập huấn chuyển đổi số và kỹ năng ứng dụng AI cho hội viên Hội Nông dân; tại xã Điền Xá, đoàn viên, thanh niên trực tiếp hướng dẫn người dân sử dụng các tiện ích số. Những cách làm này cho thấy chuyển đổi số được đưa xuống cơ sở bằng những việc rất cụ thể, gần với nhu cầu hằng ngày của người dân.

Đến tháng 7, phong trào “Bình dân học vụ số” tiếp tục được mở rộng với nhiều mô hình như “Gia đình số”, “Đại sứ số”, “Chợ số - Nông thôn số”. Tại các khu dân cư, thành viên Tổ công nghệ số cộng đồng và lực lượng thanh niên hướng dẫn người dân thao tác ngay trên thiết bị của mình. Không chỉ giúp người dân làm quen với công nghệ, thanh niên cũng đang chủ động làm chủ những công nghệ mới. Tháng 8/2026, cuộc thi chuyển đổi số của Đoàn Thanh niên UBND thành phố Quảng Ninh với chủ đề “Tuổi trẻ sáng tạo trong kỷ nguyên số” tạo không gian để đoàn viên đưa kiến thức công nghệ vào giải quyết các vấn đề thực tiễn.

Trên không gian số, thanh niên còn đảm nhận vai trò lan tỏa hình ảnh quê hương. Tháng 7/2026, Tỉnh Đoàn Quảng Ninh tổ chức ra quân Chiến dịch truyền thông số “Tôi yêu Quảng Ninh”, phát huy vai trò xung kích, sáng tạo của đoàn viên, thanh niên trong quảng bá lịch sử, văn hóa, con người và hình ảnh Quảng Ninh bằng các phương thức truyền thông mới. Tại phường Tuần Châu, Đoàn Thanh niên phường phối hợp với Đoàn Thanh niên Ban Quản lý Di sản Vịnh Hạ Long - Yên Tử xây dựng điểm check-in “Tôi yêu Quảng Ninh”, gắn hoạt động của tuổi trẻ với quảng bá di sản và điểm đến.

Từ những buổi hướng dẫn người dân sử dụng điện thoại thông minh, VNeID, dịch vụ công trực tuyến đến các cuộc thi về AI, những sản phẩm truyền thông số và sáng kiến công nghệ, vai trò của thanh niên trong chuyển đổi số đang có thêm nhiều biểu hiện cụ thể. Công nghệ không chỉ là công cụ để người trẻ hỗ trợ cộng đồng mà còn trở thành môi trường để họ học hỏi, sáng tạo và đóng góp những cách làm mới cho thành phố. Đó cũng là một phương diện của tinh thần xung kích trong giai đoạn phát triển mới: không chỉ có mặt ở những công trình, phần việc ngoài thực địa, tuổi trẻ còn hiện diện trên không gian số, nơi những sáng kiến, kỹ năng và khả năng làm chủ công nghệ có thể tạo ra những giá trị mới cho cộng đồng.

Cùng với tình nguyện và chuyển đổi số, lập thân, lập nghiệp là một hướng để thanh niên đóng góp trực tiếp vào phát triển kinh tế - xã hội. Thực tế ở nhiều địa phương cho thấy, khi mạnh dạn lựa chọn hướng đi phù hợp với lợi thế của quê hương, ứng dụng khoa học công nghệ và đổi mới cách làm, những mô hình kinh tế do người trẻ làm chủ không chỉ tạo sinh kế cho bản thân mà còn mở thêm việc làm, đầu ra cho sản phẩm và cơ hội phát triển cho cộng đồng.

Tại Lục Hồn, anh Nguyễn Xuân Tùng, 25 tuổi, sau khi tốt nghiệp Đại học Bách khoa Hà Nội đã trở về quê, tiếp nối nghề sản xuất miến dong của gia đình. Thay vì duy trì phương thức sản xuất thủ công, anh đầu tư gần 10 tỷ đồng cho dây chuyền tráng sấy liên hoàn và các thiết bị sản xuất, đưa công suất lên khoảng 3 tấn/ngày. Sản lượng miến tăng từ khoảng 100 tấn lên gần 200 tấn/năm, doanh thu đạt 4-5 tỷ đồng. Đáng chú ý, doanh nghiệp liên kết với hơn 1.000 hộ dân trồng dong riềng để bao tiêu sản phẩm, tạo đầu ra ổn định cho người dân. Sản phẩm miến dong đã đạt OCOP 5 sao quốc gia năm 2025 và từng bước tiếp cận thị trường Nhật Bản.

Ở một hướng khác, tại Vàng Danh, mô hình trồng mắc ca của anh Nguyễn Văn Liêm cho thấy cách người trẻ khai thác lợi thế đất đai gắn với chế biến và phát triển sản phẩm. Với gần 20ha mắc ca, anh đã xây dựng nhà xưởng gần 1.000m², phát triển 4 sản phẩm từ mắc ca và tạo việc làm cho 20-40 lao động địa phương. Doanh nghiệp còn được lựa chọn triển khai mô hình kinh tế tuần hoàn gắn với chuyển đổi số trong nông nghiệp và du lịch tại Uông Bí.

Những mô hình như vậy cho thấy câu chuyện lập nghiệp của thanh niên không chỉ dừng ở việc tạo thu nhập cho một cá nhân hay một gia đình. Khi sản xuất được tổ chức theo hướng ứng dụng công nghệ, xây dựng sản phẩm và liên kết với người dân, mô hình kinh tế của người trẻ có thể tạo ra những mối liên kết rộng hơn trong cộng đồng. Đây cũng là hướng phù hợp với yêu cầu nâng cao giá trị sản phẩm, phát huy lợi thế địa phương và chuyển đổi phương thức sản xuất trong giai đoạn mới.

Đồng hành với thanh niên, các cấp bộ Đoàn tiếp tục triển khai các hoạt động hỗ trợ về kiến thức, công nghệ và nguồn vốn. Từ đầu năm 2026 đến nay, toàn Đoàn đã tổ chức hơn 30 hoạt động tập huấn, nâng cao năng lực ứng dụng công nghệ số trong phát triển kinh tế cho trên 17.000 lượt thanh niên; đồng thời duy trì, hỗ trợ các mô hình kinh tế thanh niên và rà soát khó khăn trong tiếp cận nguồn vốn vay Ngân hàng Chính sách xã hội.

Cùng với hỗ trợ những mô hình đang sản xuất, tổ chức Đoàn còn tạo môi trường để các ý tưởng mới được thử sức. Năm 2026, Quảng Ninh có 3 dự án tiêu biểu tham gia vòng bán kết Cuộc thi “Dự án khởi nghiệp thanh niên nông thôn”, gồm sản phẩm xanh Nano Ag/CuO bọc Chitosan, bột vỏ hàu bổ sung canxi cho gà thương phẩm và dự án phát triển chuỗi giá trị da sinh học từ phụ phẩm lá chuối. Cuộc thi “Ý tưởng khởi nghiệp sáng tạo” tỉnh Quảng Ninh lần thứ IX cũng được triển khai, tạo thêm không gian để thanh niên trình bày ý tưởng, kết nối nguồn lực và hoàn thiện dự án.

Thời gian tới, các cấp bộ Đoàn Quảng Ninh xác định tiếp tục triển khai phong trào “Tuổi trẻ Quảng Ninh tiên phong trong kỷ nguyên mới”, đồng thời tổ chức các chương trình đồng hành để thanh niên phát triển về học tập, trí tuệ, kỹ năng, thể chất và đời sống văn hóa tinh thần. Ba nhiệm vụ đột phá được xác định gồm: đổi mới phương thức hoạt động của Đoàn phù hợp với mô hình tổ chức mới; nâng cao năng lực số, khoa học - công nghệ và trí tuệ nhân tạo cho thanh niên; khuyến khích, hỗ trợ thanh niên khởi nghiệp, nhất là khởi nghiệp đổi mới sáng tạo gắn với phát triển kinh tế tư nhân.

Đây là những hướng đi nhằm đưa hoạt động Đoàn gần hơn với nhu cầu phát triển của thành phố và nhu cầu trưởng thành của thanh niên. Khi người trẻ được tạo môi trường để học tập, thử sức, sáng tạo và cống hiến, những phong trào sẽ có thêm chiều sâu, còn mỗi công trình, phần việc sẽ có khả năng tạo ra giá trị bền vững hơn.

Đồng chí Nguyễn Đình Đàn, Phó Bí thư Thành Đoàn Quảng Ninh, chia sẻ: “Điều quan trọng là mỗi bạn trẻ không ngừng học hỏi, nâng cao năng lực, làm chủ tri thức, công nghệ, ngoại ngữ và nghề nghiệp; đồng thời giữ tinh thần dấn thân, sẵn sàng đảm nhận những việc mới, việc khó. Thành phố đang bước vào chặng đường phát triển mới, đòi hỏi người trẻ cũng phải không ngừng hoàn thiện, trưởng thành, bản lĩnh và chủ động hơn trước những yêu cầu mới. Mỗi bước tiến của tuổi trẻ sẽ góp phần tạo nên những bước tiến của thành phố.

Cùng với việc nâng cao năng lực, mỗi bạn trẻ Quảng Ninh cần nuôi dưỡng tình yêu và ý thức trách nhiệm với quê hương. Đóng góp cho quê hương không nhất thiết phải bắt đầu từ những điều lớn lao, mà có thể được thể hiện từ chính công việc hằng ngày: làm tốt hơn nhiệm vụ được giao, tận tâm với vị trí mình đảm nhận, chủ động và sáng tạo trước những yêu cầu mới. Khi mỗi người trẻ đều nỗ lực từ vị trí của mình, những đóng góp dù nhỏ bé cũng sẽ được cộng hưởng thành sức mạnh lớn, góp phần xây dựng thành phố ngày càng giàu đẹp, văn minh.”

Quảng Ninh đang đứng trước một chặng đường phát triển mới. Trong hành trình ấy, sự đóng góp của tuổi trẻ không chỉ được đo bằng số lượng công trình hay hoạt động, mà còn ở những thay đổi được tạo ra từ mỗi việc làm cụ thể. Một hàng cây được trồng, một người dân được hỗ trợ tiếp cận dịch vụ số, một thiếu nhi có hoàn cảnh khó khăn được tiếp sức, một đơn vị máu được trao đi hay một mô hình kinh tế trẻ được duy trì và phát triển đều là những cách khác nhau để người trẻ góp sức cho quê hương.

Từ những việc làm gần gũi ấy, tinh thần trách nhiệm và khát vọng cống hiến tiếp tục được bồi đắp. Trong một thành phố đang mở rộng không gian phát triển và hướng tới những mục tiêu mới, tuổi trẻ Quảng Ninh cũng có thêm cơ hội để khẳng định mình bằng tri thức, công nghệ, tinh thần đổi mới sáng tạo và bản lĩnh hội nhập.

Đó không chỉ là câu chuyện của một thế hệ tham gia xây dựng quê hương hôm nay, mà còn là quá trình chuẩn bị nguồn lực trẻ cho chặng đường phát triển lâu dài của thành phố Quảng Ninh - một thế hệ được trao cơ hội để trưởng thành, được khuyến khích dấn thân và có điều kiện biến khát vọng cống hiến thành những giá trị cụ thể cho cộng đồng.

Thực hiện: Thu Hoài
Trình bày: Vũ Đức