"Cháy" nhà nghỉ dịp Valentine - một hiện tượng xã hội đang được dư luận quan tâm và bàn thảo. TS Trịnh Hoà Bình, nghiên cứu viên chính của Viện Xã hội học, Viện Khoa học xã hội VN đã trao đổi với chúng tôi về vấn đề này và cách thể hiện tình yêu của giới trẻ trong Ngày Valentine.
Lễ tình yêu (Valentine) có vị trí như thế nào trong đời sống văn hoá Việt, thưa ông?
- Hãy xem Valentine là một mỹ tục. Mỹ tục này vốn là của Châu Âu, khi du nhập vào VN, nó đã được cộng đồng tiếp nhận một cách tự nguyện, tự giác và dễ chịu vì đó là một mỹ tục.
Valentine có phải chỉ dành riêng cho giới trẻ?
- Lễ tình yêu, theo nguyên nghĩa gốc là ngày lễ của những người đang yêu nhau, đang tiến tới tình yêu, đang khao khát được yêu. Và như vậy, dường như nó gắn liền với giới trẻ vì họ thường được hiểu đồng nghĩa với tình yêu. Tình yêu sưởi ấm trái tim, vẫy gọi tâm hồn, hối thúc họ liên đới với nhau để trở thành của nhau.
Nhưng trong quá trình chuyển hoá vào cơ thể văn hoá Việt, nó đã được phổ quát rộng hơn tới mọi người, mọi giới. Có người gọi đây là Ngày lễ tình nhân, tức nó không còn là ngày của riêng giới trẻ nữa. Valentine là dịp tôn vinh tình yêu, tôn vinh những người yêu nhau, tôn vinh cả các đạo lý tình yêu.
Ông đánh giá thế nào về cách thể hiện tình yêu của giới trẻ trong ngày này?
- Dịp Valentine, hoa được tặng nhiều hơn, chẳng gì có thể thay thế một bông hồng đỏ với nghĩa ước lệ như lời tỏ tình. Chocolate cũng là quà không thể thiếu. Màu nâu sẫm của Chocolate lặng lẽ, thầm kín; hương ngan ngát của nó có chiều sâu, gợi lên nhiều cảm xúc...
Vị ngọt của Chocolate gợi mở nhiều thứ, thôi thúc các bạn trẻ nói với nhau nhiều điều, có thể là lời hứa sống xứng đáng với nhau, sự nguyện thề, vẫy gọi... Tôi thấy là các bạn trẻ luôn cố gắng tìm những điều bất ngờ, mới lạ trong cách thể hiện để dành cho nhau.
 |
| TS Trịnh Hoà Bình. |
Thưa ông, năm ngoái, báo chí nói nhiều tới hiện tượng "cháy" nhà nghỉ trong dịp Valentine. Phải chăng đây cũng là cách họ dành cho nhau những điều "mới lạ"?
- Không có gì phải lấy làm nghi ngờ khi hai con người, hai cơ thể, hai tâm hồn tiến tới nhau, hoà nhập vào nhau trong ngày được vinh danh là lễ tình yêu. Tôi cho đó là bình thường. Tình yêu có nhiều cung bậc, có người thích kèn vẻ, thơ phú, song có người muốn phải có sự hoà quyện thân xác. Trong dịp Valentine, nhu cầu gặp gỡ, gửi gắm tăng lên, dường như người ta muốn có cách thể hiện mạnh mẽ hơn ngày thường, khác ngày thường. Vì thế, "cháy" nhà nghỉ là phải.
Tuy nhiên, điều khiến chúng ta thấy phiền lòng là trong số những bạn trẻ vào nhà nghỉ đó có nhiều em còn quá trẻ, thậm chí còn đeo phù hiệu học sinh?
- Đúng là thực tế nhiều người vào nhà nghỉ khi còn quá trẻ. Cách đây vài năm, tôi cũng đã đặt vấn đề "9X vào nhà nghỉ" trong một chương trình truyền hình. Ở các em đang có sự ngộ nhận rằng cứ tình yêu là phải đi đến bước cuối, đặc biệt là trong dịp Valentine thì điều đó dễ xảy đến hơn.
Nghĩa là một bộ phận giới trẻ chưa có đủ bản lĩnh bước vào đời. Thực trạng này đặt ra trách nhiệm cho một loạt các thiết chế: Gia đình, nhà trường, các tổ chức đoàn, hội, đội...
Thêm nữa, nó cũng đặt ra câu chuyện giáo dục giới tính ở nhà trường. Hiện vẫn còn nhiều quan điểm trái ngược nhau. Việc truyền thông, trang bị kiến thức để các em có hành động đúng là một chuyện, còn giáo dục đạo đức lại là việc khác. Thuộc tính thích khám phá của giới trẻ: Khám phá thế giới, khám phá bản thân và có cả khám phá những lạc thú ở đời là điều mà cả xã hội phải quan tâm.
Một nhà sư phạm người Liên Xô từng viết một câu rất hay rằng: "Không có chuyện kinh nghiệm trong tình yêu, mà chỉ có kinh nghiệm trong trường đời". Không ai muốn có kinh nghiệm trong tình yêu cả. Và không nên lấy tình yêu ra làm thử nghiệm.
Với các bạn trẻ, đặc biệt là vị thành niên, hãy đừng ngộ nhận mình có tình yêu để cho - nhận, trao - gửi, để có được kinh nghiệm với người khác giới trước khi đi vào một mối tình thực sự.
Ông nghĩ sao khi trong số các cặp đôi của Ngày lễ tình yêu bây giờ còn có cả các cặp đôi đeo phù hiệu THCS?
-Thực ra thì ở các lớp nhỏ hơn, trong một số trường hợp cá biệt đã có chuyện giành bạn của nhau. Từ đầu cấp THCS, ở các em phát triển đã sớm có ý thức rõ về mặt giới tính, về tình cảm khác giới.
Ở cấp học này, điều đáng phải bàn trong ngày lễ tình yêu chỉ dừng lại ở chuyện tặng quà. Có những em trai tặng quà Valentine bạn gái những thứ đồ không hề rẻ tiền mà bản thân các em lại là những người chưa làm ra đồng tiền. Tình cảm thời áo trắng này chỉ nên dừng lại ở những quà tặng mang ý nghĩa biểu trưng và nên khuyến khích các ý tưởng mới lạ, các sáng kiến bất ngờ...
Như vậy, Valentine đang bị một bộ phận giới trẻ lạm dụng?
- Đúng vậy. Họ đã làm méo ý nghĩa của ngày lễ này.
Theo ông, cần phải làm gì để có một Valentine đúng nghĩa?
- Muốn có điều đó đòi hỏi các thiết chế xã hội - từ các cấp quản lý cho tới gia đình, kể cả tự thân các bạn trẻ đều phải nhận thức và hành động. Trong đó, gia đình - thiết chế cơ bản nhất của mọi xã hội phải làm tốt chức năng giáo dục, quan trọng nhất là giáo dục theo thể thức noi gương. Các bậc cha mẹ cần phải làm gương và có sự chuẩn bị kỹ lưỡng cho con cái họ tiến tới tình yêu.
-Xin cảm ơn ông!
| Nên có một Valentine ý nghĩa
Lê Đỗ Hoàng Trung (Khu tập thể Kim Liên): Tôi không đồng ý việc vào nhà nghỉ, bởi vì thể hiện tình yêu ở đó bình dân quá. Ngày tình yêu, nên đến những chỗ thiêng liêng hơn. Việc tặng hoa, hay quà đắt tiền cho người mình yêu thì chẳng có gì phải phản đối cả, nếu có điều kiện kinh tế. Nhưng với học sinh THCS thì không nên, vì các em chưa kiếm được tiền, sẽ không biết trân trọng giá trị đồng tiền.
Lê Văn Quang (Cty XD Thuận Phát, quận Hoàng Mai): Ngày Valentine, giới trẻ rủ nhau vào nhà nghỉ là vì họ thiếu chỗ chơi, thiếu niềm đam mê để theo đuổi; thiếu những trải nghiệm để hiểu giá trị của tình yêu đôi lứa. Theo tôi, sự chân thành là quan trọng nhất với những người yêu nhau. Với tôi, Valentine mỗi năm mỗi khác.
Có năm tôi đi xa cùng người yêu đến miền đất lạ, đi "phượt" tìm cảm giác lạ; năm thì muốn đi ăn uống, xem phim cùng bạn bè; năm nay thì lại muốn tặng cho cô ấy một bó hoa thật xinh và giản dị do mình tự gói, rồi ngồi đâu đó trong quán nhỏ yên tĩnh để thư dãn quên đi cuộc sống xô bồ.
Nguyễn Thu Hương (Cty QC&TM Thăng Long): Với một người độc thân như tôi, dịp Valentine này, tôi muốn dành thời gian cho cộng đồng, nên đã đăng ký tham gia cùng một nhóm bạn trao quà từ thiện ở Hà Giang. Với các bạn trẻ, tôi thấy dường như nhiều người đã lạm dụng ngày này.
Họ ham tìm tòi mọi thứ mới lạ, song dường như còn chưa biết dừng lại ở mức nào. Việc nhiều em còn quá trẻ trao tình yêu trong ngày Valentine theo tôi là rất không nên. Nên có một chương trình ý nghĩa hơn, hay tặng quà thì cũng không cần thiết phải đắt tiền, mà chú trọng vào ý nghĩa của nó, có thể là đồ handmade cũng được.
Đào Mai Trinh (Học viện Báo chí tuyên truyền): Nghĩ đến hồi mình còn là học sinh, tôi thấy khác xa với học sinh bây giờ, đặc biệt là học sinh THCS. Bây giờ, cuộc sống vật chất đầy đủ, sự nuông chiều của cha mẹ và cái tôi cá nhân quá lớn đã làm cho một số em đẩy sĩ diện của mình lên cao.
Chuyện tặng quà đắt tiền trong ngày này thể hiện cái sĩ diện đó, nên cũng khó trách lắm. Nếu được đưa ra một lời khuyên, tôi mong các em suy nghĩ chín chắn và tặng quà đắt tiền vào đúng dịp thích hợp, không nên xa xỉ quá vì đó chỉ là vỏ bề ngoài. |
