Để có được sản lượng trên 40 triệu tấn than, nhiều năm qua hàng vạn thợ mỏ ngành Than đã nỗ lực, cống hiến hết sức mình, không chỉ đóng góp cho sự phát triển của TKV mà họ cũng chính là những nhân tố góp phần cho sự phát triển vững mạnh của Vùng mỏ hôm nay.
Trong quá trình tìm hiểu lấy tư liệu viết bài, ở mỗi người thợ chúng tôi đã gặp đều thấy toát lên tinh thần trách nhiệm với công việc rất cao. Với họ được lao động cống hiến cho đơn vị, cho sự phát triển Vùng mỏ dường như trở thành mệnh lệnh thôi thúc từ trái tim. Họ yêu nghề, yêu công việc mình đang làm và nỗ lực cố gắng để làm việc ngày càng tốt hơn.
Lưu Văn Giang - Vào lò bằng tất cả giác quan
Còn trẻ cả tuổi đời và tuổi nghề, quãng thời gian làm thợ mỏ mới được 5 năm chưa phải là dài nhưng bước đầu đã tôi luyện cho Lưu Văn Giang, Gương trưởng Công trường kiến thiết cơ bản 2 (Công ty CP Than Hà Lầm - TKV) bản lĩnh khá vững vàng mỗi lần bước chân vào lò. Gặp Giang khi anh vừa tan ca 1 về, nước da trắng trẻo dáng vóc rất thư sinh của Giang thật khác xa so với hình dung ban đầu của chúng tôi. Qua câu chuyện, những kinh nghiệm mà Giang chia sẻ khiến chúng tôi có cảm nhận Giang như một thợ lò lão làng của mỏ than Hà Lầm chứ không phải là Gương trưởng mới chỉ có “thâm niên” 5 năm trong nghề.
Giang kể: Ban đầu khi mới đi làm mỗi lần bước chân vào lò em rất sợ, mấy tháng đầu lần nào về thăm nhà (quê Giang ở huyện Yên Hưng) em cũng đòi bố mẹ cho nghỉ làm ở đây vì thực sự lúc đó em rất sợ. Nhưng được sự động viên của gia đình, các chú, anh trong đơn vị, em dần dần quên đi những sợ hãi ban đầu và thích nghi với công việc. Nửa năm sau em bắt đầu thấy nhớ lò mỗi lần bị ốm phải nằm nghỉ ở nhà. Giờ thì thực sự yêu lò rồi, một ngày không được vào lò thấy nhớ lắm, nhớ từ vì chống, lỗ khoan, từng hòn đá, từng ánh đèn trong đường lò. 5 năm đi làm em vừa đem kiến thức được học ở trường ra làm việc vừa học kinh nghiệm của các chú, anh đi trước nên giờ đã biết bố trí mũi khoan đối với vỉa đá rắn, đá mềm như thế nào để khi nổ mìn hiệu quả nhất. Em cũng đã biết những mũi khoan ở khu vực nóc lò thì chôn ít mìn hơn những lỗ khoan ở khu vực chân, biết xếp gỗ chèn chống như thế nào để vuông ke. Giờ chỉ cần nghe tiếng động ở trong lò là em có thể phân biệt được đâu là tiếng gãy của cây gỗ, đâu là tiếng đá rơi, tiếng cựa mình của gương. Khi được các anh em trong gương, được lãnh đạo công trường tin tưởng tín nhiệm phân công làm gương trưởng em học hỏi các chú đi trước, rồi nghiên cứu cách bố trí sắp xếp vị trí làm việc của anh em trong gương sao cho hợp lý nhất, hiệu quả nhất. Làm việc trong hầm lò không ai có thể nói trước được những điều bất trắc có thể xảy ra, vì lòng đất mênh mông, mình như đứa trẻ mới tập đi vừa đi vừa dò dẫm đường nên em ý thức được một điều mỗi lần vào lò hãy vận động hết tất cả giác quan của mình.
So với thế hệ những lớp thợ lò đi trước Giang còn quá trẻ cả tuổi đời và tuổi nghề. Tất nhiên kinh nghiệm làm nghề mỏ chắc chắn chưa phải đã dày, nhưng từ một cậu sinh viên tập sự bước vào hầm lò, gạt được sợ hãi ban đầu để phấn đấu sau 2 năm đi làm được tín nhiệm phân công làm Gương trưởng (bình thường mỗi thợ lò nếu có phấn đấu làm tốt cũng phải mất 5 năm mới được là Gương trưởng) đối với Giang là thành tích rất đáng để nhiều người nể phục. Đồng chí Nguyễn Văn Bắc, Quản đốc Công trường Kiến thiết cơ bản 2 rất tự hào khi nói về Giang: Đây là công trường thanh niên quản lý với trên 80% là đoàn viên thanh niên, vượt trội hơn so với các đồng nghiệp khác Giang đã nhanh chóng khẳng định được tay nghề, kiến thức của mình, góp phần rất lớn vào việc hoàn thành các chỉ tiêu kế hoạch của Công trường. Đặc biệt trong Hội thi thợ giỏi cấp Tập đoàn tháng 9 vừa qua, Giang đã đạt điểm tối đa 30/30 cho cả 3 phần thi (lý thuyết, tay nghề và tác phong công nghiệp). Với những thành tích Giang đạt được trong thời gian qua, Công trường đang chuẩn bị tổ chức kết nạp Đảng cho anh và tới đây Giang được bố trí tham gia học tập nâng cao trình độ chuyên môn. Lưu Văn Giang là một trong những tấm gương điển hình của thợ mỏ trẻ tuổi hôm nay.
Nguyễn Thị Hà - Nữ tướng của nhà ga
Vừa đưa chúng tôi đi thăm các ga và trạm chạy tàu, chị Nguyễn Thị Hà, Đội trưởng Đội quản lý ga và tổ chức sản xuất, Phân xưởng Vận tải (Công ty Tuyển than Cửa Ông) vừa giải thích từng tên của các ga, trạm chạy tàu. Nghe chị giới thiệu những mảng công việc cụ thể của đơn vị từ việc chỉ huy tổ chức chạy tàu thế nào, lấy than ở các mỏ ra sao, điều hành giờ tàu chạy, đường chạy; trong những tình huống một mỏ không có đủ than cho chuyến tàu đó thì bố trí lấy thêm than từ mỏ nào, hiệu chỉnh giờ chạy tàu làm sao để đảm bảo an toàn; cách nào để quản lý anh em công nhân trên địa bàn hoạt động rộng như vậy… Chúng tôi hình dung đây là những phần việc không đơn giản, nó không chỉ đòi hỏi những tố chất riêng của người lãnh đạo mà đôi khi nó còn là sự quyết đoán, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm và người tổng chỉ huy chuỗi công việc này phải có một sức khoẻ rất tốt, phải có chiến thuật riêng của mình. Có lẽ nó phù hợp với phái mạnh hơn! Thế nhưng gần 15 năm được giao nhiệm vụ đội trưởng Đội ga quản lý và tổ chức sản xuất, chị đã cùng với các đồng nghiệp của mình “lái” hàng nghìn chuyến tàu than từ các mỏ Dương Huy, Cao Sơn, Khe Chàm… về cảng an toàn.
Chị Hà cho biết: Đội của chị quản lý 11 ga và trạm chạy tàu, với 201 cán bộ, công nhân, được bố trí theo 3 ca sản xuất liên tục. Đây là khâu tổ chức chạy tàu kéo than của các mỏ thuộc vùng Cẩm Phả về phục vụ cho 3 nhà máy sàng tuyển tại Công ty Tuyển than Cửa Ông và tổ chức phục vụ than từ các nhà máy sàng tuyển đi đổ đống, đi tiêu thụ và đi đổ xít. Do các nhà ga làm việc nằm tại mặt bằng các máng mỏ và trên địa bàn dân cư đông người phức tạp vì vậy rất khó khăn cho công tác tổ chức chạy tàu và đảm bảo an toàn. Để đưa các ga và trạm chạy tàu vào khai thác có hiệu quả, thực hiện nghiêm túc quy trình, nâng cao trọng tải đoàn tàu, tổ chức chạy tàu kế tiếp tuyến miền Đông đạt năng suất cao, đảm bảo an toàn từng chuyến tàu đòi hỏi bản thân cũng như tất cả các đồng nghiệp phải lao động với tinh thần kỷ luật và đồng tâm rất cao. Cả một cung đường dài, một đoàn tàu chở đầy than chỉ cần xảy ra một sai sót nhỏ sẽ làm ách tắc toàn bộ khâu sản xuất không chỉ của đơn vị mình mà còn ảnh hưởng đến các đơn vị khai thác than khác.
Được biết chị Hà cũng là cá nhân có nhiều sáng kiến được áp dụng nâng cao năng suất trọng tải đoàn tàu mang lại hiệu quả kinh tế trong sản xuất kinh doanh của đơn vị như: Sáng kiến tổ chức hợp lý hoá chạy tàu nâng trọng tải đoàn tàu từ 13 xe tương đương 390 tấn lên 14 xe tương đương 420 tấn; sáng kiến tổ chức hợp lý hoá chạy tàu kế tiếp đi đổ xít tại bãi thải cầu 20; sáng kiến đặt mới cột tín hiệu màu hai biểu chia xe không và dồn lập tàu xe có tại máng Khe Sim… Với những người thợ của Phân xưởng vận tải chị Nguyễn Thị Hà không chỉ là đội trưởng xuất sắc mà còn là một người chị, một đồng nghiệp tốt. Với cương vị là Bí thư chi bộ, Trưởng Ban nữ công chị đã khéo léo lồng ghép giữa hoạt động chuyên môn nghiệp vụ với việc sinh hoạt công tác đoàn thể để tăng thêm tình cảm, sự gắn bó của công nhân với công việc trong đơn vị và với đồng nghiệp. Năm 2008 chị Hà là đại diện nữ duy nhất của ngành Than vinh dự được tham dự Đại hội đại biểu phụ nữ toàn quốc lần thứ X tại thủ đô Hà Nội.
Trần Văn Tuyến - yêu xe như con
Với anh Trần Văn Tuyến, tổ trưởng tổ xe CAZ 013, Phân xưởng Vận tải 5 (Công ty cổ phần Than Đèo Nai) việc giữ gìn xe tốt, yêu xe như con để nâng cao năng suất vận chuyển chính là thể hiện tình yêu lớn nhất đối với vùng mỏ quê hương. Năm 2008, khi nhận chiếc xe CAT 013 trong tình trạng đã cũ nát, hỏng hóc anh và các anh em trong tổ xe đều rất băn khoăn vì với tình trạng xe hiện tại khó có thể đạt được năng suất cao. Biết bảo ban nhau cùng làm việc, sau khi xe đại tu về 4 anh em trong tổ cùng nêu quyết tâm “giữ gìn xe tốt, quyết đưa CAT 013 đạt năng suất vận chuyển cao nhất trong các tổ xe”. Đúng như vậy, hơn năm sau ngày đi đại tu về chiếc CAT 013 hỏng hóc nằm chỗ ngày nào giờ vận hành tốt, chưa một lần xe bị hỏng lại. Trong 10 tháng đầu năm 2009 tổ xe CAT 013 đã hoàn thành vượt mức kế hoạch giao với khối lượng đất đá vận chuyển được là 199.649m3 (vượt 20% so với kế hoạch), tiết kiệm được 12.566 lít dầu. Anh Tuyến cho biết: Tôi và các anh em trong tổ đã xác định phải yêu xe như con mới giữ gìn xe tốt được, xe có tốt thì mới đảm bảo được hiệu quả công việc. Anh em trong tổ đã bàn bạc và thống nhất với nhau tranh thủ thời gian đầu và cuối ca kiểm tra xe, xem chỗ nào bị hỏng phải sửa chữa ngay, để khi bàn giao cho ca sau là xe phải hoạt động tốt. Tuyệt đối không được để xe bị hỏng phải nằm chết một chỗ vì nó không chỉ liên quan đến năng suất vận chuyển mà còn chính là đời sống của anh em ở đó. Mặc dù địa hình mà tổ xe hoạt động rất phức tạp, khó khăn nhưng tổ xe 013 chưa bao giờ để xảy ra tình trạng mất an toàn khi hoạt động cũng như xảy ra sự cố thiết bị.
Không chỉ vận hành, quản lý xe tốt mà với anh em trong tổ xe CAT 013 anh Tuyến còn là một tổ trưởng thông minh, sáng tạo, có tinh thần học hỏi cầu thị rất cao. Năm 2009, khi tham gia Hội thi thợ giỏi cấp Tập đoàn anh đã đạt số điểm tối đa 30/30. Được biết nguồn kinh phí đầu tư sửa chữa, mua mới hệ thống thiết bị xe máy của các đơn vị thuộc TKV hàng năm rất lớn. Với những người thợ biết yêu xe, bảo quản xe tốt như anh Tuyến và Tổ xe CAT 013 ở Công ty cổ phần Than Đèo Nai đã góp phần rất lớn trong việc tiết kiệm nguồn chi này cho đơn vị.
