Trước yêu cầu ngày càng cao về bảo đảm an sinh xã hội, BHXH tỉnh đang triển khai đồng bộ, linh hoạt nhiều giải pháp phù hợp mở rộng đối tượng tham gia BHXH tự nguyện, góp phần giúp người dân chủ động tích lũy cho tương lai, ổn định cuộc sống khi về già.
Chị Nguyễn Thị Thu Hiền (45 tuổi, khu phố Hà Tu 7, phường Hà Tu), lao động tự do với thu nhập không ổn định. Từng tham gia BHXH tự nguyện trong giai đoạn 2015-2018, chị Hiền phải tạm dừng do điều kiện kinh tế. Tuy nhiên, khi nắm bắt được những chính sách hỗ trợ mới của nhà nước, chị Hiền đã quyết định quay trở lại hệ thống.
Sau khi được cán bộ BHXH tỉnh tư vấn cụ thể, chị Hiền lựa chọn mức thu nhập đóng là 3 triệu đồng/tháng. Nhờ được hỗ trợ từ ngân sách Trung ương và tỉnh, số tiền thực tế chị phải đóng chỉ còn 528.000 đồng/tháng. Chị Hiền cho biết: Việc tham gia BHXH tự nguyện không chỉ giúp tích lũy thời gian để hưởng lương hưu, mà còn là “tấm lá chắn” tài chính, giúp bản thân chủ động hơn trong cuộc sống, giảm phụ thuộc vào con cái khi tuổi cao.
Không riêng chị Hiền, hàng trăm lao động phi chính thức, lao động tự do với thu nhập bấp bênh trên địa bàn tỉnh cũng đang dần thay đổi nhận thức về vai trò của BHXH tự nguyện. Mong muốn được tham gia để có lương hưu khi không còn khả năng lao động, qua đó bảo đảm cuộc sống lâu dài.
Những năm qua, cùng với chính sách chung của nhà nước, tỉnh Quảng Ninh đã ban hành nhiều chính sách hỗ trợ cho nhóm đối tượng yếu thế. Nghị quyết số 02/2022/NQ-HĐND của HĐND tỉnh đã tạo thêm “đòn bẩy” quan trọng khi quy định mức hỗ trợ tiền đóng BHXH tự nguyện, giai đoạn 2023-2027. Theo đó, người thuộc hộ nghèo và cận nghèo được hỗ trợ 30% mức đóng hằng tháng; các đối tượng khác được hỗ trợ 20%.
Từ ngày 1/7/2025, Luật BHXH (sửa đổi) năm 2024 có hiệu lực quy định mức hỗ trợ người tham gia BHXH tự nguyện từ ngân sách Trung ương cho hộ nghèo từ 30% lên 50%; hộ cận nghèo từ 25% lên 40%; người dân tộc thiểu số và người sinh sống tại xã đảo, đặc khu được hỗ trợ từ 10% lên 30% hoặc 50%; các đối tượng khác tăng từ 10% lên 20%.
Vì vậy, khi cộng gộp các mức hỗ trợ từ Trung ương và địa phương, người tham gia BHXH tự nguyện tại Quảng Ninh được hỗ trợ lên tới 80% đối với hộ nghèo, 70% đối với hộ cận nghèo và người dân vùng đặc thù, 50% đối với người dân tộc thiểu số và 40% đối với các nhóm còn lại. Nhờ đó, mức đóng thực tế trở nên phù hợp hơn với khả năng chi trả của người dân. Cụ thể, với mức đóng thấp nhất 330.000 đồng/tháng, người thuộc hộ nghèo chỉ cần đóng khoảng 66.000 đồng, trong khi các đối tượng khác đóng khoảng 198.000 đồng/tháng. Không chỉ giảm gánh nặng tài chính, chính sách BHXH tự nguyện còn được hưởng chế độ thai sản cùng hai chế độ là hưu trí và tử tuất hiện hành trước đó. Đặc biệt, thời gian đóng tối thiểu để hưởng lương hưu được rút ngắn từ 20 năm xuống còn 15 năm, mở ra cơ hội cho nhiều người trung niên và cao tuổi tham gia và hưởng quyền lợi.
Những thay đổi trên không chỉ góp phần hoàn thiện hệ thống an sinh xã hội mà còn tạo nền tảng vững chắc để tiến tới mục tiêu bao phủ BHXH toàn dân. Trước yêu cầu đó, BHXH tỉnh đã chủ động xây dựng kế hoạch tuyên truyền sớm, sâu rộng nhằm giúp người dân và doanh nghiệp kịp thời nắm bắt, hiểu đúng và đầy đủ các quy định mới. BHXH tỉnh thường xuyên phối hợp với các sở, ban, ngành, chính quyền địa phương và các tổ chức dịch vụ thu tổ chức các đợt ra quân tuyên truyền trực tiếp đến từng khu dân cư. Nội dung tuyên truyền tập trung vào ý nghĩa, lợi ích và các chính sách hỗ trợ của BHXH tự nguyện.
Việc ứng dụng công nghệ thông tin được BHXH tỉnh đẩy mạnh trên các nền tảng số, mạng xã hội cũng như hệ thống truyền thanh cơ sở, góp phần lan tỏa thông tin chính sách đến mọi tầng lớp nhân dân. Chỉ tính từ đầu năm 2026 đến nay, BHXH tỉnh đã phối hợp tổ chức 10 lễ ra quân tuyên truyền trên phạm vi toàn tỉnh, tạo hiệu ứng tích cực trong cộng đồng.
Theo số liệu đến hết tháng 2/2026, toàn tỉnh có trên 48.800 người tham gia BHXH tự nguyện, tăng hơn 11.000 người so với cùng kỳ năm 2025, đạt 90,2% kế hoạch được BHXH Việt Nam giao trong năm. Kế hoạch giao của BHXH Việt Nam năm 2026, Quảng Ninh đạt 54.043 người tham gia BHXH tự nguyện.
Theo Phó Giám đốc BHXH tỉnh Nguyễn Huy Thông, hiện ngành đang tập trung vào nhóm đối tượng đã từng tham gia bảo hiểm nhưng tạm dừng đóng. Đây được xác định là nhóm có tiềm năng lớn để phát triển trở lại.
