Thể thao Quảng Ninh nhiều năm qua đã giành được những thành tựu nhất định, khẳng định tên tuổi ở nhiều môn mũi nhọn, đem lại vinh quang cho Tổ quốc, cho thể thao Vùng Mỏ. Đóng góp vào thành công ấy không thể không nói đến Trung tâm Huấn luyện và Thi đấu TDTT tỉnh, "cái nôi" chắp cánh cho những tài năng của thể thao tỉnh nhà.
Ông Lương Bình Quảng, Giám đốc Trung tâm Huấn luyện và Thi đấu TDTT tỉnh, chia sẻ: Một trong những nhiệm vụ quan trọng của chúng tôi là đào tạo và phát huy tài năng các VĐV qua các giải đấu, mang vinh quang về cho thể thao tỉnh nhà và quốc gia. Thời gian qua, được sự quan tâm của tỉnh, công tác này luôn được chúng tôi quan tâm, thực hiện với cách làm tốt và hiệu quả nhất.
Theo đánh giá chuyên môn, thành công của VĐV, ngoài nỗ lực cá nhân, có phần đóng góp lớn từ công tác đào tạo, huấn luyện đặc biệt là vai trò người thầy. Vì thế, thể thao Quảng Ninh từ lâu đã coi trọng xây dựng đội ngũ làm công tác đào tạo, huấn luyện giỏi, có tâm huyết với nghề. Hiện Trung tâm có khoảng 50 HLV, quản lý trên 270 VĐV.
Đa số các thầy, cô trước khi chuyển sang công tác huấn luyện đều trưởng thành từ VĐV có thành tích, có “tên tuổi”, được bồi dưỡng để trở thành HLV. Cụ thể như: HLV Vũ Thị Hoa (điền kinh), Nguyễn Anh Dũng (cờ vua), Đỗ Duy Long (môn bơi), Nguyễn Đức Long (Taekwondo), Vũ Công Dậu (Pencak Silat)...
Hơn ai hết, họ đồng cảm và sẻ chia khó khăn, nắm bắt những điều khó nói từ các VĐV. Nên khi ở vai trò người thầy, họ hiểu và biết cách "truyền lửa", phát huy tài năng của VĐV. Hơn nữa, những người thầy từng là VĐV này dễ dàng nắm bắt tâm tư, khơi dậy được ý chí thi đấu quật cường, khát vọng chiến thắng của học trò. Vậy nên, không chỉ là nhà sư phạm trên lĩnh vực thể thao, những người thầy còn đóng vai trò là chuyên gia tâm lý.
Để có những VĐV thành tích "vàng", việc phát hiện những "viên ngọc thô" được đặc biệt quan tâm. Theo đó, ngoài tiếp nhận VĐV từ tuyến năng khiếu của tỉnh, các HLV cũng là những người trực tiếp lặn lội về địa phương, tham gia các giải phong trào để chọn lựa gương mặt năng khiếu. Công tác “tuyển trạch” nghe qua thì đơn giản, nhưng thực tế lại vô cùng gian nan, chẳng khác gì “tìm vàng trong cát”.
"Có khi suốt cả mùa hè lăn lộn ở cơ sở cũng không tìm được em nào. Đó là chưa kể nhiều môn còn chưa có giải phong trào. Nên để tìm được một em đủ tiêu chuẩn, HLV phải nắm bắt nhiều nguồn thông tin, đi lại nhiều lần về cơ sở, quan sát các em luyện tập, thi đấu để đánh giá, “test” chuyên môn..." - HLV bộ môn thể thao dưới nước Đỗ Văn Hiệu chia sẻ.
Việc tiếp theo là làm sao để thuyết phục gia đình cho các em vào Trung tâm để đào tạo, huấn luyện bước đầu. Đã không ít lần, tuyển chọn được một số gương mặt nhưng khi về đến Trung tâm, phụ huynh đổi ý vì lo lắng cho điều kiện xa nhà, ăn ở, học hành... Vì thế, người thầy đôi khi cũng đóng vai trò "nhà tâm lý", "người bảo lãnh" tâm huyết để tạo sự an tâm với các VĐV xa nhà, với gia đình, phụ huynh.
Có lẽ vì thế mà câu chuyện nhập hộ khẩu cho VĐV tài năng Châu Kiều Oanh ở xa về chính gia đình HLV Đặng Thị Nhàn là một ví dụ. Đó cũng là cơ sở để gia đình yên tâm, VĐV Châu Kiều Oanh vững tâm rèn luyện, thành tài với hàng loạt thành tích ở đấu trường quốc tế gần đây.
Ngoài nhiệm vụ là người thầy, với các VĐV nhỏ tuổi, các HLV còn đảm nhận vai trò như những người cha, người mẹ uốn nắn, dạy bảo từ chuyện nhỏ nhặt nhất trong sinh hoạt hàng ngày, lo cho các em từng bữa ăn, giấc ngủ, những khi ốm đau và cả lúc...nhớ nhà.
Để mãi giũa "viên ngọc thô" thành tài, tỏa sáng, việc tổ chức luyện tập, thi đấu khoa học, hiệu quả được thực hiện ngay từ đầu năm. Căn cứ lịch thi đấu, Trung tâm đề ra kế hoạch tập luyện, đề ra mục tiêu, từ đó soạn giáo trình, giáo án phù hợp từng giai đoạn, thời kỳ của quá trình huấn luyện.
Trung tâm cũng có kế hoạch tập trung, tập huấn các đội tuyển để nâng cao trình độ, thể lực, kỹ thuật, chiến thuật trước mỗi giải đấu; tổ chức giao lưu với các địa phương có phong trào mạnh ở phía Bắc hoặc với các đội tuyển quốc gia... Các em cũng thường xuyên được quan tâm đưa đi tập huấn ở những trung tâm thể thao lớn, có uy tín trong nước, như: Hà Nội, Cần Thơ, Đà Nẵng...; các VĐV có tiềm năng được gửi lên tập cùng các đội tuyển Quốc gia...
Để đủ sức cạnh tranh ở các giải đấu lớn, các VĐV còn được tạo điều kiện đi tập huấn ở nước ngoài (Trung Quốc, Hungary...), mời các chuyên gia nước ngoài về hướng dẫn, giảng dạy. Để nâng cao chuyên môn, phát triển tài năng, các VĐV trẻ được thường xuyên đăng ký tham gia các giải đấu ở các cấp độ, như: Giải trẻ toàn quốc, Đại hội TDTT toàn quốc, rồi tạo điều kiện tham gia các giải khu vực như: Vô địch Đông Nam Á, SEA Games, Châu Á.
Ngoài ra, đóng góp vào thành công chung của các VĐV còn có công sức của các bộ phận quản lý tập luyện và thi đấu, hậu cần ăn uống, bộ phận y tế... để chăm sóc VĐV một cách khoa học nhất, phát huy tốt nhất tài năng.
Nhờ đó, thời gian qua Quảng Ninh đã khẳng định thế mạnh của mình. Qua các giải đấu gần đây đã xuất hiện một lớp VĐV tài năng, đạt nhiều thành tích cao, khẳng định được tên tuổi như: VĐV Nguyễn Lê Cẩm Hiền (cờ vua), Phạm Ngọc Huy (bắn súng), Thái Bình Dương (Teakwondo)...
Năm 2019, các đội tuyển thể thao của Trung tâm tham gia thi đấu 68 giải trong nước, đoạt 326 huy chương, trong đó có 98 HCV; tham gia và đoạt 24 huy chương các loại ở các giải quốc tế. Đặc biệt, SEA Games 30 vừa qua, thể thao Quảng Ninh đã gặt hái nhiều thành công với 2 HCV, 4 HCB, 3 HCĐ với sự khẳng định mình của các VĐV, như: Phạm Thị Huệ (điền kinh), Châu Kiều Oanh (bắn cung), Ngô Đình Chuyền (bơi)... trên đấu trường quốc tế.
Hà Phong