Mới đây, tôi đến xã Đồn Đạc (huyện Ba Chẽ) để tìm hiểu về công tác xoá nghèo ở xã. Khác với những lần trước, thường chỉ là lời than vãn của các cán bộ xã về việc có nhiều người dân trong xã thường chỉ quen với lối sống dựa dẫm, ỷ lại, lần này, đồng chí Bí thư Đảng uỷ xã, Đào Đình Chuỳ vui vẻ cho biết: “Bây giờ bà con đã nghĩ khác xưa rồi. Họ đã tự lực cánh sinh xây dựng đời sống mới rất hăng hái”.
Trong đó, đồng chí Bí thư Đảng uỷ xã đánh giá cao thôn Pắc Cáy, nơi có 100% dân số là đồng bào dân tộc thiểu số. Tuy tỷ lệ hộ nghèo còn cao, nhưng bà con vẫn đóng góp tiền đầy đủ để làm đường, trung bình 8 triệu đồng/hộ, dù đây là số tiền không hề nhỏ đối với nhiều hộ gia đình. Nhiều người ngoài góp tiền còn hiến đất và hiến luôn cả tài sản có trên đất như cây cối, bờ rào, công trình phụ. Các gia đình đều cắt cử người có sức khoẻ ra cùng làm đường, công việc kéo dài hàng tháng trời.
Đến thôn Pắc Cáy, chứng kiến không khí làm đường của bà con mới thấy họ thật nỗ lực. Ở nhiều hộ, lao động chính phải đi làm kiếm tiền, thì người cao tuổi, phụ nữ vẫn địu con, cháu cùng tham gia làm đường. Chị Chíu Tài Múi sống ở cuối thôn Pắc Cáy nói: “Vợ chồng tôi bàn với nhau rằng, khi con cứng cáp hơn chút nữa thì mới gửi nhà trẻ. Chồng tôi, đi bóc vỏ keo thuê cả ngày để có tiền trang trải cuộc sống gia đình và đóng góp vào làm đường. Không gửi con cho ai được vì mọi người cùng bận thì tôi mang cả cháu ra làm cùng bà con. Được cái, mọi người ở đây đều thông cảm cho tôi có con nhỏ, nên không bắt làm nhiều”. Theo Trưởng thôn Triệu Đức Sinh, để làm các con đường này bà con trong thôn đều đóng góp như nhau. Thôn có 67 hộ nhưng có tới 29 hộ nghèo, còn đa phần là cận nghèo. Không ai vin vào cớ nghèo với khó khăn mà không hăng hái, vì nếu như thế thì thôn bao giờ mới có đường.
Anh Triệu A Hai là đại diện hộ nghèo trong thôn đã vận động vợ con cố đi vay mượn anh em họ hàng cho đủ số tiền 8 triệu đồng để đóng góp như những hộ khác. Ngoài ra, gia đình anh Hai còn hiến cho thôn mấy trăm mét vuông đất và vài chục cây sa mộc nằm trên khu vực đất đó. Anh Hai bảo: “Vợ chồng tôi còn trẻ mà cứ mang danh hộ nghèo nhiều khi cũng xấu hổ lắm. Người ta nói ra nói vào: “Vợ chồng “sức dài vai rộng” không lo mà làm ăn cứ nghèo làm gì”. Nhưng thôn không có đường, chúng tôi có nuôi được con lợn, con gà thì cũng chẳng biết bán cho ai. Tôi trồng vài ha keo đến kỳ thu hoạch, thương lái đến mua trả giá rẻ như bèo, bán là lỗ. Chúng tôi xác định con đường chúng tôi đang làm đây, không chỉ là đường giao thông liên thôn, mà còn là con đường xoá nghèo”.
Cũng theo anh Hai, khi thôn có đường tốt thì giá trị các khu rừng keo ở thôn sẽ được nâng lên rất nhiều. Đường nhỏ và xấu không chạy được xe cơ giới, người khai thác keo phải thuê nhiều nhân công để khuân vác vận chuyển họ chỉ trả giá 20 triệu đồng/ha keo. Đường tốt và rộng giá trị các rừng keo được nâng lên 50-70 triệu đồng/ha. Người bán được giá, người mua cũng thích mua hơn vì khai thác nhanh hơn, đỡ tốn công chi phí vận chuyển.
Dù con đường liên thôn chưa hoàn thành, nhưng anh Đặng Minh Tuấn, thôn Pắc Cáy đã mở mô hình gia trại tổng hợp với 80 con lợn, khoảng 200 con gà. Anh Tuấn được huyện hỗ trợ lắp đặt máy ấp trứng gà, anh dùng máy ấp trứng để phục vụ luôn gà giống cho bà con trong thôn. Mua gà của anh, bà con tin tưởng hơn vì đã biết rõ nguồn gốc, không sợ dịch bệnh. Anh Tuấn bảo: “Trước đây, không phải do chúng tôi lười không ham lao động, mà bởi đường sá xấu ai muốn vào đây mua lợn gà mà nuôi, chưa làm đã nhìn thấy cái lỗ rồi thì còn ai muốn làm. Nay có đường rồi chúng tôi mạnh dạn hơn việc phát triển kinh tế. Việc làm gia trại của tôi chủ yếu là tiền đi vay, nhưng bây giờ tôi không thấy ngại”.
Đầu tháng 12 vừa qua, để giúp bà con đẩy nhanh tiến độ làm đường, vì Pắc Cáy có 2 tuyến đường liên thôn dài khoảng 800m/ tuyến, bà con đóng góp 8 triệu đồng/hộ vẫn chưa đủ, Ban CHQS Công ty Tuyển than Hòn Gai và Ban CHQS Công ty CP Than Núi Béo ủng hộ 80 triệu đồng giúp bà con thôn Pắc Cáy làm đường, (trong đó Công ty CP Than Núi Béo hỗ trợ 50 triệu đồng, Công ty Tuyển than Hòn Gai hỗ trợ 30 triệu đồng). Trưởng thôn Triệu Đức Sinh không giấu được vui mừng, bảo: “Vậy là Tết Nguyên đán năm nay thôn chúng tôi đã có đường mới rồi. Đây là con đường giúp bà con phát triển sản xuất tốt hơn và đẩy xa cái nghèo”.
Công Thành
