Là một trong những tỉnh có cơ cấu dân số tương đối trẻ (số người trên 60 tuổi chỉ chiếm trên 7%) với số dân trên 1 triệu người, trong đó số người trong độ tuổi lao động chiếm 61,3%, Quảng Ninh có một nguồn nhân lực dồi dào, có khả năng tiếp thu những tiến bộ khoa học kỹ thuật một cách nhanh chóng.
Để phát triển kinh tế trên cơ sở những nguồn lực sẵn có, tỉnh đã đề ra các chương trình phát triển lực lượng thanh niên trong các giai đoạn phù hợp với điều kiện của từng vùng miền trong tỉnh nói riêng và của cả nước nói chung.
Thực hiện Quyết định số 70/2003/QĐ-TTg ngày 29-4-2003 của Thủ tướng Chính phủ về phê duyệt Chiến lược phát triển thanh niên Việt Nam tới năm 2010, tỉnh đã tổ chức nhiều hội nghị quán triệt, triển khai, lồng ghép các nội dung của Chiến lược phát triển thanh niên Quảng Ninh với các nội dung đã ban hành tại Nghị quyết 02 của Tỉnh uỷ (11-4-2001) “Về đổi mới và tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác thanh niên giai đoạn 2006-2010” và các chương trình phát triển kinh tế - xã hội ở địa phương. Được sự quan tâm, tạo điều kiện của tỉnh, sự tích cực vào cuộc của các sở, ban, ngành, địa phương, chương trình đã đạt được những kết quả đáng kể. Cụ thể đã có 93,8% đoàn viên và 100% cán bộ Đoàn các cấp được học tập bồi dưỡng lý luận chính trị; gần 1,1 triệu lượt ĐVTN tham gia các diễn đàn thanh niên, thi tìm hiểu, thi báo cáo viên giỏi. Hoạt động sinh hoạt văn hoá trong thanh niên được đẩy mạnh và đổi mới hình thức, lồng ghép với giáo dục nhận thức, giáo dục lý tưởng, lẽ sống cho thanh niên; duy trì hoạt động thường xuyên của 573 nhóm tuyên truyền, 543 CLB để tuyên truyền giáo dục pháp luật, phòng chống tội phạm và TNXH trong TTN. Đến nay toàn tỉnh có 484 báo cáo viên, 3.546 tuyên truyền viên là ĐVTN. Đến hết năm 2006, tỉnh đã hoàn thành phổ cập THCS và hiện đang từng bước phổ cập giáo dục trung học ở những địa phương có điều kiện, tỷ lệ học sinh THPT trong độ tuổi đạt 80 - 84%, vượt chỉ tiêu phấn đấu đến năm 2010 từ 30 - 34%; tỷ lệ đỗ vào các trường ĐH, CĐ, THCN trên địa bàn đạt 22,5%; 100% ĐVTN trong các nhà trường được bồi dưỡng, nâng cao kiến thức về công nghệ thông tin, ngoại ngữ. Qua các hội thi sáng tạo thanh, thiếu niên, nhi đồng, tin học trẻ không chuyên toàn quốc, đã có nhiều thanh niên trong tỉnh đoạt giải cao: 1 giải nhì, 1 giải ba toàn quốc, 1 em được cử tham gia hội thi sáng tạo TTN Châu á - Thái Bình Dương... Các cuộc thi này được tổ chức phát động trong toàn tỉnh, tới các địa phương, trường học đã phát huy sáng kiến, sáng tạo, sự đam mê khoa học và nghiên cứu ứng dụng KHCN vào thực tiễn công việc trong TTN, là nền tảng trong các phong trào thi đua phát huy sáng kiến, cải tiến kỹ thuật của tỉnh. Đến nay đã có 24.678 lượt ĐVTN ở vùng nông thôn được hướng dẫn và ứng dụng tiến bộ kỹ thuật; 100% TN, HS THPT trên địa bàn tỉnh được giáo dục hướng nghiệp và tư vấn nghề nghiệp; gần 19.000 lượt ĐVTN trong LLVT, CNVC và TN được học tập nâng cao trình độ. Công tác xoá đói giảm nghèo và giải quyết việc làm cho thanh niên cũng được quan tâm chỉ đạo. Hàng năm có từ 350 - 500 dự án được vay vốn giải quyết việc làm với số vốn hàng chục tỷ đồng, bình quân mỗi năm tỉnh đã tạo việc làm mới cho 20.000 - 25.000 người, nâng tổng số lao động có việc làm trên 615.000 người, trong đó số lao động trong độ tuổi thanh niên chiếm trên 45%. Trong 5 năm có trên 75.000 TN đô thị được tư vấn nghề, giới thiệu việc làm... Những năm qua được tỉnh đặc biệt quan tâm, đề ra nhiều biện pháp phòng chống tội phạm và TNXH trong TN, nhờ đó nhiều tệ nạn đã giảm đáng kể (số người nghiện ma tuý có hồ sơ quản lý năm 2006 là 1.266 người đến năm 2007 chỉ còn 800 người). Vai trò của Đoàn, Hội, Đội ngày càng được củng cố và phát triển, góp phần quan trọng tạo sự chuyển biến tích cực trong phong trào thanh niên của tỉnh. Tỷ lệ thanh niên được tập hợp vào tổ chức Đoàn, Hội năm 2007 là 55,2% với trên 102.000 ĐV và trên 60.000 hội viên. Các cấp bộ Đoàn đã phát động được 727 đợt hoạt động tình nguyện quy mô lớn, thu hút gần 452.000 lượt ĐVTN tham gia. Trong 5 năm đã giới thiệu cho Đảng 17.854 ĐV ưu tú, trong đó kết nạp 9.356 đảng viên mới...
Tuy nhiên, chương trình còn có những hạn chế, một số chỉ tiêu đề ra chưa thực hiện được như: Tỷ lệ lao động thất nghiệp trong độ tuổi thanh niên còn khá cao (năm 2007 còn 18%, riêng khu vực thành thị chiếm trên 60%); tệ nạn xã hội còn diễn biến phức tạp; việc thành lập các tổ chức Đoàn, Hội ở các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài còn bất cập v.v..
Thấy được các nguyên nhân, tồn tại của chương trình, tỉnh đã đề ra các mục tiêu, phương hướng, nhiệm vụ và giải pháp trong giai đoạn 2006-2010. Đó là tiếp tục bồi dưỡng bản lĩnh chính trị, đạo đức cách mạng và lối sống; nâng cao trình độ chuyên môn, học vấn, tăng cường hoạt động tư vấn, hướng nghiệp, đào tạo nghề, giới thiệu việc làm cho thanh niên; củng cố tổ chức Đoàn, Hội, Đội vững mạnh, phát huy vai trò xung kích, sáng tạo của thanh niên.
