Theo đánh giá của ngành chức năng, mặc dù công tác quản lý chất lượng vệ sinh an toàn thực phẩm và vật tư đầu vào cho sản xuất đã được tăng cường và đã có nhiều chuyển biến song vẫn còn nhiều bất cập. Tình trạng nông sản, thực phẩm, vật tư nông nghiệp chất lượng kém, giả, độc hại vẫn được lưu hành và sử dụng gây bức xúc, giảm lòng tin của người tiêu dùng và kìm hãm sự phát triển của một nền nông nghiệp an toàn, bền vững.
Nỗ lực vì cộng đồng
Từ đầu năm đến nay, Sở NN&PTNT đã chỉ đạo, đôn đốc các đơn vị trong ngành đẩy mạnh việc kiểm tra, đánh giá, phân loại cơ sở sản xuất, kinh doanh vật tư nông nghiệp và sản phẩm nông, lâm, thuỷ sản trên địa bàn. Các đơn vị trong ngành cùng với các địa phương đã thống kê, lập danh sách 433 cơ sở sản xuất, kinh doanh vật tư nông nghiệp và sản phẩm nông, lâm, thuỷ sản trên địa bàn và đã kiểm tra, đánh giá, phân loại được 314 cơ sở, trong đó có 18 cơ sở xếp loại A; 234 cơ sở xếp loại B và 62 cơ sở xếp loại C, chiếm 19% số cơ sở được kiểm tra; tổ chức kiểm tra 5 cơ sở sản xuất kinh doanh nông sản tại TP Uông Bí, thì có 3 cơ sở xếp loại B, 2 cơ sở xếp loại C không đủ điều kiện bảo đảm an toàn thực phẩm.
Ngành chức năng đã thực hiện lấy 122 mẫu sản phẩm nông sản, thuỷ sản, nước vùng nuôi gửi đến Trung tâm Chất lượng nông, lâm, thuỷ sản vùng 1 (Hải Phòng) để kiểm tra các chỉ tiêu về an toàn thực phẩm. Kết quả, có 96 mẫu đảm bảo chỉ tiêu an toàn thực phẩm, chiếm 78,7%, 17 mẫu phát hiện vi sinh vật, hoá chất vượt mức giới hạn cho phép, chiếm 13,9% (9 mẫu chưa có kết quả). Cùng với đó, Chi cục Quản lý chất lượng nông, lâm, thuỷ sản đã lấy 63 mẫu sản phẩm nông sản, thuỷ sản sau thu hoạch đang lưu thông trên thị trường để kiểm nghiệm các chỉ tiêu về hoá học, vi sinh vật thì có 16 mẫu, chiếm 25,39% số mẫu có vi sinh vật, hoá chất vượt mức giới hạn cho phép, chủ yếu là có số lượng vi sinh vật, kim loại nặng vượt mức giới hạn cho phép.
Cũng trong những tháng đầu năm nay, ngành chức năng đã tiến hành thanh tra đột xuất về việc chấp hành quy định của Nhà nước trong hoạt động sản xuất, kinh doanh phân bón của 8 cơ sở kinh doanh tại Tiên Yên, Đầm Hà, Hải Hà thì có 3 cơ sở không có giấy phép kinh doanh và phát hiện 4.920kg phân bón có nhãn Trung Quốc của 7/8 cơ sở không có giấy tờ chứng minh nguồn gốc hợp pháp theo quy định. Chi cục Bảo vệ thực vật đã thanh tra, kiểm tra 329 lượt các điểm kinh doanh thuốc bảo vệ thực vật và phát hiện 47 điểm vi phạm các quy định của Nhà nước về buôn bán thuốc bảo vệ thực vật. Kiểm tra đánh giá, phân loại 92 cơ sở buôn bán thuốc bảo vệ thực vật theo chương trình mục tiêu quốc gia về an toàn thực phẩm năm 2013 thì không có cơ sở nào xếp loại A, 83 cơ sở xếp loại B và 9 cơ sở xếp loại C.
Toàn tỉnh có 3 cơ sở giết mổ, chế biến gia súc, gia cầm tập trung đang hoạt động. Song với sản lượng thịt hơi xuất chuồng trên địa bàn tỉnh đạt 66.500 tấn mỗi năm, thì các cơ sở giết mổ này chỉ đáp ứng được một phần nhỏ. Vì vậy, vấn đề an toàn vệ sinh trong giết mổ gia súc, gia cầm trên địa bàn tỉnh là vấn đề cần nhiều sự quan tâm của ngành chức năng.
Cũng từ đầu năm đến nay, lực lượng liên ngành của tỉnh phối hợp với các địa phương đã kiểm tra bắt giữ, xử lý 172 vụ vận chuyển động vật, sản phẩm động vật không rõ nguồn gốc (tăng 44 vụ so với cùng kỳ), trong đó có 18.221kg gia cầm thịt; 381.588 con gia cầm giống; 213.120 quả trứng gia cầm và hàng chục vụ vận chuyển, buôn bán trái phép cá giống, mèo, chim, động vật hoang dã... Đây cũng là mối lo ngại trong việc gây mất vệ sinh, an toàn thực phẩm, quản lý chất lượng nông, lâm, thuỷ sản trên địa bàn.
Giải pháp ban đầu
Nhằm tăng cường, tạo sự chuyển biến mạnh mẽ trong công tác quản lý chất lượng vệ sinh, an toàn thực phẩm nông, lâm, thuỷ sản và quản lý chất lượng VTNN, ngành chức năng đã tăng cường công tác tuyên truyền; đẩy mạnh các hoạt động kiểm tra, đánh giá các cơ sở sản xuất kinh doanh vật tư nông nghiệp và sản phẩm nông, lâm, thuỷ sản trên địa bàn. Tuy nhiên, việc triển khai các giải pháp này vẫn còn thiếu đồng bộ.
Ông Nguyễn Văn Vui, Chi cục trưởng Chi cục Quản lý chất lượng nông lâm thuỷ sản cho biết: Để nâng cao hiệu quả quản lý chất lượng vệ sinh an toàn thực phẩm nông, lâm, thuỷ sản và vật tư nông nghiệp, Sở NN&PTNT đã chỉ đạo các đơn vị trong ngành tăng cường công tác thông tin tuyên truyền, phổ biến chính sách pháp luật về chất lượng vật tư nông nghiệp và an toàn nông, lâm, thuỷ sản; tăng cường công tác kiểm tra, xử lý vi phạm; đẩy mạnh chương trình giám sát an toàn thực phẩm sau thu hoạch...
Tuy nhiên, cũng theo đánh giá của ông Nguyễn Văn Vui, do có sự vào cuộc tích cực của ngành chức năng và các địa phương nên công tác quản lý chất lượng VTNN và chất lượng an toàn thực phẩm nông, lâm, thuỷ sản đã có nhiều chuyển biến tích cực. Song kết quả đạt được còn hạn chế, còn thấp so với yêu cầu. Đến nay, Sở NN&PTNT đã cấp giấy chứng nhận đạt tiêu chuẩn an toàn thực phẩm cho 15 cơ sở trồng trọt, chăn nuôi, chế biến, nuôi trồng thuỷ sản... trên địa bàn tỉnh. Người sản xuất, kinh doanh vật tư nông nghiệp, thực phẩm nông, lâm, thuỷ sản bước đầu đã nhận thức được tầm quan trọng của vấn đề an toàn thực phẩm nhưng hiện nay tỷ lệ các cơ sở sản xuất, kinh doanh VTNN, thực phẩm quản lý được chất lượng rất nhỏ; lượng thực phẩm nông, lâm, thuỷ sản trôi nổi trên thị trường chưa kiểm soát được về chất lượng chiếm tỷ lệ rất lớn. Hầu hết các cơ sở sản xuất, kinh doanh thực phẩm nông, lâm, thuỷ sản quy mô nhỏ lẻ, phân tán và tâm lý của người tiêu dùng vẫn chưa nhận thức đầy đủ tầm quan trọng của vấn đề an toàn thực phẩm.
Việc tăng cường các biện pháp thanh tra, kiểm tra và xử lý vi phạm chỉ giải quyết được phần “ngọn” trong công tác quản lý chất lượng vật tư nông nghiệp và an toàn thực phẩm nông, lâm, thuỷ sản. Để nâng cao hơn nữa hiệu quả công tác này cần sự vào cuộc tích cực của các cấp, các ngành, với việc triển khai đồng bộ các giải pháp, từng bước hình thành trong cộng đồng dân cư ý thức xây dựng một nền nông nghiệp an toàn, bền vững từ sản xuất đến bàn ăn.
Hữu Việt
