Cách đây gần chục năm, tôi đã đến xã Quảng Lâm, xã khó khăn nhất của huyện Đầm Hà. Khi đó cuộc sống của bà con nơi đây còn nhiều thiếu thốn, kết cấu hạ tầng điện, đường, trường, trạm thì xuống cấp trầm trọng, nhiều nhà tạm... Mới đây, chúng tôi có dịp trở lại Quảng Lâm, hầu như không còn thấy “dấu tích” của cuộc sống khó khăn xưa, thay vào đó là hệ thống điện, đường, trường, trạm được đầu tư khá đồng bộ, những ngôi nhà mới khang trang, đẹp đẽ... Cuộc sống ấm no hiện hữu trên từng khuôn mặt người dân chúng tôi gặp.
Đi trên con đường dẫn vào trung tâm xã được bê tông hoá rộng rãi, sạch đẹp, những con đường liên thôn được làm mới, Chủ tịch UBND xã Quảng Lâm Chíu Dì Hiếng không giấu được niềm vui: Có được những đổi thay trên là nhờ Đảng uỷ, chính quyền xã đã tìm được hướng đi đúng đắn, sự đồng lòng ủng hộ của nhân dân trong việc chuyển đổi cơ cấu kinh tế theo hướng phát triển nghề trồng rừng và chăn nuôi gia cầm. Nhờ vậy, đời sống của người dân ngày một được nâng lên, số hộ nghèo giảm dần từng năm.
Để chúng tôi thấy rõ hơn về sự đi lên này, Chủ tịch xã giới thiệu: Quảng Lâm xã vùng sâu, vùng xa, diện tích tự nhiên hơn 8.956ha, hiện có hơn 640 hộ với trên 2.700 nhân khẩu. Xã chia 8 thôn, bản, trong đó có những cái tên lần đầu tiên tôi nghe nhắc đến: Mào Liểng, Lý Sáy Chảy, Tài Lý Sáy, Siềng Lống, Bình Hồ, Thanh Y, Siệc Lống Mìn, bản Lý Khoái. Có những bản cách xa trung tâm hàng chục cây số, đi lại rất khó khăn như Bình Hồ, Siệc Lống Mìn... Diện tích đất lâm nghiệp chiếm phần lớn, diện tích đất nông nghiệp chỉ có mấy chục ha. Tiềm năng, lợi thế từ rừng là rất lớn, nhưng trước đây, người dân địa phương nặng về khai thác tự nhiên. Sản xuất nông nghiệp thì nhỏ lẻ, manh mún, phụ thuộc vào nguồn nước tự nhiên, trình độ canh tác lạc hậu, nên năng suất thấp, không đủ ăn.
Trước thực trạng đó, từ nhiều năm trước, Đảng uỷ, chính quyền xã đã có rất nhiều cuộc họp bàn để làm sao phân tích, đánh giá thật đúng những thuận lợi, khó khăn, thế mạnh, hạn chế, từ đó tìm ra hướng đi thích hợp. Đó là, xã diện tích đất rừng nhiều, có nghề truyền thống chăn nuôi gia súc, gia cầm, Đảng uỷ xã đã ra nghị quyết về phát triển kinh tế - xã hội, trong đó xác định cơ cấu kinh tế là kết hợp sản xuất nông, lâm nghiệp, nhất là trồng rừng keo, quế gắn với chăn nuôi gia súc, gia cầm. Để đưa nhanh nghị quyết vào cuộc sống, ban đầu cũng rất khó khăn, bởi thay đổi một thói quen canh tác lâu đời của người dân là không đơn giản. Vì thế, trước tiên, cán bộ, đảng viên gương mẫu đi đầu tuyên truyền người thân trong gia đình và người dân, tích cực nhận đất, nhận rừng, xây dựng, phát triển các mô hình kinh tế. Đồng thời, xã khuyến khích, hướng dẫn, tạo điều kiện cho người dân vay vốn từ Ngân hàng Chính sách xã hội để đầu tư trồng keo, quế, chăn nuôi gia súc, gia cầm; nhất là thực hiện mô hình kết hợp nuôi cà sáy với gà thương phẩm, nuôi cá nước ngọt, trồng gừng trên nương...
Nhờ đó đến nay, xã có 379 hộ nhận giao đất, giao rừng (tối thiểu 2ha/hộ) để trồng, chăm sóc, bảo vệ rừng. Hơn 800ha cây quế của xã, hàng năm thu hoạch trên 200 tấn; hơn 1.200ha keo, thu hoạch hơn 1.000 tấn gỗ keo/năm; đàn gia cầm hơn 15.000 con, đàn lợn hơn 200 con, trâu trên 300 con. Các mô hình chăn nuôi, trồng rừng tạo việc làm và thu nhập ổn định cho nhiều lao động ở địa phương. Điển hình, khai thác tốt tiềm năng, lợi thế ở bản Tài Lý Sáy có hộ ông Chìu Tắc Cắm, với hơn 10ha trồng quế và keo, mỗi năm gia đình ông thu nhập 60 triệu đồng/năm; từ hộ khó khăn đã vươn lên khá giả, mua được ô tô, xe máy. Hộ ông Tằng Tắng Phúc mỗi năm thu nhập hàng chục triệu đồng từ chăn nuôi lợn, nuôi cá nước ngọt...
Thực hiện chương trình xây dựng NTM, đến nay xã đạt 7/19 tiêu chí NTM. Quảng Lâm hiện đang tập trung đẩy nhanh thi công tuyến đường liên thôn, bản Tài Lý Sáy - Bình Hồ; sửa chữa, xây mới một số hạng mục Trường THCS xã, xây kênh mương tưới tiêu theo phương châm “Nhà nước và nhân dân cùng làm”...
Phạm Hoạch