Vốn là địa phương có xuất phát điểm thấp, trải qua bao thăng trầm lịch sử, Quảng Ninh đã vượt mọi khó khăn, nỗ lực vươn lên trở thành điểm sáng về phát triển kinh tế - xã hội, một điển hình đổi mới, sáng tạo của đất nước. Kế thừa và phát huy những thành quả đã đạt được, Quảng Ninh hôm nay đang tiếp tục nỗ lực trên chặng đường trở thành thành phố trực thuộc Trung ương.
Nền tảng vững cho giai đoạn phát triển mới
Những năm qua, tỉnh Quảng Ninh quan tâm dành nhiều nguồn lực thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội nhanh, bền vững, trong đó tập trung xây dựng kết cấu hạ tầng đồng bộ, hiện đại, liên kết, hội nhập, lấy liên kết vùng, kết nối quốc tế để tạo nên mạng lưới giao thông mở, thúc đẩy giao thương, du lịch và logistics phát triển mạnh mẽ. Quảng Ninh là một trong những tỉnh đi đầu trong việc đầu tư, xây dựng các công trình giao thông trọng điểm. Hệ thống giao thông của Quảng Ninh phát triển ở nhiều loại hình, tạo nền tảng quan trọng và tạo đột phá chiến lược cho giai đoạn mới theo mô hình đô thị thông minh, kiểu mẫu của cả nước.
Ngày 12/4 vừa qua, tại phường Tuần Châu, UBND tỉnh Quảng Ninh và Tập đoàn Vingroup phối hợp với UBND các tỉnh, thành phố: Hà Nội, Hải Phòng, Bắc Ninh, khởi công dự án tuyến đường sắt tốc độ cao Hà Nội - Quảng Ninh. Dự án có tổng mức đầu tư hơn 147.000 tỷ đồng, tương đương hơn 5,6 tỷ USD, dự kiến đi qua 4 địa phương với chiều dài 120,2km, tốc độ tối đa lên tới 350km/h, riêng đoạn qua Hà Nội có tốc độ tối đa 120km/h. Điểm đầu của tuyến đặt tại ga Cổ Loa (Trung tâm Triển lãm Việt Nam, Khu đô thị Vinhomes Global Gate Hà Nội), điểm cuối tại ga Hạ Long (Khu công viên rừng Globe Hạ Long, Vinhomes Global Gate Hạ Long, Quảng Ninh). Dự kiến dự án hoàn thành, đi vào vận hành, khai thác thương mại trong năm 2028, rút ngắn thời gian di chuyển từ Hà Nội tới Quảng Ninh từ hơn 2 tiếng xuống còn khoảng 30 phút.
Với Quảng Ninh, dự án được xác định là động lực chiến lược để mở rộng không gian phát triển mới và nâng cao vị thế trong liên kết vùng. Việc kết nối trực tiếp với thủ đô Hà Nội bằng đường sắt tốc độ cao sẽ đưa Quảng Ninh trở thành cực tăng trưởng phía Đông của vùng. Đồng thời, tạo điều kiện để tỉnh tái cấu trúc không gian kinh tế, đô thị, lao động và du lịch; phát triển mạnh du lịch, dịch vụ chất lượng cao; hình thành những cực tăng trưởng mới tại khu vực nhà ga, nâng cao năng lực thu hút đầu tư, nguồn nhân lực chất lượng cao và cải thiện toàn diện chất lượng sống của nhân dân.
Có thể thấy, với sự ủng hộ của Trung ương, sự nỗ lực không ngừng của cả hệ thống chính trị tại địa phương, hạ tầng kinh tế - xã hội của Quảng Ninh đang ngày càng hoàn thiện đồng bộ, hiện đại, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội các vùng miền trong tỉnh, cũng như liên vùng.
Bên cạnh hạ tầng giao thông, hạ tầng đô thị được tỉnh Quảng Ninh chỉ đạo xây dựng đồng bộ theo hướng hiện đại, đặt lợi ích của nhân dân lên hàng đầu, không ngừng nâng cao đời sống của người dân. Từ cuối năm 2025 đến nay, hàng trăm tuyến đường, công trình hạ tầng đô thị, khu dân cư đã hoàn thành chỉnh trang, nâng cấp, tạo diện mạo mới khang trang, sạch đẹp, hiện đại, khắc phục tình trạng ngập lụt trong các khu dân cư và nâng cao đời sống thụ hưởng của người dân ở cơ sở. Hệ thống cây xanh, ánh sáng tại các tuyến đường, khu công cộng được đầu tư, nâng cấp. Cùng với đó, hạ tầng y tế, giáo dục... được tỉnh quan tâm dành nhiều nguồn lực đầu tư, góp phần nâng cao chất lượng đời sống nhân dân.
Với chủ trương phát triển kinh tế song hành với đảm bảo an sinh, phúc lợi xã hội, kinh tế - xã hội của Quảng Ninh liên tục duy trì tốc độ tăng trưởng cao. Năm 2025, GRDP của tỉnh đạt 11,89%, dẫn đầu cả nước về tốc độ tăng trưởng. Quy mô nền kinh tế đạt 368.445 tỷ đồng; GRDP bình quân đầu người ước đạt 10.402 USD. Cơ cấu kinh tế chuyển dịch tích cực, theo hướng tăng dần tỷ trọng ngành dịch vụ. Ngành công nghiệp chế biến, chế tạo tiếp tục là động lực tăng trưởng chính của tỉnh với mức tăng trưởng 33,69%; ngành Du lịch tiếp tục có sự bứt phá với lượng khách du lịch đến Quảng Ninh đạt 21,28 triệu lượt, tăng 12% so với năm 2024…
Duy trì đà phát triển của năm qua, quý I/2026, GRDP của tỉnh ước tăng 12,08%, cơ bản đạt kịch bản đề ra (12,09%). Cả khu vực kinh tế đều đạt và vượt chỉ tiêu, trong đó nông, lâm nghiệp và thủy sản tăng 3,73%, với 6/6 sản phẩm chủ yếu hoàn thành kế hoạch; công nghiệp và xây dựng tăng 8,67%, riêng công nghiệp tăng 6,91%, trong đó sản lượng than và điện đều vượt kịch bản; tổng thu NSNN đạt 18.706 tỷ đồng, bằng 101% kịch bản quý I; trong đó thu nội địa đạt 14.078 tỷ đồng, tăng 47% so cùng kỳ năm 2025; thu tiền sử dụng đất tăng gấp 5 lần; thu xuất nhập khẩu tăng 8%, đặc biệt nhóm hàng máy móc, linh kiện điện tử tăng tới 339,27%. Thu hút đầu tư vào Quảng Ninh tiếp tục khởi sắc khi vốn FDI đạt 215 triệu USD, đầu tư trong nước ngoài ngân sách đạt trên 61.540 tỷ đồng… Trong quý I, dịch vụ tăng mạnh 19,63%, Quảng Ninh tiếp tục là điểm sáng về du lịch với 6,28 triệu lượt khách đến tham quan, nghỉ dưỡng, doanh thu đạt 15.687 tỷ đồng.
Theo kế hoạch, trong năm 2026, toàn tỉnh tổ chức 218 chương trình, sự kiện, hoạt động kích cầu du lịch, góp phần thu hút du khách và thúc đẩy tăng trưởng du lịch. Kỳ nghỉ lễ 30/4 - 1/5 đang gần kề, theo kế hoạch, từ ngày 25/4 đến 3/5, tỉnh tổ chức Tuần văn hóa, thể thao, du lịch chào hè năm 2026 với chủ đề “Carnaval Hạ Long 2026 - Kỳ quan bừng sáng kỷ nguyên mới” gồm chuỗi 14 sự kiện, hứa hẹn mang đến một mùa lễ hội sôi động và giàu cảm hứng bên bờ Di sản thiên nhiên thế giới Vịnh Hạ Long.
Định hình thành phố kiểu mẫu, giàu đẹp, văn minh, hiện đại
Ngày 7/4/2026, Bộ Chính trị ban hành Kết luận số 20-KL/TW về chủ trương thành lập thành phố Quảng Ninh trực thuộc Trung ương trên cơ sở địa giới hành chính tỉnh Quảng Ninh. Định hướng phát triển được xác định là xây dựng Quảng Ninh theo hướng đô thị xanh, văn minh, hiện đại, giàu bản sắc; thực hiện tái cấu trúc không gian phát triển tích hợp đô thị, biển, đảo, biên giới, di sản, thành một hệ sinh thái hoàn chỉnh; chuyển từ tổ chức không gian phân tán sang tích hợp, từ địa giới hành chính sang hệ sinh thái đa trung tâm, mở và liên kết.
Quảng Ninh được yêu cầu mở rộng không gian tăng trưởng, tạo đột phá với động lực tăng trưởng là khoa học công nghệ (KHCN), chuyển đổi số; phát triển đồng bộ kinh tế xanh, kinh tế di sản, kinh tế biển, kinh tế biên giới, kinh tế ban đêm và công nghiệp văn hóa. Đồng thời, đẩy mạnh phát triển hạ tầng đường bộ, đường sắt cao tốc, sân bay, cảng biển và hạ tầng đô thị thông minh, kết nối các trung tâm đô thị lớn. Cùng với đó là bảo đảm sự phát triển hài hòa, cân đối giữa các xã, phường, đặc khu; bảo vệ môi trường và giữ gìn bản sắc văn hóa; tăng cường cải cách thể chế, đổi mới quản trị, xây dựng chính quyền kiến tạo phát triển, liêm chính, kỷ luật, kỷ cương, hoạt động hiệu lực, hiệu quả; nâng cao chất lượng cuộc sống của nhân dân.
Với sự chủ động và không ngừng đổi mới, theo Nghị quyết số 112/2025/UBTVQH15 (ngày 24/12/2025) của Quốc hội về tiêu chuẩn của đơn vị hành chính, đến nay Quảng Ninh cơ bản đạt 7/7 tiêu chuẩn của thành phố trực thuộc Trung ương, như: Quy mô dân số, diện tích tự nhiên, tỷ lệ đô thị hóa, vị trí chức năng được xác định trong quy hoạch...
Đón nhận Kết luận của Bộ Chính trị về chủ trương thành lập thành phố Quảng Ninh trực thuộc Trung ương, cán bộ, đảng viên, nhân dân các địa phương trong toàn tỉnh vô cùng phấn khởi, đồng tình và kỳ vọng vào chủ trương lớn tiếp tục đưa Quảng Ninh bứt phá mạnh mẽ toàn diện. Cùng với việc phát phiếu đến các địa phương trong tỉnh lấy ý kiến nhân dân về Đề án thành lập thành phố Quảng Ninh, các khu dân cư trong tỉnh tăng cường công tác thông tin, tuyên truyền đầy đủ đến nhân dân về sự cần thiết, phương án thành lập thành phố Quảng Ninh và các nội dung có liên quan, nhằm lan tỏa, tạo sự đồng thuận, thống nhất của cả hệ thống chính trị, sự tin tưởng, ủng hộ của nhân dân trong tỉnh.
Việc lấy ý kiến được thông báo công khai, rộng rãi, giúp người dân nắm bắt đầy đủ nội dung, thời gian và quyền tham gia của mình, đảm bảo tính minh bạch, phát huy quyền làm chủ của nhân dân. Bà Nguyễn Thị Sen (phường Hồng Gai) cho biết: Tôi rất mừng khi biết chủ trương thành lập thành phố Quảng Ninh trực thuộc Trung ương và chắc chắn nhân dân Quảng Ninh ai cũng phấn khởi với sự kiện lớn này. Khi trở thành thành phố trực thuộc Trung ương, Quảng Ninh có sẽ thêm động lực để tiếp tục phát triển và sẽ có nhiều thành tựu hơn nữa. Gia đình tôi hoàn toàn nhất trí với chủ trương này và sẽ ủng hộ, đồng thuận chung sức để xây dựng Quảng Ninh giàu đẹp, hiện đại.
Việc tổ chức lấy ý kiến nhân dân đối với Đề án thành lập thành phố Quảng Ninh không chỉ là một bước theo quy định, mà còn góp phần củng cố niềm tin, tạo sự đồng thuận rộng rãi trong nhân dân đối với chủ trương lớn, mang tầm vóc lịch sử của tỉnh. Đây chính là nền tảng vững chắc để Quảng Ninh tiếp tục bứt phá, phát triển mạnh mẽ trong giai đoạn tới.
Theo đánh giá của nhiều doanh nghiệp, khi trở thành thành phố trực thuộc Trung ương, Quảng Ninh có đủ nội lực và cơ chế đặc thù để thu hút những nguồn vốn lớn, tạo sự phát triển đồng bộ và bền vững, gia tăng sức hấp dẫn đối với các nhà đầu tư trong và ngoài nước. Sự gia tăng của các dự án đầu tư sẽ kéo theo nhu cầu lớn về dịch vụ logistics, xây dựng, hạ tầng kỹ thuật, những lĩnh vực mà doanh nghiệp vừa và nhỏ ở địa phương có thể tham gia sâu hơn... Đây cũng là nền tảng, điều kiện để các doanh nghiệp đang hoạt động trên địa bàn Quảng Ninh có thêm động lực để phát triển bền vững.
Với sự quan tâm, ủng hộ của Trung ương, tỉnh Quảng Ninh đang nỗ lực từng ngày cho những bước đi chiến lược, tập trung hoàn thành những mục tiêu lớn. Trên nền tảng những kết quả đạt được, tỉnh đang triển khai quyết liệt các giải pháp với quyết tâm đạt tăng trưởng GRDP trên 13% trong năm 2026. Trong đó, tỉnh tập trung làm mới các động lực tăng trưởng truyền thống gắn với phát triển các ngành dịch vụ, du lịch theo hướng đa dạng, chất lượng cao, có sức cạnh tranh; đẩy mạnh phát triển KHCN, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số; tập trung thu hút nguồn nhân lực chất lượng cao. Đồng thời, thúc đẩy liên kết vùng, cải thiện mạnh mẽ môi trường đầu tư kinh doanh, thu hút hiệu quả các nguồn lực đầu tư, đặc biệt là nguồn vốn FDI; đẩy nhanh tiến độ triển khai các dự án hạ tầng chiến lược; phát triển mạnh các động lực mới trên nền tảng KHCN, đổi mới sáng tạo, nhất là mô hình tăng trưởng mới đi liền với bảo vệ môi trường và phát triển bền vững...
