Một mùa xuân mới đang tới rất gần với không khí chuẩn bị lễ hội rộn ràng ở hàng trăm di tích là những đình, đền, chùa, miếu của tỉnh. Và ở các vùng biển như Vịnh Hạ Long lại là mùa của khách quốc tế, trong đó có dòng khách tàu biển cao cấp đổ về tận hưởng không khí mùa đông tương đối ấm áp vùng nhiệt đới. Tất cả cho thấy sự khởi đầu của một năm mới sôi động, hứa hẹn tạo sức bứt phá mạnh mẽ.
Du xuân trên vùng di sản thế giới
Qua đánh giá của ngành du lịch, lượng khách đến với Quảng Ninh năm vừa qua có sự tăng trưởng tốt, tiếp tục ghi dấu những kỷ lục mới cả về tổng lượng khách (trên 21 triệu khách), số khách nội địa, khách quốc tế (4,5 triệu khách), khách lưu trú (trên 8 triệu lượt) cũng như mức chi tiêu trên mỗi khách. Đặc biệt, ngay từ dịp nghỉ Tết dương lịch vừa qua (từ 31/12/2025 đến 4/1/2026), tổng lượng khách du lịch đến Quảng Ninh ước đạt 657.000 lượt, trong đó có 70.500 lượt khách quốc tế; khách lưu trú đạt khoảng 218.000 lượt, tổng thu từ du lịch ước đạt 1.620 tỷ đồng. Các điểm đến truyền thống có lượng khách cao nhất là Vịnh Hạ Long với trên 43.800 lượt khách, Công viên SunWorld Hạ Long khoảng 22.000 lượt, Bảo tàng tỉnh gần 6.900 lượt, Khu di tích - danh thắng Yên Tử gần 10.000 lượt...
Năm nay, Tết Nguyên đán rơi vào trung tuần tháng 2 dương lịch. Thời điểm này cũng gắn với sự khởi đầu của mùa du lịch xuân, với những lễ hội xuân diễn ra liên tiếp ở khắp các vùng miền của Quảng Ninh, thu hút lượng khách lớn đến với các di tích, lễ hội truyền thống trên địa bàn. Những năm trước, Quảng Ninh thường đón lượng khách cả triệu lượt vào mùa xuân. Năm nay, các khu di tích lớn của Quảng Ninh như Yên Tử, Bạch Đằng, nhà Trần có niềm tự hào lớn khi nằm trong Quần thể di tích - danh thắng Yên Tử - Vĩnh Nghiêm - Côn Sơn, Kiếp Bạc đã được UNESCO vinh danh là Di sản văn hóa thế giới. Qua đó, chắc chắn sẽ thu hút ngày càng nhiều hơn lượng khách đến với các di tích, trong đó có cả khách nước ngoài như khách Âu, Mỹ, khách Hàn Quốc, Trung Quốc, Ấn Độ…
Về nghỉ dưỡng tại Legacy Yên Tử, ông George Papastergiou và bà Naky Andritsou là du khách Hy Lạp, chia sẻ: Chúng tôi rất bận rộn với cuộc sống nên muốn tìm một nơi yên tĩnh, gần với tự nhiên để nghỉ dưỡng, vì vậy chúng tôi đã chọn Yên Tử. Nơi đây có một không gian, dịch vụ rất là đặc biệt với nụ cười và sự tôn trọng dành cho du khách, giúp chúng tôi tìm lại chính mình, giống như giấc mơ của chúng tôi vậy. Các hoạt động tại đây rất cuốn hút, khiến thời gian trôi rất nhanh. Yên Tử cũng là cái nôi của Phật giáo, chúng tôi dành một sự tôn trọng rất lớn cho đạo Phật và khi tới đây thì được các bạn nhân viên giới thiệu, kể nhiều câu chuyện về Phật hoàng khiến chúng tôi cảm thấy rất thích thú và may mắn…
Vùng đất gắn với các di sản Yên Tử, nhà Trần, Bạch Đằng cũng có nhiều lễ hội xuân được du khách nhắc nhớ, tìm về. Mùng 9 tháng Giêng là khai hội xuân Ngoạ Vân gắn với điểm hành hương về nơi Phật hoàng Trần Nhân Tông hóa Phật trên ngọn Bảo Đài sơn. Ở khu vực đồi núi dưới chân núi là hệ thống di sản nhà Trần mời gọi khách du xuân ghé thăm, từ chùa Quỳnh Lâm, chùa Trung Tiết, đền An Sinh, Thái Miếu cho tới các khu lăng mộ của các vua Trần quần tụ trên vùng đất này. Các điểm di tích này cũng tổ chức lễ hội rải rác vào dịp đầu năm như Lễ hội chùa Quỳnh Lâm, Lễ hội Thái Miếu.
Ngay sau Lễ khai hội xuân Ngọa Vân thì mùng 10 là chính hội xuân Yên Tử - dải núi non với hệ thống chùa chiền, am tháp gắn với nơi khai sinh dòng thiền Trúc Lâm Yên Tử do Phật hoàng sáng lập hơn 700 năm trước. Không gian đồi núi, rừng xanh mênh mang bao bọc những am, chùa chiền cổ kính, thâm nghiêm nơi đây thu hút khách từ bốn phương tìm về mỗi mùa xuân như một truyền thống văn hoá tốt đẹp đã ngấm sâu vào đời sống người Việt hàng ngàn năm qua. Cả hai lễ hội này đều kéo dài trong suốt 3 tháng mùa xuân. Lùi xa hơn một chút, Lễ hội truyền thống Bạch Đằng diễn ra vào đầu tháng 3 Âm lịch, gắn với tri ân công đức của Hưng Đạo Vương Trần Quốc Tuấn - vị tướng tài danh, văn võ song toàn, đã chỉ huy quân dân nhà Trần làm nên chiến thắng Bạch Đằng giang lịch sử năm 1288, quét sạch bóng quân xâm lược Nguyên Mông ra khỏi bờ cõi Đại Việt.
Rộn ràng mùa hội xuân
Không chỉ có di tích Bạch Đằng mà vùng đất cửa biển này còn cả trăm di tích lớn, nhỏ khác nhau, cũng là nơi khởi động mùa lễ hội xuân sớm nhất ở Quảng Ninh. Ở vùng đảo Hà Nam, ngay từ mùng 3 tháng Giêng, các dòng họ đã nô nức với nghi lễ ra cỗ họ hội tụ con cháu khắp nơi về với quê cha đất tổ; mùng 5, 6 tháng Giêng là lễ hội Cầu Ngư cầu cho một năm “trời yên biển lặng, tôm cá đầy khoang” tại phường Hà An. Rồi các lễ hội tưởng nhớ các vị Tiên Công đã có công lập nên làng xã ngày nay tại phường Liên Hoà, Hiệp Hoà, Phong Cốc.
Trong đó, lớn và đặc sắc hơn cả là Lễ hội Tiên Công tại di tích miếu Tiên Công (phường Phong Cốc) với nét đặc trưng, gây ấn tượng nhất là những đoàn rước cụ Thượng thọ 80, 90, 100 tuổi lên miếu lễ tổ, tri ân các vị Tiên Công đã có công khai hoang lấn biển, lập nên vùng đảo Hà Nam trù phú ngày nay. Không chỉ có vậy, nhiều chùa, đình, đền của vùng đất Quảng Yên xưa còn rộn ràng không khí lễ hội kéo dài từ tháng Giêng đến tháng 3 Âm lịch.
Quảng Ninh có khoảng 80 lễ hội truyền thống gắn với các chùa, đền, đình, miếu trên địa bàn. Mỗi di sản đều có nét văn hoá đặc sắc riêng thu hút du khách tìm hiểu, khám phá. Ngày diễn ra lễ hội thường chỉ kéo dài trong một tới vài ngày nhưng 3 tháng đầu năm vẫn thu hút du khách tìm về du xuân, đi lễ gắn với tâm thức hướng về cội nguồn, cầu bình an, sức khỏe, may mắn đến với gia đình trong năm mới. Đơn cử như với đền Cửa Ông, lễ hội mùa xuân diễn ra vào tháng 2 Âm lịch nhưng từ nhiều năm nay, không ít người dân, du khách đi lễ tại đền Cửa Ông ngay sau giờ phút giao thừa. Đặc biệt, không chỉ du khách trên địa bàn mà nhiều tỉnh lân cận cũng về đây, nhất là những người có công việc gắn bó với sông nước. Đáp ứng nhu cầu trảy hội mùa xuân, các địa phương, đơn vị quản lý di tích đều lên kế hoạch để chỉnh trang di tích, tổ chức đón khách đảm bảo an toàn, văn minh, gắn với xây dựng đời sống văn hóa cơ sở lành mạnh trên địa bàn.
Mùa xuân cũng là mùa hội tưng bừng trên các bản làng vùng cao, biên giới của Quảng Ninh. Các lễ hội truyền thống như Lễ hội đình Làng Dạ (xã Kỳ Thượng), Lễ hội đình Lục Nà (xã Lục Hồn) gắn với những nghi lễ thiêng liêng tôn vinh các vị Thành hoàng làng là những người có công khai khẩn đất hoang, lập làng, đánh đuổi giặc ngoại xâm và giới thiệu vẻ đẹp văn hóa đặc sắc gắn với vùng đất, con người vùng cao. Gần đây, nhiều địa phương cũng phục dựng, tổ chức thêm nhiều lễ hội trong dịp đầu năm, tạo thành những ngày hội chung của đồng bào, là nét văn hóa độc đáo thu hút du khách tìm về trải nghiệm gắn với các hoạt động du lịch sinh thái, cộng đồng đã và đang phát triển mạnh thời gian gần đây.
Xuân đã tới bên thềm, mùa du lịch xuân cũng là mùa khởi đầu cho du lịch trong năm mới 2026 này của Quảng Ninh. Với sức hút từ các giá trị truyền thống, từ vẻ đẹp cảnh quan cũng như việc đầu tư cơ sở hạ tầng khang trang, sạch đẹp những năm qua, các địa phương giờ đây giữ vai trò quyết định trong tổ chức lễ hội, đón khách du xuân trên địa bàn, thiết nghĩ rất cần xây dựng kế hoạch cụ thể với nhiệm vụ rõ ràng, có sự phân công trách nhiệm đầy đủ. Qua đó, đảm bảo một mùa hội xuân an toàn, vui tươi, lành mạnh, hấp dẫn du khách bốn phương về với Quảng Ninh.
