Là địa phương có quy mô GRDP đứng trong nhóm đầu cả nước, Quảng Ninh đang bước vào giai đoạn phát triển mới với yêu cầu tăng trưởng cao và bền vững. Trong bối cảnh đó, phát triển kinh tế nhà nước theo tinh thần Nghị quyết số 79-NQ/TW ngày 6/1/2026 của Bộ Chính trị không chỉ là yêu cầu về quản lý vốn, tài sản công, mà còn là nhiệm vụ xây dựng khu vực kinh tế nhà nước thực sự giữ vai trò chủ đạo, dẫn dắt, tạo động lực cho toàn bộ nền kinh tế phát triển.
Ngay sau khi Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết số 79-NQ/TW, Ban Thường vụ Tỉnh ủy đã ban hành Kế hoạch số 37-KH/TU ngày 26/2/2026; UBND tỉnh ban hành Kế hoạch số 129/KH-UBND ngày 24/3/2026 để cụ thể hóa các mục tiêu, nhiệm vụ phù hợp với điều kiện thực tiễn của địa phương; đồng thời thành lập Ban Chỉ đạo phát triển kinh tế nhà nước do Chủ tịch UBND tỉnh làm Trưởng ban, nhằm thống nhất chỉ đạo việc triển khai trên toàn tỉnh. Đây là bước đi thể hiện quyết tâm chính trị cao trong đổi mới khu vực kinh tế nhà nước.
Không dừng ở chủ trương, tỉnh đã triển khai nhiều giải pháp cụ thể như sắp xếp, cơ cấu lại doanh nghiệp nhà nước; hợp nhất các công ty khai thác công trình thủy lợi, tiếp tục xử lý các công ty lâm nghiệp, đẩy mạnh tự chủ đối với đơn vị sự nghiệp công lập, đồng thời rà soát, chuyển giao nhiều công trình điện về ngành điện quản lý để nâng cao hiệu quả vận hành.
Theo lãnh đạo Sở Tài chính, tinh thần của Nghị quyết 79-NQ/TW không phải mở rộng khu vực kinh tế nhà nước về số lượng, mà là nâng cao chất lượng, hiệu quả và sức cạnh tranh. Mỗi đồng vốn nhà nước phải được sử dụng đúng mục đích, tạo giá trị gia tăng và đóng vai trò dẫn dắt các thành phần kinh tế khác cùng phát triển.
Có thể thấy, kinh tế nhà nước ở Quảng Ninh đang từng bước chuyển từ tư duy quản lý sang tư duy kiến tạo phát triển. Tỉnh không đặt nặng các chỉ tiêu hành chính, mà tập trung vào nâng cao hiệu quả hoạt động.
Một trong những minh chứng rõ nét cho hiệu quả phát huy nguồn lực của kinh tế nhà nước trên địa bàn Quảng Ninh là sự phát triển vượt bậc của ngành Than - ngành kinh tế trụ cột, giữ vai trò quan trọng trong bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia. Với việc sử dụng hiệu quả nguồn vốn nhà nước để đầu tư đổi mới công nghệ, ngành Than đã có bước phát triển mạnh mẽ cả về quy mô lẫn chất lượng. Nếu như năm 1996, sản lượng than khai thác mới đạt trên 11 triệu tấn, thì đến năm 2007 đã tăng lên 42,2 triệu tấn; năm 2009 hình thành mỏ lộ thiên đạt công suất 5,1 triệu tấn/năm và đến năm 2017 đã có lò chợ cơ giới hóa đạt công suất 1,2 triệu tấn/năm.
Đặc biệt, trong giai đoạn 2020-2025, TKV đã khai thác trên 170 triệu tấn than nguyên khai, doanh thu toàn Tập đoàn đạt trên 900.000 tỷ đồng, tốc độ tăng trưởng bình quân đạt 5,2%/năm, năng suất lao động tăng gần 8%/năm. Đến năm 2025, thu nhập bình quân của người lao động đạt trên 19,5 triệu đồng/người/tháng, trong đó nhiều thợ lò có thu nhập 500-700 triệu đồng/năm. Những con số này không chỉ phản ánh hiệu quả sử dụng nguồn vốn nhà nước, mà còn cho thấy sự đúng đắn trong chủ trương đầu tư chiều sâu, hiện đại hóa sản xuất gắn với chăm lo đời sống người lao động.
Ngoài ngành Than, hiện nay các doanh nghiệp có vốn nhà nước như: Công ty CP Nước sạch Quảng Ninh, Công ty TNHH MTV Lâm nghiệp Tiên Yên, Công ty TNHH MTV Lâm nghiệp Cẩm Phả, Công ty TNHH MTV Lâm nghiệp Vân Đồn, Công ty TNHH MTV Xổ số kiến thiết Quảng Ninh, Công ty TNHH MTV Thủy lợi Yên Lập… cũng đang phát huy hiệu quả nguồn vốn của nhà nước và đang từng bước sắp xếp, cơ cấu lại cho phù hợp với yêu cầu thực tiễn.
Để phát huy hiệu quả nguồn vốn của nhà nước, trong thời gian tới đây, tỉnh sẽ tiếp tục chỉ đạo cơ cấu lại doanh nghiệp nhà nước theo hướng tinh gọn, hoạt động theo cơ chế thị trường, nâng cao tính tự chủ và trách nhiệm giải trình; đổi mới mạnh mẽ quản trị doanh nghiệp theo các chuẩn mực quốc tế, gắn đánh giá người đại diện phần vốn nhà nước với hiệu quả sử dụng vốn, năng suất lao động và mức độ hoàn thành nhiệm vụ; tăng cường công khai, minh bạch, siết chặt kỷ luật tài chính, phòng chống thất thoát, lãng phí và nâng cao hiệu quả giám sát đối với vốn, tài sản nhà nước. Những giải pháp này không chỉ giúp nâng cao hiệu quả hoạt động của khu vực kinh tế nhà nước, mà còn tạo động lực lan tỏa đến toàn bộ nền kinh tế.
Trong giai đoạn phát triển mới, khu vực kinh tế nhà nước không chỉ phải hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao, mà còn cần phát huy vai trò tiên phong, dẫn dắt trong đổi mới, đầu tư và phát triển. Khi doanh nghiệp nhà nước hoạt động hiệu quả, nguồn lực công được phân bổ hợp lý, sử dụng đúng trọng tâm và các công trình hạ tầng được triển khai đúng tiến độ, khu vực kinh tế nhà nước sẽ thực sự trở thành "bệ đỡ" của nền kinh tế, tạo sức lan tỏa tới các thành phần kinh tế khác, góp phần thực hiện mục tiêu tăng trưởng nhanh, bền vững của Quảng Ninh.
