Dịch bệnh trên đàn vật nuôi luôn tiềm ẩn nhiều rủi ro, trong khi tiến độ tiêm phòng tại một số địa phương có thời điểm chưa đạt yêu cầu. Sau chỉ đạo quyết liệt của UBND tỉnh, công tác tiêm phòng được đẩy nhanh, tỷ lệ bao phủ từng bước nâng lên. Tuy nhiên, bên cạnh vắc xin, người chăn nuôi không được lơ là, cần tiếp tục duy trì nghiêm quy trình chăn nuôi an toàn sinh học, giữ vệ sinh chuồng trại và theo dõi sát đàn vật nuôi để tránh nguy cơ bùng phát dịch.
6 tháng đầu năm 2026, dịch tả lợn châu Phi xảy ra tại 65 hộ thuộc 14 thôn, khu của 6 địa phương, buộc phải tiêu hủy hơn 1.500 con lợn với tổng khối lượng 76,3 tấn. Trong khi, tiến độ tiêm phòng tại một số địa phương còn chậm. Trước thực tế này, ngày 2/7/2026, UBND tỉnh ban hành văn bản yêu cầu các xã, phường, đặc khu hoàn thành tiêm phòng tối thiểu 80% tổng đàn thuộc diện tiêm trước ngày 20/7; đồng thời phê bình các địa phương: Hà An, Uông Bí, Hoành Bồ, Liên Hòa, Bình Khê và Thống Nhất vì chậm bố trí vắc xin, triển khai tiêm phòng đợt 1 chưa đúng kế hoạch.
Tại phường Liên Hòa, ngay sau khi chuẩn bị đủ điều kiện, công tác tiêm phòng cho đàn vật nuôi đã được triển khai đồng loạt. Theo ông Đào Văn Hồng, Giám đốc Trung tâm Cung ứng dịch vụ phường Liên Hòa, dù thiếu hụt lực lượng thú y cơ sở nhưng phường vẫn đẩy nhanh tiến độ tiêm phòng vắc xin. Đến ngày 20/7, phường đã tiêm được 64.122 lượt gia súc, gia cầm (đạt 85,73% tổng đàn đủ điều kiện), bảo vệ an toàn cho đàn vật nuôi, không để phát sinh ổ dịch nguy hiểm.
Triển khai tiêm phòng đồng loạt từ ngày 7/7, phường Bình Khê phân công các tổ tiêm liên tục xuống tận cơ sở để rà soát và tiêm bổ sung cho toàn bộ đàn vật nuôi đủ điều kiện. Tính đến ngày 20/7, tỷ lệ bao phủ chung toàn phường đã vượt 92%, riêng vắc xin dại đạt tuyệt đối 100%. Theo Phó Chủ tịch UBND phường Nguyễn Ngọc Hùng, thời gian tới địa phương tiếp tục rà soát, tiêm bổ sung đối với vật nuôi phát sinh để duy trì miễn dịch cộng đồng.
Thực tế cho thấy, tiêm phòng chậm không hẳn do chính quyền cơ sở thiếu tích cực, mà vướng lớn nhất lại nằm ở cơ chế chi trả. Ông Phạm Văn Kiên, Phó Chi cục trưởng Chi cục Chăn nuôi và Thú y (Sở NN&MT), cho biết: Thông tư số 283/2016/TT-BTC quy định định mức và giá dịch vụ tiêm phòng hết hiệu lực, trong khi Nghị định số 116/2025/NĐ-CP chưa quy định cụ thể định mức khoán tiền công tiêm phòng, đã khiến nhiều địa phương lúng túng không biết chi trả thế nào. Để gỡ vướng, Sở Nông nghiệp và Môi trường đã phối hợp với Sở Tài chính ban hành hướng dẫn tạm thời về tiền công tiêm phòng. Đây là cơ sở pháp lý quan trọng giúp các địa phương duyệt kinh phí, mua vắc xin, vật tư và chi trả cho lực lượng thú y.
Tiến độ tiêm phòng được đẩy nhanh đã góp phần nâng cao tỷ lệ miễn dịch đối với các bệnh truyền nhiễm có vắc xin. Tuy nhiên, với dịch tả lợn châu Phi, nguy cơ vẫn luôn hiện hữu. Sau gần 7 năm nuôi lợn, ông Nguyễn Văn Đĩnh, khu Ba Xã, phường An Sinh, chưa từng nghĩ có ngày phải nhìn toàn bộ đàn lợn của gia đình bị tiêu hủy. Ngày 19/7, phát hiện đàn lợn có biểu hiện bất thường, ông lập tức báo chính quyền địa phương và cơ quan chuyên môn. Kết quả xét nghiệm sau đó xác định đàn lợn dương tính với vi rút dịch tả lợn châu Phi. Chỉ 2 ngày sau, toàn bộ 65 con lợn thương phẩm, tổng khối lượng hơn 2,2 tấn, được tiêu hủy theo quy định; khu vực chăn nuôi được tiêu độc, khử trùng và khoanh vùng kiểm soát. "Tiền giống, tiền cám, thuốc men... đến giờ thiệt hại gần 300 triệu đồng. May là địa phương xử lý rất nhanh để không lây lan sang các hộ khác" - ông Đĩnh chia sẻ.
Câu chuyện của gia đình ông Đĩnh không phải trường hợp cá biệt. Từ ngày 13/2 đến 10/7, toàn tỉnh ghi nhận dịch tả lợn châu Phi tại 76 hộ thuộc 16 thôn, khu của 6 địa phương; 1.772 con lợn, tổng khối lượng 87.467kg, đã chết hoặc buộc phải tiêu hủy.
Theo ông Phạm Văn Kiên, Phó Chi cục trưởng Chi cục Chăn nuôi và Thú y (Sở NN&MT), dịch tả lợn châu Phi vẫn là nguy cơ lớn đối với ngành chăn nuôi khi chủng vi rút đã biến đổi, khiến các loại vắc xin hiện có không còn hiệu lực theo khuyến cáo. Vì vậy, cùng với việc duy trì tiêm phòng đối với các bệnh truyền nhiễm có vắc xin; chăn nuôi an toàn sinh học, tăng cường tiêu độc, khử trùng, kiểm soát nguồn lây và hạn chế tiếp xúc là những giải pháp trọng tâm để phòng, chống dịch.
