Thương mại điện tử phát triển nhanh đang mở rộng không gian kinh doanh, lưu thông hàng hóa, nhưng cũng tạo ra những thách thức mới trong kiểm soát hàng giả, hàng lậu, hàng không rõ nguồn gốc. Trước thực tế đó, lực lượng Quản lý thị trường Quảng Ninh đang chuyển mạnh từ quản lý truyền thống sang giám sát trên môi trường số, chủ động truy tìm dấu vết vi phạm, kịp thời xử lý các gian hàng, tài khoản kinh doanh trái quy định, góp phần làm lành mạnh thị trường và bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng.
Hoạt động kinh doanh trên các sàn thương mại điện tử và nền tảng mạng xã hội như Facebook, TikTok, Zalo… ngày càng phát triển, song cũng đặt ra nhiều thách thức đối với công tác quản lý thị trường. Tình trạng hàng hóa không rõ nguồn gốc, hàng nhập lậu, hàng giả mạo nhãn hiệu, vi phạm sở hữu trí tuệ được giao dịch qua môi trường mạng đang tiềm ẩn nguy cơ ảnh hưởng đến quyền lợi và sức khỏe người tiêu dùng.
Trước thực tế đó, Đội Quản lý thị trường số 3, Chi cục Quản lý thị trường thành phố Quảng Ninh đã và đang tăng cường kiểm soát hoạt động kinh doanh trên môi trường mạng, chủ động rà soát, xác minh các tài khoản, gian hàng trực tuyến có dấu hiệu vi phạm để tuyên truyền, hướng dẫn pháp luật và tổ chức kiểm tra, xử lý theo quy định. Ông Phạm Anh Tuấn, Đội trưởng Đội Quản lý thị trường số 3, cho biết: Từ đầu năm 2026 đến nay, qua công tác nắm tình hình, đội đã kiểm tra, phát hiện và xử lý 22 vụ vi phạm liên quan đến hoạt động thương mại điện tử. Hàng hóa vi phạm chủ yếu liên quan đến xuất xứ, giả mạo nhãn hiệu và xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ. Hoạt động kinh doanh trực tuyến có đặc thù nhanh chóng, linh hoạt, người bán dễ dàng thay đổi tên tài khoản, tên gian hàng; hàng hóa được vận chuyển qua nhiều địa chỉ, trong khi phần lớn giao dịch được thực hiện trực tuyến. Những yếu tố này gây không ít khó khăn cho lực lượng chức năng trong việc xác minh chủ thể kinh doanh, truy xuất nguồn hàng và kiểm tra, kiểm soát hàng hóa vi phạm.
Hiện Đội Quản lý thị trường số 3 tiếp tục tăng cường theo dõi hoạt động kinh doanh trên các nền tảng mạng xã hội, sàn thương mại điện tử; rà soát, xác minh các tài khoản, gian hàng có dấu hiệu vi phạm, tập trung vào những nhóm mặt hàng có nguy cơ cao. Cùng với kiểm tra, xử lý, đơn vị chú trọng tuyên truyền, hướng dẫn các tổ chức, cá nhân chấp hành quy định pháp luật trong kinh doanh trực tuyến.
Đồng thời với đó, công tác quản lý hoạt động thương mại điện tử cũng được lực lượng Quản lý thị trường triển khai đồng bộ trên toàn thành phố. Trong 8 tháng năm 2026, lực lượng đã rà soát, cập nhật 8.200 hộ kinh doanh được cấp mới vào hệ thống quản lý, phục vụ công tác quản lý địa bàn, tuyên truyền pháp luật và kiểm tra, xử lý vi phạm. Đồng thời, đã tổ chức phổ biến, hướng dẫn pháp luật cho 11.798 lượt tổ chức, cá nhân kinh doanh, đạt 118% kế hoạch năm.
Đáng chú ý, việc quản lý các chủ thể kinh doanh trên môi trường mạng được triển khai từ sớm. Đến tháng 6/2026, công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật, rà soát, cập nhật và ký cam kết với các tổ chức, cá nhân kinh doanh trên nền tảng thương mại điện tử đã hoàn thành 100% kế hoạch năm, với 933 tổ chức, cá nhân được tuyên truyền, hướng dẫn và ký cam kết chấp hành quy định pháp luật.
Tuy nhiên, thực tế kiểm tra, xử lý cũng cho thấy vi phạm trong hoạt động thương mại điện tử vẫn diễn biến phức tạp, không còn dừng ở những vụ việc nhỏ lẻ. Riêng trong tháng 8/2026, lực lượng Quản lý thị trường Quảng Ninh đã kiểm tra, xử lý 21 vụ với 23 hành vi vi phạm, thu giữ 624 sản phẩm thực phẩm nhập lậu, không rõ nguồn gốc, xuất xứ; 556 sản phẩm mỹ phẩm nhập lậu và 637 sản phẩm giả mạo nhãn hiệu. Tổng số tiền xử phạt vi phạm hành chính đạt 194,5 triệu đồng; trị giá hàng hóa buộc tiêu hủy hơn 178 triệu đồng. Lũy kế 8 tháng năm 2026, lực lượng Quản lý thị trường Quảng Ninh đã kiểm tra, xử lý 170 vụ với 183 hành vi vi phạm liên quan đến thương mại điện tử; xử phạt vi phạm hành chính 1,9 tỷ đồng, trị giá hàng hóa tiêu hủy hơn 1,9 tỷ đồng. Những con số này cho thấy mức độ và tính chất phức tạp của các hành vi vi phạm trên môi trường mạng, đồng thời khẳng định sự chủ động, quyết liệt của lực lượng chức năng trong kiểm soát, ngăn chặn hoạt động kinh doanh hàng hóa không hợp pháp.
Thời gian tới, lực lượng Quản lý thị trường Quảng Ninh tiếp tục tăng cường thu thập, phân tích thông tin trên môi trường mạng; rà soát các tài khoản, website, gian hàng có dấu hiệu kinh doanh hàng giả, hàng nhập lậu, hàng không rõ nguồn gốc, xuất xứ và hàng hóa xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ. Cùng với đó, chú trọng xác minh chủ thể kinh doanh, nguồn hàng và quá trình vận chuyển; đẩy mạnh tuyên truyền, phổ biến các quy định pháp luật nhằm nâng cao ý thức chấp hành của tổ chức, cá nhân kinh doanh trực tuyến. Đồng thời, tăng cường phối hợp với các cơ quan chức năng, doanh nghiệp cung cấp nền tảng thương mại điện tử, đơn vị vận chuyển và cơ quan thông tin, truyền thông; thường xuyên cập nhật dữ liệu các tổ chức, cá nhân kinh doanh trực tuyến, nâng cao hiệu quả quản lý địa bàn, kịp thời phát hiện, ngăn chặn và xử lý các hành vi lợi dụng môi trường mạng để kinh doanh hàng hóa vi phạm.
