"Tháng Bảy về" không đơn thuần là những dòng thơ của tác giả Đinh Văn Sùng, mà là nén tâm nhang thành kính, là tiếng gọi khắc khoải từ trái tim của những người lính gửi tới đồng đội đã nằm lại chiến trường xưa. Lấy cột mốc Tháng Bảy - mùa tri ân của cả dân tộc - bài thơ đưa người đọc trở lại những vùng đất lửa Quảng Trị, Thừa Thiên, Trường Sơn - nơi thế hệ cha anh từng dâng hiến trọn tuổi thanh xuân vì độc lập, tự do.
Đoàn 559 (sau này là Binh đoàn Trường Sơn) tổ chức vận chuyển bằng xe cơ giới trên Đường Trường Sơn chi viện cho chiến trường miền Nam. Ảnh: Tư liệu
Cái hay và cái xúc động của bài thơ nằm ở chất tình đồng đội vô bờ bến. Dù chiến tranh đã lùi xa mấy chục năm, dù mái đầu nay đã bạc trắng và thân thể còn mang nặng vết thương, những người lính vẫn lên đường tìm nhau. Dẫu hy vọng mong manh như "mò kim đáy bể", họ vẫn kiên trì "gọi mãi, gọi hoài theo năm tháng" chỉ với một tâm nguyện: mong có phép màu để "Đưa bạn về với mẹ, với quê hương". Bài thơ không rơi vào bi lụy mà rực sáng khí chất bi hùng - màu đỏ của tình đồng đội hòa cùng màu máu chiến hào năm xưa, trở thành nguồn sống thấm đỏ đất mẹ, viết nên những "trang sử vàng" chắp cánh cho tương lai.
Bằng ngôn từ giản dị, vần điệu tha thiết cùng nhịp đập chân thành của một người trong cuộc, "Tháng Bảy về" chạm đến phần sâu thẳm nhất trong tâm hồn người đọc. Bài thơ vừa là lời tri ân sâu sắc, vừa là nhịp cầu nhắc nhở thế hệ hôm nay về đạo lý "Uống nước nhớ nguồn", về cái giá thiêng liêng của hai tiếng hòa bình.
THÁNG BẢY VỀ ***** Đinh Văn Sùng
Tháng Bảy về đồng đội lại rủ nhau Về Quảng Trị, về Thừa Thiên xứ Huế Về Trường Sơn mang nỗi lòng dâu bể Tiếng đạn bom nào tắt ở trong tim!
Đồng đội tìm nhau, đồng đội lại đi tìm Dẫu mong manh như “mò kim đáy bể” Dấu tích nhạt nhòa, tìm nhau không dễ Hy vọng còn thì đời chẳng phụ ta!
Mấy chục năm rồi chiến tranh lùi xa Tình đồng đội vẫn cháy lên màu đỏ Như màu máu bên chiến hào thuở đó Nhớ thương nhau sao có thể tách rời?
Hãy đừng quên! Đừng quên nhé, người ơi! Những đồng đội chưa về, còn đâu đó Họ hiến dâng Tổ quốc thời “Hoa lửa” Để có hoà bình, hạnh phúc hôm nay!
Máu anh hùng đã thấm đỏ nơi đây Để đất mẹ mãi địa linh nhân kiệt Để bây giờ, mai sau dòng máu Việt Càng hồng tươi, càng thắm mãi ngời ngời.
Đồng đội chúng tôi đã có một thời Một thế hệ vàng lên đường ra trận Lúc lâm nguy, lòng dâng trào căm giận Bởi quân thù đang giày xéo quê hương.
Tháng Bảy về, bao nỗi nhớ niềm thương Càng da diết, càng đợi chờ, dồn nén Cứ thao thức, bồi hồi trong nghèn nghẹn Dâng nén tâm nhang gọi đồng đội nơi xa!
Những tên làng, tên đất thành lời ca Địa chỉ đỏ, những chiến công rực rỡ Trang sử vàng, những con đường rộng mở Nâng cánh bay cho thế hệ mai sau.
Trị Thiên ơi! Chiến tranh đã xa rồi Đồng đội tôi nay mái đầu bạc trắng Những vết thương trên người còn mang nặng Vết thương lòng sao có thể nguôi ngoai.
Tháng Bảy về, đồng đội đi tìm nhau Cứ gọi mãi, gọi hoài theo năm tháng Chỉ mong sao có phép màu: Thấy bạn! Đưa bạn về với mẹ, với quê hương. ***** Hà Nội, ngày 12/7/2026
