Chị Lê Thị Hậu, Chủ tịch Công đoàn Công ty TNHH Everbest Việt Nam (Cẩm Phả) chia sẻ: “Những năm đầu khi Công ty mới thành lập, đã có vài cuộc đình công của CNLĐ về việc thực hiện chế độ chính sách cho NLĐ bởi chủ sử dụng lao động chưa nắm rõ pháp luật lao động của Việt Nam. Qua những cuộc đình công đó, và nhất là sau khi công đoàn được thành lập, mầm mống của những cuộc đình công biến mất thay vào đó là sự hài hoà, tiến bộ trong mối quan hệ lao động ở DN. Dưới sự tham mưu của công đoàn, chủ sử dụng lao động đã hiểu rõ luật và bắt tay với công đoàn xây dựng bản TƯLĐTT với nhiều điều có lợi hơn cho NLĐ so với pháp luật quy định. Nhờ có công đoàn mà chủ DN đã hiểu được rằng, muốn DN “trong ấm, ngoài êm” thì trước tiên phải chăm lo đến NLĐ. Và vì thế, mặc dù thời gian qua đơn vị gặp nhiều khó khăn, số lượng đơn hàng giảm nhưng lãnh đạo công ty vẫn cố gắng đảm bảo đủ việc làm cho người lao động với mức thu nhập bình quân 4-5 triệu đồng/người/tháng; có thưởng vượt mức kế hoạch. Ở một đơn vị có 2.600 lao động thì chiếm tới 70% là người ngoại tỉnh phải thuê nhà ở trọ, nhưng nhiều năm nay Công ty vẫn hỗ trợ cho công nhân các khoản như: Xăng xe 15.000 đồng/người/buổi; tiền nhà trọ 200.000 đồng/người/tháng; trợ cấp giá cả 250.000 đồng/người/tháng và bữa ăn ca công nghiệp… Đặc biệt, việc thực hiện chế độ thai sản ở một DN chiếm 99% là nữ luôn được chi trả đúng, đủ…”.
Tại Công ty TNHH Vinanewtarp (KCN Cái Lân, TP Hạ Long) cũng có những chính sách tương tự. Chị Đỗ Thị Tuyết, Chủ tịch Công đoàn cho biết: “Trước đây, chính sách hỗ trợ cho công nhân còn chưa cao và chỉ có khoản hỗ trợ tiền nhà trọ là 100.000 đồng/người và 13.000 đồng/suất ăn. Tuy nhiên, năm 2007 Công đoàn Công ty được thành lập, từ đó hàng năm đã xây dựng bản TƯLĐTT với nhiều điều khoản có lợi hơn cho NLĐ so với quy định của pháp luật. Đến nay mức ăn ca được nâng lên 20.000 đồng/suất; hỗ trợ xăng xe, nhà ở là 600.000 đồng/tháng; nếu công nhân làm thêm giờ (khoảng 1-2 tiếng) ngoài tiền làm thêm giờ sẽ được hỗ trợ 10.000 đồng tiền ăn cho 1 người. Không những thế trong bản thoả ước còn quy định thưởng chuyên cần 300.000 đồng/tháng/người; các chế độ nghỉ phép, ốm đau, chế độ thai sản, hiếu, hỉ đều có lợi hơn so với Luật Lao động…
Thế nhưng không hẳn ở DN FDI nào cũng thực hiện tốt chế độ chính sách cho NLĐ hay xây dựng được những bản TƯLĐTT có lợi hơn so với pháp luật lao động, nhiều DN xây dựng bản TƯLĐTT chỉ mang tính hình thức, không có sự thay đổi so với các năm, thậm chí có xây dựng nhưng không thực hiện. Theo vị Chủ tịch Công đoàn của một DN FDI trong Khu công nghiệp Cái Lân, nhiều khi các chủ DN FDI cứ nhìn nhau để thực hiện, đơn vị bạn thực hiện thì ta thực hiện, nếu bạn không ta cũng không, vì thế khó có sự vượt trội hẳn về xây dựng TƯLĐTT hay áp dụng những chính sách có lợi hơn cho NLĐ. Với tình trạng đặt ra một “barem” chung như vậy ở nhiều DN FDI thì CĐCS ở đó gặp rất nhiều khó khăn trong thoả thuận với chủ sử dụng xây dựng những bản thoả ước có lợi hơn cho NLĐ. Bởi vậy, Công đoàn một mặt cần tích cực động viên NLĐ vượt qua khó khăn, chia sẻ với doanh nghiệp; một mặt cần có những đề xuất hợp lý, khéo léo nhằm đảm bảo quyền lợi cho NLĐ, để khẳng định rằng “ở đâu có công đoàn thì ở đó quyền lợi NLĐ được đảm bảo”.
Trung Anh
