Là trung tâm chính trị, kinh tế, văn hoá của tỉnh Quảng Ninh, một khu du lịch tầm cỡ quốc tế, TP Hạ Long có vị trí đặc biệt quan trọng trong Vùng kinh tế trọng điểm Bắc Bộ. Hạ Long được thiên nhiên ưu đãi với Vịnh Hạ Long được UNESCO hai lần công nhận là Di sản thiên nhiên thế giới và là 1 trong 7 kỳ quan thiên nhiên mới của thế giới. Sau 10 năm được công nhận đô thị loại II, thành phố đã chuyển mình, đạt những thành tựu quan trọng trên tất cả các lĩnh vực và đã hội tụ đầy đủ các điều kiện để được công nhận là đô thị loại I.
Có được thành quả này là do những chủ trương, chính sách đúng đắn, đột phá và có tính chiến lược, tầm nhìn xa của tỉnh và thành phố. Bởi ai cũng phải công nhận rằng, trước năm 1993, mặc dù là trung tâm hành chính - kinh tế - văn hoá - xã hội của một tỉnh lớn ở vùng Đông Bắc, song diện mạo của đô thị Hạ Long còn chưa tương xứng. Ngoài khu vực Bãi Cháy tập trung một số khách sạn, nhà nghỉ đông đúc thì các phường nội thị khác vẫn thưa thớt, nhiều khu dân cư xen lẫn giữa những vùng đồi núi hoang vu. Điều này không có gì ngạc nhiên bởi thành phố phát triển trên nền tảng thị xã Hồng Gai cũ, chủ yếu là hoạt động công nghiệp khai thác mỏ vốn đã nhiều bề bộn. Khi Hạ Long được công nhận là đô thị loại II (năm 2003) và được Thủ tướng Chính phủ cho chủ trương đầu tư để trở thành một trong 12 đô thị trung tâm cấp vùng của cả nước thì thành phố mới có sự thay đổi rõ nét. Bước đột phá hơn nữa là khi Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh lần thứ XIII (nhiệm kỳ 2010-2015) xác định: Phấn đấu đưa TP Hạ Long lên đô thị loại I trực thuộc tỉnh vào năm 2013 và quy hoạch trở thành thành phố du lịch, dịch vụ, công nghiệp, hiện đại trước năm 2020.
TP Hạ Long đã dành hàng trăm tỷ đồng đầu tư cho việc triển khai các dự án hạ tầng kỹ thuật đô thị. Nhờ đó, kết cấu hạ tầng của Hạ Long phát triển nhanh chóng, bộ mặt thành phố ngày càng khang trang. Ngoài những công trình lớn mang tầm lịch sử thì việc đầu tư xây dựng các khu đô thị mới ven biển đã trở thành điểm nhấn quan trọng, độc đáo cho đô thị Hạ Long, như Khu đô thị: Vựng Đâng, Hà Khánh A, Hà Khánh B, Cột 5 - Cột 8… Cùng với đó, sự xuất hiện ngày càng nhiều các công trình cao tầng đã mang đến sắc màu hiện đại cho bộ mặt kiến trúc của thành phố. Các công trình văn hoá, công trình phục vụ cộng đồng mới được xây dựng đã giúp cho cảnh quan thành phố đẹp và sinh động hơn rất nhiều. Các tuyến đường nội thị đã được nhựa hoá, bê tông hoá, xây dựng đồng bộ với hệ thống cống thoát nước và đèn chiếu sáng. Hệ thống cấp nước sạch được đầu tư xây dựng đảm bảo phục vụ cho đời sống nhân dân. Diện tích cây xanh, thảm cỏ ngày càng được mở rộng và đang phát huy hiệu quả. Bộ mặt đô thị thành phố đã thay đổi rõ nét và dần hình thành vóc dáng một đô thị mang bản sắc riêng của vùng Đông Bắc bộ.
| Hạ Long đã đạt những thành tựu to lớn trong tất cả các mặt và đến nay đã hội tụ đầy đủ các điều kiện để được công nhận là đô thị loại I, khẳng định được vị trí trung tâm chính trị, kinh tế, văn hoá, khoa học kỹ thuật, du lịch, dịch vụ, đầu mối giao thông, giao lưu trong vùng tỉnh, vùng liên tỉnh. |
Đặc biệt, để hiện thực hoá mục tiêu phát triển thành thành phố du lịch, vấn đề đảm bảo môi trường cũng được TP Hạ Long đặc biệt quan tâm. Chỉ cách đây chưa đầy chục năm, bụi than còn phủ khắp các ngõ ngách của thành phố, thậm chí, các tuyến đường chính của thành phố cũng bụi chẳng kém gì khai trường mỏ. Thế nhưng đến nay, toàn bộ hoạt động vận chuyển, bốc rót than đã được di chuyển ra khỏi khu vực trung tâm thành phố; hoạt động chuyển tải, bốc rót than trên Vịnh Hạ Long không còn. Điều này thể thiện tầm nhìn cũng như trách nhiệm và quyết tâm của tỉnh và ngành Than trong việc bảo vệ môi trường, đồng lòng cùng thành phố trong công tác chỉnh trang đô thị… Bên cạnh đó, thành phố cũng dành những nguồn lực to lớn từ nguồn vốn hỗ trợ của các nước, từ ngân sách và vốn huy động của các doanh nghiệp để thực hiện các dự án bảo vệ môi trường; thực hiện các dự án hoàn nguyên môi trường do hoạt động khai thác than gây ra; xử lý ô nhiễm môi trường của các cơ sở sản xuất trên địa bàn, di dời các nhà bè, làng chài làm mất mỹ quan và vệ sinh môi trường trên Vịnh Hạ Long… Nhờ vậy, môi trường thành phố được cải thiện rất cơ bản, xoá đi hình ảnh bụi bặm, lam lũ của thị xã vùng than xưa kia.
Những năm gần đây, công tác chỉnh trang đô thị lại càng được TP Hạ Long quan tâm. Không chỉ thực hiện các chủ trương lớn như quy hoạch, phát triển các khu đô thị mới… mà thành phố còn tăng cường quản lý chặt chẽ độ thông thoáng của lòng đường, vỉa hè, đồng thời, hoàn chỉnh các cột treo băng-zôn và hệ thống pa-nô tuyên truyền, gắn vít giá treo cờ cho các cơ quan và hộ dân, tạo cảnh quan thông thoáng, giúp cho giao thông thuận tiện và nâng cao ý thức văn hoá cho người dân. Bên cạnh đó, thành phố cũng thực hiện trang trí đèn màu ở trung tâm, lắp đèn chiếu sáng ở khu dân cư, đường tiểu mạch, hoàn thành đường điện chiếu sáng công cộng trên tất cả các tuyến phố… Không chỉ thế, để việc chỉnh trang đô thị có hiệu quả, thành phố đã triển khai mạnh mẽ xã hội hoá xây dựng hạ tầng như: Đầu tư xây dựng đường giao thông trong các khu dân cư, xây dựng nhà văn hoá khu phố, sân vui chơi cho thiếu niên… Tất cả những việc làm này đã hình thành một Hạ Long với không gian đô thị mới, khoáng đạt, thoáng đãng hơn, với những khu vực quy hoạch rõ ràng, có những điểm nhấn cho du lịch, văn hoá.
Bên cạnh đầu tư xây dựng và chỉnh trang đô thị, để tiếp tục tạo thêm nguồn lực cho sự phát triển, Hạ Long còn tích cực hỗ trợ các doanh nghiệp, đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, tạo môi trường thông thoáng và hấp dẫn, khuyến khích các thành phần kinh tế tích cực đầu tư phát triển sản xuất, kinh doanh. Đến nay, TP Hạ Long đã có trên 10.000 hộ sản xuất kinh doanh dịch vụ và trên 2.000 doanh nghiệp hoạt động. Cùng với đó, thành phố cũng tăng cường ứng dụng KHCN hiện đại vào sản xuất, dịch vụ, phát triển mạnh những ngành sản xuất và dịch vụ có lợi thế, gắn với phát triển những lĩnh vực có hàm lượng công nghệ cao, đặc biệt ưu tiên phát triển ngành dịch vụ du lịch nhằm tạo cho Hạ Long thương hiệu thành phố du lịch, thành phố xanh. Song song với đó, các dịch vụ nhà hàng, khách sạn, vận tải, bưu chính viễn thông, ngân hàng, bảo hiểm... không ngừng được đầu tư, góp phần làm cho kinh tế thành phố phát triển toàn diện hơn, quy mô hơn. Trong những năm gần đây, mặc dù kinh tế khó khăn nhưng Hạ Long vẫn đảm bảo duy trì tốc độ tăng trưởng kinh tế cao và bền vững, bình quân ba năm gần đây đạt trên 11%; cơ cấu kinh tế chuyển dịch theo hướng tích cực. GDP bình quân đầu người đạt hơn 3.500 USD/năm. Hằng năm, thành phố đóng góp vào GDP toàn tỉnh bình quân là 31%. Cùng với thành tựu phát triển kinh tế, các mặt văn hoá, xã hội, y tế, giáo dục của TP Hạ Long cũng có những bước tiến đáng kể, đến nay, toàn thành phố đã có 41 trường đạt chuẩn quốc gia. Công tác giảm nghèo được quan tâm, bên cạnh chính sách hỗ trợ của nhà nước, TP Hạ Long đã có những hỗ trợ riêng của địa phương cho các hộ nghèo, tính đến cuối năm nay, toàn thành phố chỉ còn trên 300 hộ nghèo.
Có thể khẳng định với nỗ lực không ngừng của cả hệ thống chính trị cùng với sự chung tay của toàn thể nhân dân thành phố, có vai trò quan trọng thúc đẩy phát triển KT-XH đối với tỉnh, khu vực và Vùng kinh tế trọng điểm Bắc Bộ. Không tự bằng lòng với những gì đã có, Hạ Long vẫn đang nỗ lực dồn toàn bộ nguồn lực, tâm huyết để đầu tư, xây dựng thành phố phát triển toàn diện, bền vững hơn. Việc công nhận TP Hạ Long là đô thị loại I sẽ là niềm tự hào, góp phần nâng cao ý thức, trách nhiệm của cán bộ và các tầng lớp nhân dân quyết tâm xây dựng thành phố quê hương ngày càng giàu mạnh, xứng tầm và vị thế trong giai đoạn phát triển mới, trong xu thế hội nhập quốc tế.
Hoài Anh
