Những năm qua, cùng với việc thực hiện kịp thời, đầy đủ chính sách ưu đãi của Đảng, Nhà nước đối với người có công với cách mạng, Quảng Ninh đã ban hành nhiều chính sách đặc thù, huy động sức mạnh của cả hệ thống chính trị và toàn xã hội chăm lo toàn diện đời sống các đối tượng chính sách góp phần bồi đắp truyền thống nghĩa tình của dân tộc.
Chính sách nhân văn - điểm tựa của nghĩa tình
Nhiều năm qua, Quảng Ninh luôn là một trong những địa phương đi đầu trong thực hiện chính sách ưu đãi người có công với cách mạng. Bên cạnh việc triển khai đầy đủ, kịp thời các chế độ của Trung ương, tỉnh còn dành nguồn lực lớn chăm lo đời sống vật chất, tinh thần cho thương binh, bệnh binh, gia đình liệt sĩ và người có công. Những chính sách giàu tính nhân văn không chỉ góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống của các đối tượng chính sách mà còn thể hiện đạo lý, nghĩa tình và trách nhiệm của Đảng bộ, chính quyền và nhân dân tỉnh đối với người có công.
Hiện toàn tỉnh quản lý trên 48.000 người có công với cách mạng, thân nhân liệt sĩ và đối tượng thờ cúng liệt sĩ được hưởng chế độ ưu đãi. Trong đó có 11.476 người có công và thân nhân hưởng trợ cấp hằng tháng; trên 30.000 người hoạt động kháng chiến đã hưởng trợ cấp một lần; hơn 6.800 người thờ cúng liệt sĩ. Cùng với việc thực hiện đầy đủ các chế độ trợ cấp, công tác điều dưỡng, phục hồi sức khỏe luôn được tỉnh quan tâm. Năm 2025, Quảng Ninh tổ chức điều dưỡng cho hơn 4.300 người có công và thân nhân liệt sĩ; năm 2026 dự kiến thực hiện cho trên 3.600 người.
Quảng Ninh ban hành 3 nghị quyết chuyên đề về chính sách đối với người có công với cách mạng, tập trung hỗ trợ điều dưỡng, phục hồi sức khỏe; cấp bảo hiểm y tế cho thân nhân người có công; tặng quà vào các dịp lễ, Tết cho người có công, thân nhân và người thờ cúng liệt sĩ; hỗ trợ nuôi dưỡng người có công và con đẻ của người hoạt động kháng chiến bị nhiễm chất độc hóa học. Những chính sách này đã góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống, bảo đảm người có công luôn được chăm lo đầy đủ, kịp thời.
Với quan điểm không để người có công gặp khó khăn về đời sống, Quảng Ninh luôn ưu tiên nguồn lực hỗ trợ nhà ở cho các gia đình chính sách. Trong giai đoạn 2024-2025, tỉnh đã hỗ trợ xây mới, sửa chữa nhà ở cho 862 hộ gia đình người có công.
Song song với chăm lo đời sống người có công, tỉnh đặc biệt quan tâm bảo tồn, tôn tạo các công trình ghi công liệt sĩ. Hiện Quảng Ninh có 135 nhà bia ghi tên liệt sĩ và 22 nghĩa trang liệt sĩ với 3.736 phần mộ đều được quản lý, chăm sóc thường xuyên. UBND tỉnh đã chỉ đạo các xã, phường, đặc khu rà soát hiện trạng, chủ động xây dựng kế hoạch tu bổ, sửa chữa, nâng cấp đồng bộ các nghĩa trang liệt sĩ, đài tưởng niệm, đền thờ và nhà bia ghi tên liệt sĩ.
Kỷ niệm 79 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ 27/7 (1947-2026), Quảng Ninh dự kiến dành trên 31,8 tỷ đồng từ ngân sách địa phương để tặng quà cho hơn 15.800 người có công với cách mạng, ngoài phần quà của Trung ương. Những chính sách ưu đãi ngày càng toàn diện cùng sự chăm lo bằng những việc làm cụ thể đã góp phần nâng cao đời sống người có công, khẳng định truyền thống nhân văn của Quảng Ninh.
500 ngày đêm “trả lại tên cho anh”
Hơn nửa thế kỷ sau khi chiến tranh kết thúc, vẫn còn nhiều liệt sĩ chưa được xác định danh tính, nhiều gia đình vẫn mang nỗi khắc khoải đi tìm người thân. Bởi vậy, công tác tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ luôn được Đảng, Nhà nước và tỉnh Quảng Ninh đặc biệt quan tâm. Với quyết tâm chính trị cao, Quảng Ninh đang đẩy mạnh thực hiện “Chiến dịch 500 ngày đêm tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ còn thiếu thông tin”.
Xác định đây là nhiệm vụ chính trị đặc biệt quan trọng, Ban Chỉ đạo 515 tỉnh đã quán triệt và triển khai nghiêm túc việc rà soát, hoàn thiện hồ sơ liệt sĩ, xác minh thông tin, tổ chức lấy mẫu hài cốt để giám định ADN, từng bước xác định danh tính các liệt sĩ còn thiếu thông tin. Hiện toàn tỉnh có 22 nghĩa trang liệt sĩ với 3.736 phần mộ, trong đó 1.837 mộ có đầy đủ thông tin, 1.221 mộ có một phần thông tin. Qua rà soát, có 803 phần mộ tại 18 nghĩa trang cần lấy mẫu sinh phẩm phục vụ giám định ADN. Với tinh thần thần tốc, quyết liệt, huy động cả hệ thống chính trị vào cuộc, chạy đua với thời gian, sau gần 50 ngày thực hiện, từ 29/5 đến 14/7/2026, Ban Chỉ đạo 515 tỉnh đã hoàn thành việc tổ chức khai quật 803/803 phần mộ, đạt tiến độ 100%, thu được 713 mẫu phẩm hài cốt liệt sĩ và đã bàn giao cho Viện Pháp y Quân đội theo quy định. Với kết quả đó, Ban Chỉ đạo 515 tỉnh hoàn thành lấy mẫu hài cốt liệt sĩ sớm hơn 130 ngày so với kế hoạch của Quân khu 3 và sớm hơn 330 ngày so với kế hoạch của Trung ương.
Hơn 60 năm qua, gia đình ông Phạm Kính Luân (phường Cửa Ông) vẫn đau đáu đi tìm phần mộ người chú ruột là liệt sĩ Phạm Đức Thiện, hy sinh năm 1963 và được an táng tại khu vực huyện Hải Hà cũ. Khi Chiến dịch 500 ngày đêm được triển khai, niềm hy vọng như được nhen lên sau nhiều năm chờ đợi. Ông Phạm Kính Luân chia sẻ: “Gia đình đã nhiều năm tìm kiếm nhưng vẫn chưa có thông tin chính xác về phần mộ của chú. Nay Đảng, Nhà nước triển khai chiến dịch xác định danh tính hài cốt liệt sĩ bằng ADN, chúng tôi rất vui mừng và hy vọng sớm tìm được chú để đưa về với quê hương, gia đình”.
Không chỉ các cơ quan chức năng, chiến dịch còn nhận được sự hưởng ứng tích cực của đông đảo CCB, nhân chứng lịch sử, thân nhân liệt sĩ và nhân dân. Những ký ức chiến trường, những cuốn sổ tay, tấm bản đồ, lá thư hay những thông tin tưởng như rất nhỏ được lưu giữ qua nhiều năm đã trở thành những “mảnh ghép” quý giá, góp phần làm sáng tỏ danh tính của các anh hùng liệt sĩ.
Theo Chủ tịch Hội CCB tỉnh Đàm Huy Đắc, mỗi CCB đều mong muốn đóng góp những thông tin mình còn lưu giữ để cùng các cơ quan chức năng xác định danh tính đồng đội. Đó không chỉ là trách nhiệm mà còn là nghĩa tình của những người đã từng sát cánh trên chiến trường. Chiến dịch 500 ngày đêm không chỉ hướng tới mục tiêu hoàn thành việc lấy mẫu ADN hay xóa những phần mộ chưa xác định được danh tính trên địa bàn tỉnh, mà mỗi hồ sơ được rà soát, mỗi nguồn thông tin được đối chứng, mỗi mẫu ADN được phân tích còn là một hành trình của lòng biết ơn và trách nhiệm. Đó cũng là minh chứng sinh động cho sự tri ân không bao giờ khép lại đối với những người đã hy sinh vì Tổ quốc.
Những chính sách nhân văn cùng Chiến dịch 500 ngày đêm đang khẳng định quyết tâm của Quảng Ninh trong công tác đền ơn đáp nghĩa không chỉ chăm lo người có công bằng nguồn lực của Nhà nước, mà còn bằng tình cảm, trách nhiệm và sự chung sức của cả cộng đồng.
