Ba mươi năm xây dựng và phát triển, Đảng bộ Than Quảng Ninh đã khẳng định vai trò hạt nhân chính trị, trực tiếp lãnh đạo các tổ chức đảng, đội ngũ cán bộ, đảng viên và công nhân lao động trong ngành Than thực hiện thắng lợi các nhiệm vụ chính trị, sản xuất, kinh doanh. Kế thừa truyền thống “Kỷ luật và Đồng tâm” của Vùng mỏ, Đảng bộ không ngừng đổi mới phương thức lãnh đạo, xây dựng tổ chức Đảng vững mạnh, chăm lo người lao động, đồng hành cùng doanh nghiệp vượt qua khó khăn, tạo nền tảng để ngành Than phát triển hiện đại, an toàn và bền vững.

Ngày 13/7/1996, Ban Thường vụ Tỉnh ủy Quảng Ninh ban hành Quyết định số 43-QĐ/TU thành lập Đảng bộ Than Quảng Ninh. Đây là dấu mốc có ý nghĩa quan trọng trong công tác xây dựng Đảng của ngành Than, đáp ứng yêu cầu tăng cường sự lãnh đạo toàn diện của Đảng đối với một ngành kinh tế giữ vị trí đặc biệt quan trọng trong nền kinh tế quốc dân. Sự ra đời của Đảng bộ tạo cơ sở tập hợp, đoàn kết các tổ chức đảng, đội ngũ cán bộ, đảng viên và công nhân lao động, đưa công tác xây dựng Đảng gắn kết chặt chẽ hơn với nhiệm vụ sản xuất, kinh doanh và sự phát triển của ngành.

Sự ra đời của Đảng bộ Than Quảng Ninh xuất phát từ yêu cầu thực tiễn của công tác xây dựng Đảng và nhiệm vụ phát triển ngành Than. Đây là giai đoạn ngành Than đứng trước những yêu cầu mới về tổ chức sản xuất, quản lý doanh nghiệp và nâng cao hiệu quả hoạt động. Lực lượng công nhân mỏ ngày càng phát triển, các đơn vị sản xuất, kinh doanh được tổ chức trên địa bàn rộng, đòi hỏi phải có một tổ chức Đảng đủ năng lực tập hợp, lãnh đạo, tạo sự thống nhất trong thực hiện nhiệm vụ chính trị.

Trên nền tảng truyền thống cách mạng của công nhân Vùng mỏ, Đảng bộ Than Quảng Ninh từng bước xây dựng hệ thống tổ chức, củng cố vai trò lãnh đạo của các cấp ủy, đưa nghị quyết của Đảng vào thực tiễn sản xuất. Từ 29 tổ chức cơ sở đảng với 10.094 đảng viên khi mới thành lập, đến nay, Đảng bộ Than Quảng Ninh đã phát triển lên 46 tổ chức cơ sở đảng với hơn 23.000 đảng viên, lãnh đạo trên 75.000 công nhân lao động. Quy mô tổ chức ngày càng lớn, phạm vi lãnh đạo rộng, yêu cầu nhiệm vụ ngày càng cao, song Đảng bộ luôn giữ vững nguyên tắc, phát huy tinh thần đoàn kết, thống nhất, khẳng định vị trí là một trong những tổ chức đảng lớn, hạt nhân chính trị nòng cốt trong hệ thống chính trị ngành Than.

Trong 30 năm ấy, mỗi bước phát triển của Đảng bộ đều gắn với yêu cầu thực tiễn của ngành, với trách nhiệm bảo đảm việc làm, thu nhập, đời sống người lao động và giữ vững vai trò của ngành Than trong bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia. Đặc thù của ngành Than là các đơn vị thành viên hoạt động trên nhiều địa bàn, có mô hình tổ chức sản xuất, kinh doanh và tổ chức đảng không hoàn toàn đồng nhất. Một số tổ chức cơ sở đảng trực thuộc Đảng ủy Tập đoàn Công nghiệp Than - Khoáng sản Việt Nam (TKV), một số trực thuộc Đảng ủy Than Quảng Ninh, một số trực thuộc cấp ủy địa phương. Trong điều kiện đó, yêu cầu đặt ra đối với Đảng bộ Than Quảng Ninh không đơn thuần là quản lý, củng cố tổ chức đảng trực thuộc mà còn phải phối hợp chặt chẽ với Đảng ủy Tập đoàn và cấp ủy các địa phương, bảo đảm sự lãnh đạo thống nhất đối với nhiệm vụ chính trị, sản xuất, kinh doanh của các đơn vị.

Qua thực tiễn hoạt động, Đảng bộ từng bước khẳng định vai trò kết nối, quy tụ sức mạnh của hệ thống chính trị trong ngành. Sự phối hợp giữa Đảng ủy Than Quảng Ninh với Đảng ủy Tập đoàn được duy trì, củng cố và ngày càng đi vào chiều sâu. Các cấp ủy chủ động trao đổi thông tin, thống nhất định hướng lãnh đạo, phối hợp giải quyết những vấn đề phát sinh tại cơ sở, nhất là những nhiệm vụ liên quan trực tiếp đến sản xuất, việc làm, đời sống và tư tưởng người lao động. Ban Thường vụ Đảng ủy Tập đoàn và Ban Thường vụ Đảng ủy Than Quảng Ninh đã ký kết các Quy chế phối hợp, cụ thể hóa mối quan hệ lãnh đạo, phối hợp giữa hai Đảng bộ. Đây là cơ sở để nâng cao hiệu quả công tác xây dựng Đảng, tăng cường sự thống nhất trong lãnh đạo thực hiện nhiệm vụ chính trị, phát huy vai trò của các tổ chức đảng trong hệ thống quản trị doanh nghiệp. Qua đó, các chủ trương, nghị quyết của Đảng được cụ thể hóa sát với đặc điểm từng đơn vị, từng lĩnh vực sản xuất, hạn chế tình trạng thiếu đồng bộ giữa lãnh đạo của tổ chức Đảng và điều hành hoạt động sản xuất, kinh doanh.

Trong suốt quá trình xây dựng và phát triển, Đảng bộ Than Quảng Ninh luôn coi trọng công tác chính trị, tư tưởng, xác định đây là nền tảng để củng cố sự thống nhất về nhận thức và hành động trong toàn Đảng bộ. Các nghị quyết, chỉ thị, kết luận của Trung ương, của cấp ủy cấp trên được quán triệt, triển khai gắn với nhiệm vụ cụ thể của ngành và từng đơn vị. Công tác giáo dục truyền thống được chú trọng, góp phần bồi đắp niềm tự hào về lịch sử đấu tranh cách mạng của công nhân Vùng mỏ, ý thức trách nhiệm và tinh thần vượt khó trong mỗi cán bộ, đảng viên, người lao động.

Cùng với giáo dục chính trị, tư tưởng, Đảng bộ Than Quảng Ninh chú trọng nâng cao chất lượng tổ chức cơ sở đảng và đội ngũ đảng viên; kiện toàn cấp ủy, đổi mới nội dung, phương thức sinh hoạt chi bộ, gắn đánh giá tổ chức đảng, đảng viên với kết quả thực hiện nhiệm vụ chính trị và sản xuất, kinh doanh. Công tác cán bộ được thực hiện đồng bộ từ quy hoạch, đào tạo, bồi dưỡng đến bố trí, sử dụng; quan tâm phát hiện, bồi dưỡng cán bộ trẻ, cán bộ kế cận và phát triển đảng viên từ công nhân trực tiếp sản xuất, góp phần tăng cường vai trò lãnh đạo của tổ chức Đảng ngay tại các khai trường, phân xưởng, đường lò.

Công tác kiểm tra, giám sát tập trung vào những lĩnh vực trọng yếu, dễ phát sinh vi phạm; đề cao kỷ luật, kỷ cương và trách nhiệm nêu gương, nhất là của người đứng đầu. Đảng bộ cũng lãnh đạo các tổ chức chính trị - xã hội đổi mới hoạt động, hướng về cơ sở, đẩy mạnh phong trào thi đua lao động sáng tạo, chăm lo quyền và lợi ích hợp pháp của người lao động.

Trước sự phát triển của mạng xã hội và không gian số, phương thức tuyên truyền, giáo dục chính trị, tư tưởng cũng được đổi mới. Fanpage “Người Thợ”, kênh truyền thông dùng chung của Đảng ủy Than Quảng Ninh và Đảng ủy Tập đoàn, góp phần lan tỏa thông tin chính thống, những điển hình tiên tiến, sáng kiến trong sản xuất; định hướng dư luận, củng cố niềm tin và tạo đồng thuận trong cán bộ, đảng viên, công nhân lao động.

Từ những việc làm cụ thể đó, công tác xây dựng Đảng ngày càng gắn chặt với thực tiễn sản xuất, kinh doanh. Chất lượng tổ chức đảng không chỉ thể hiện qua kết quả thực hiện các chỉ tiêu xây dựng Đảng mà còn được phản ánh trong năng lực lãnh đạo đơn vị vượt khó, tổ chức sản xuất an toàn, hoàn thành kế hoạch, chăm lo đời sống người lao động và giữ vững an ninh, trật tự trên địa bàn hoạt động.

Xác định con người là nhân tố quyết định sự phát triển lâu dài của ngành Than, Đảng bộ Than Quảng Ninh chủ động lãnh đạo các đơn vị xây dựng chiến lược phát triển nguồn nhân lực gắn với yêu cầu đổi mới công nghệ, hiện đại hóa sản xuất. Đặc thù lao động nặng nhọc, điều kiện khai thác ngày càng xuống sâu, đi xa và yêu cầu cao về an toàn đặt ra đòi hỏi phải nâng cao chất lượng đội ngũ công nhân, nhất là thợ lò và công nhân kỹ thuật. Vì vậy, công tác đào tạo, bồi dưỡng, thu hút và giữ chân lao động được Đảng bộ xác định là nhiệm vụ trọng tâm, gắn trực tiếp với kế hoạch sản xuất, kinh doanh của từng đơn vị.

Trên cơ sở đó, Đảng bộ lãnh đạo các đơn vị đổi mới công tác quy hoạch, đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công nhân theo hướng sát nhu cầu thực tiễn, chú trọng năng lực thực hành, kỹ năng vận hành thiết bị hiện đại và khả năng làm chủ công nghệ mới. Đội ngũ cán bộ trẻ, cán bộ kế cận, công nhân có tay nghề và triển vọng phát triển được quan tâm phát hiện, bồi dưỡng, tạo nguồn. Việc đào tạo không dừng ở nâng cao trình độ chuyên môn mà còn hướng tới xây dựng tác phong công nghiệp, ý thức kỷ luật, khả năng thích ứng với những thay đổi trong tổ chức và phương thức sản xuất.

Cùng với nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, Đảng bộ chủ động chỉ đạo các đơn vị quan tâm điều kiện làm việc, tiền lương, thu nhập, nhà ở và các chính sách phúc lợi, nhất là đối với lao động trực tiếp, thợ lò và công nhân kỹ thuật có tay nghề cao. Đây vừa là trách nhiệm chăm lo đời sống người lao động, vừa là giải pháp giữ ổn định lực lượng sản xuất, tạo sự gắn bó lâu dài giữa công nhân với doanh nghiệp. Đảng bộ cũng chú trọng lãnh đạo các tổ chức đoàn thể phát huy vai trò đại diện, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của người lao động; kịp thời nắm bắt tâm tư, nguyện vọng, tham gia giải quyết những vấn đề phát sinh từ cơ sở.

Từ thực tiễn sản xuất, Đảng bộ chỉ đạo đẩy mạnh các phong trào thi đua lao động giỏi, lao động sáng tạo, phát huy sáng kiến, cải tiến kỹ thuật, khuyến khích công nhân chủ động nghiên cứu, tìm giải pháp nâng cao năng suất và hiệu quả công việc. Việc biểu dương, nhân rộng các điển hình tiên tiến, tiêu biểu là phong trào tuyên dương gương “Người thợ mỏ - Người chiến sĩ”, góp phần xây dựng hình ảnh người công nhân mỏ thời kỳ mới: vững vàng về bản lĩnh, giỏi chuyên môn, nghiêm túc trong kỷ luật lao động và tiên phong trong đổi mới. Qua đó, tinh thần “Kỷ luật và Đồng tâm” tiếp tục được cụ thể hóa bằng những hành động, việc làm thiết thực trong từng vị trí sản xuất.

Trước những khó khăn ngày càng lớn về điều kiện khai thác, Đảng bộ Than Quảng Ninh xác định đổi mới công nghệ, cơ giới hóa, tự động hóa và chuyển đổi số là hướng đi quan trọng để nâng cao năng suất, chất lượng, hiệu quả sản xuất, đồng thời cải thiện điều kiện làm việc cho công nhân. Đảng bộ chủ động lãnh đạo các đơn vị rà soát năng lực thiết bị, điều kiện khai trường, lựa chọn công nghệ phù hợp với đặc điểm địa chất và yêu cầu sản xuất của từng mỏ; gắn đầu tư đổi mới thiết bị với mục tiêu tiết giảm chi phí, nâng cao hiệu quả sử dụng tài nguyên và bảo đảm an toàn.

Cùng với đó, Đảng bộ đặc biệt quan tâm lãnh đạo thực hiện nhiệm vụ an toàn lao động. Đặc thù khai thác than tiềm ẩn nhiều nguy cơ về khí mỏ, bục nước, sạt lở, cháy nổ và các yếu tố địa chất phức tạp, đòi hỏi phải kiểm soát chặt chẽ từ khâu tổ chức sản xuất đến từng vị trí làm việc. Các cấp ủy chủ động đưa nhiệm vụ an toàn vào chương trình lãnh đạo, tăng cường kiểm tra, giám sát, đề cao trách nhiệm của người đứng đầu và cán bộ quản lý; yêu cầu thực hiện nghiêm quy trình, quy phạm kỹ thuật, không đánh đổi an toàn lấy sản lượng. Đồng thời, yêu cầu mỗi cán bộ, đảng viên phải nêu gương trong chấp hành kỷ luật lao động, chủ động phát hiện, kiến nghị xử lý những nguy cơ mất an toàn tại nơi làm việc. Việc kết hợp giữa kiểm tra của tổ chức Đảng, trách nhiệm quản lý của chuyên môn và ý thức tự giác của công nhân tạo nên cơ chế kiểm soát nhiều tầng, góp phần bảo vệ tính mạng, sức khỏe người thợ mỏ và duy trì sản xuất ổn định.

Với đặc thù là ngành kinh tế gắn bó mật thiết với đời sống Vùng mỏ, Đảng bộ Than Quảng Ninh luôn chú trọng lãnh đạo các đơn vị thực hiện trách nhiệm với cộng đồng. Các hoạt động đền ơn đáp nghĩa, chăm lo gia đình chính sách, hỗ trợ người nghèo, xây dựng công trình phúc lợi và tham gia an sinh xã hội được duy trì. Thông qua đó, mối quan hệ gắn bó giữa doanh nghiệp, người lao động và địa phương tiếp tục được củng cố; những đóng góp của ngành Than không chỉ thể hiện ở sản lượng, doanh thu mà còn ở trách nhiệm đối với sự phát triển chung của cộng đồng.

Bước vào giai đoạn mới, yêu cầu tái cơ cấu, đổi mới mô hình tăng trưởng và phát triển TKV theo định hướng tập đoàn công nghiệp năng lượng - vật liệu hiện đại đặt ra nhiều nhiệm vụ mới đối với Đảng bộ Than Quảng Ninh. Trên cơ sở đó, Đảng bộ tiếp tục xác định phát triển nguồn nhân lực, đổi mới công nghệ, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và bảo đảm an toàn là những trọng tâm cần tập trung lãnh đạo. Đồng thời, tăng cường xây dựng đội ngũ cán bộ, đảng viên có năng lực chuyên môn, bản lĩnh chính trị, khả năng tổ chức thực hiện và tinh thần tiên phong trước những yêu cầu đổi mới.

Bảo Bình
Thực hiện: Hùng Sơn