Sau khi mô hình chính quyền địa phương 2 cấp đi vào hoạt động, nhiều TTHC về đất đai đã được phân cấp cho cấp xã. Để giúp người dân tiếp cận dịch vụ hành chính thuận lợi hơn, tỉnh và các địa phương đã triển khai các tổ hỗ trợ lưu động giải quyết thủ tục đất đai. Cách làm này đang góp phần tháo gỡ kịp thời những vướng mắc phát sinh, qua đó nâng cao hiệu quả giải quyết TTHC ngay từ cơ sở.
Đối với nhiều người dân, các thủ tục như cấp đổi giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (CNQSDĐ), xóa ghi nợ tiền sử dụng đất, thừa kế, hay tặng, cho quyền sử dụng đất… không quá phức tạp về quy định pháp luật. Tuy nhiên, trên thực tế việc chưa nắm rõ trình tự, thành phần hồ sơ, hoặc điều kiện đi lại còn khó khăn, khiến không ít trường hợp chậm hoàn thiện thủ tục, hồ sơ kéo dài nhiều năm.
Thực tế đó cũng đã diễn ra tại xã Hải Hòa. Với địa bàn rộng hơn 96km² gồm 12 thôn, đồng bào DTTS chiếm khoảng 40% dân số, nhiều hộ dân sinh sống cách trung tâm xã hàng chục cây số, do đó việc tiếp cận các dịch vụ hành chính về đất đai của người dân nơi đây còn gặp nhiều trở ngại.
Qua rà soát, địa phương ghi nhận nhu cầu lớn đối với các thủ tục xóa ghi nợ tiền sử dụng đất, thừa kế, tặng, cho quyền sử dụng đất và cấp đổi giấy CNQSDĐ. Từ thực tế đó, UBND xã Hải Hòa đã chủ động thành lập Tổ hỗ trợ lưu động về đất đai. Thay vì chờ người dân đến cơ quan hành chính, hoặc phụ thuộc hoàn toàn vào các đợt hỗ trợ của cấp trên, tổ công tác trực tiếp xuống các thôn, tổ chức làm việc tại nhà văn hóa để hướng dẫn, tiếp nhận thông tin và hỗ trợ người dân hoàn thiện hồ sơ ngay tại địa phương.
Gia đình anh Tô Văn Lập (xóm 1, thôn Đồng Cói) là một trong những trường hợp được hỗ trợ. Giấy CNQSDĐ của gia đình anh Lập được cấp từ năm 2001, nhưng khi có nhu cầu cấp đổi, anh vẫn lúng túng vì chưa nắm rõ các bước thực hiện. Sau khi được cán bộ chuyên môn hướng dẫn từ việc đo đạc lại thửa đất, chuẩn bị hồ sơ, đến kê khai biểu mẫu và quy trình nộp hồ sơ, anh Lập đã có thể chủ động hoàn thiện các thủ tục theo quy định.
Không chỉ hướng dẫn trực tiếp, cán bộ chuyên môn còn lập phiếu hướng dẫn chi tiết đối với từng trường hợp, ghi rõ các giấy tờ cần bổ sung và các bước tiếp theo để người dân dễ dàng thực hiện. Đối với người cao tuổi, người không biết chữ, hoặc gặp khó khăn trong kê khai, cán bộ trực tiếp hỗ trợ hoàn thiện biểu mẫu. Cách làm này giúp hạn chế tình trạng người dân phải đi lại nhiều lần, đồng thời giảm phát sinh hồ sơ phải bổ sung do thiếu giấy tờ.
Theo kế hoạch, Tổ hỗ trợ lưu động của xã Hải Hòa sẽ duy trì 2-4 buổi làm việc/tháng tại các thôn, khu dân cư. Đây không chỉ là giải pháp hỗ trợ giải quyết TTHC, mà còn là cách để chính quyền địa phương nắm bắt kịp thời những khó khăn phát sinh từ cơ sở, chủ động tháo gỡ ngay từ đầu.
Không chỉ ở xã Hải Hòa, trước đó mô hình hỗ trợ lưu động đã được xây dựng với Tổ công tác hỗ trợ lưu động thực hiện TTHC lĩnh vực đất đai cấp tỉnh triển khai tại đặc khu Vân Đồn và phường Bình Khê. Tổ công tác đã phối hợp với các địa phương rà soát những hồ sơ còn vướng mắc, trực tiếp hướng dẫn người dân hoàn thiện các thủ tục về cấp đổi giấy CNQSDĐ, đăng ký biến động đất đai và nhiều thủ tục khác thuộc lĩnh vực đất đai. Việc chủ động rà soát dữ liệu, liên hệ trước với người dân và hướng dẫn cụ thể từng trường hợp đã góp phần nâng cao tỷ lệ giải quyết hồ sơ đúng hạn, đồng thời giảm đáng kể số hồ sơ tồn đọng.
Mỗi buổi hỗ trợ có hàng chục hồ sơ được hướng dẫn để hoàn thiện thành phần, nộp cho Trung tâm Phục vụ hành chính công của các địa phương. Có thể thấy, giá trị lớn nhất của mô hình không chỉ nằm ở số lượng hồ sơ được hướng dẫn hay giải quyết, mà còn ở sự thay đổi trong phương thức phục vụ của cơ quan hành chính. Thay vì chờ người dân tìm đến, chính quyền chủ động rà soát nhu cầu, trực tiếp xuống cơ sở, hướng dẫn từng trường hợp cụ thể và theo dõi đến khi hoàn thành thủ tục. Đó cũng là minh chứng cho hiệu quả của việc phân cấp, phân quyền trong lĩnh vực đất đai, góp phần xây dựng nền hành chính phục vụ, lấy người dân làm trung tâm và tiếp tục nâng cao sự hài lòng của người dân đối với hoạt động của chính quyền các cấp.
