Tuổi mới lớn phải chăng là tuổi của sự nổi loạn? Và hành vi nổi loạn ở tuổi teen thường mang tính biểu tượng. Những thảm kịch như tự tử, phá phách ngày một tăng.
Người lớn ơi, chúng tôi muốn….
Hoàng Thu (18 tuổi): "Nhiều lúc mình bị gia đình, thầy cô trách mắng, cảm giác đầu tiên đó là khó chịu ra mặt, vùng vằng và nhiều khi còn nói hỗn. Mặc dù mình chưa cần biết việc khiển trách đó là đúng hay sai, nhưng có thể là vì mình hay nhiều bạn cùng tuổi đều nghĩ mình đã lớn và không thích bị trách mắng".
Thùy Anh (16 tuổi – Q.Hoàn Kiếm): "Thực sự lúc này em thấy rất hoang mang về chuyện gia đình, đã có lúc em nghĩ đến cái chết... em đang sống trong tâm trạng lúc nào cũng lo lắng, suy nghĩ rất nhiều".
Trên đây là một vài suy nghĩ của những người bạn trẻ tuổi khi họ gặp chuyện khúc mắc trong cuộc sống. Mỗi bạn trẻ hình thành trong tư duy một cách giải quyết sự việc khác nhau, nhưng hầu hết đều xuất hiện những biểu hiện tiêu cực, muốn cố ý làm trái với những quy tắc, ràng buộc bình thường của gia đình và xã hội.
Họ muốn trưởng thành hơn, tỏ rõ sự mạnh mẽ, độc lập của mình bằng cách gây ấn tượng "mạnh, sâu sắc" với mọi người. Nếu gia đình phản đối thì hành vi nổi loạn sẽ thường xuyên xảy ra hơn, người trẻ tuổi thường coi đó là "cuộc chiến giành vị thế người lớn của mình".
"Em 16 tuổi, đã từng uống thuốc ngủ tự vẫn cách đây không lâu nhưng được gia đình đưa đi bệnh viện kịp thời. Chỉ vì em bắt chước bạn bấm lỗ tai và nhuộm tóc, mà mẹ em đã đánh em rất đau và dọa đuổi em ra khỏi nhà nếu không nhuộm lại tóc". Đó là tâm sự của bạn Hoàng (Q.Ba Đình).
Tiến sĩ Đinh Phương Duy- trong buổi giao lưu bàn tròn về vấn đề “Tuổi mới lớn - Để dây diều không đứt" (Tuổi trẻ online) đã nhận định: “Trước hết hãy bắt đầu từ phía các em, khi thực hiện hành vi này. Các em nghĩ rằng, đó chỉ là một lời cảnh báo với mọi người: "đừng xem thường chúng tôi". Tuổi dậy thì có những đặc điểm tâm lý rất nhạy cảm, các em muốn làm được nhiều việc, nhưng khả năng lại không thể đáp ứng. Do đó, các em cố gắng đi tìm một kiểu phiêu lưu như những hình ảnh trong Phim và đã không kiểm soát đươc hành vi mình.
Ẩn đằng sau những hành vi nổi loạn đó chính là lời khẩn cầu của lứa tuổi hoa gửi đến các bậc phụ huynh, thầy cô, những người lớn tuổi rằng: Hãy chia sẻ, quan tâm đúng mức đến giai đoạn phát triển tâm sinh lý nhạy cảm này ở tuổi trẻ.
Đức Huy (17 tuổi - Khâm Thiên - HN): "Mẹ cho rằng việc em lên mạng là sai, là quá nhiều. Mẹ cho rằng em không có điều gì để học trên mạng cả, nhưng em thấy như thế không đúng. Nhưng mỗi khi có lỗi gì mẹ đều đổ cho rằng tại em lên mạng quá nhiều".
Vân Anh (18 tuổi): "Làm thế nào để ở tuổi này em có thể sống thật với những cảm xúc yêu thương trong lòng với bạn khác giới. Em muốn một cuộc sống do em lựa chọn chứ không phải do sự áp đặt của cha mẹ”.
Những người trẻ có biết nỗ lực trở thành "người lớn" ?
Mỗi khi cố tình tạo ra những hành vi nổi loạn gây sốc cho người lớn, bạn trẻ lại cảm thấy thỏa mãn vì đã khiến các bậc phụ huynh phải lo lắng, kèm theo sau đó là những câu an ủi, nhẹ nhàng, nhượng bộ. Và cứ mỗi lần không vừa ý bạn lại tiếp tục nghĩ ra những "quái chiêu" thậm chí cả hành hạ bản thân như nhịn ăn, không đi học, im lặng… để thách thức với cha mẹ. Đó không còn là "nổi loạn" chứng tỏ bản thân nữa, đó là sự ích kỷ, bướng bỉnh, biểu hiện của "nhờn thuốc", những đặc tính đó khiến bạn dễ hờn dỗi, bốc đồng. Nó thực sự không phải là liều thuốc giúp bạn trở thành "người lớn".
Bác sĩ Đỗ Hồng Ngọc cho biết: Theo các nghiên cứu gần đây cho thấy ở lứa tuổi vị thành niên cảm xúc mạnh mẽ dẫn đến việc tự tử có một tỷ lệ rất cao thậm chí có đến 30% có một ước muốn "chết còn sướng hơn" hoặc là "muốn chết cho rồi". Khoảng 15% đã có ý định thực sự muốn tự tử và có khoảng 6% đã có hành vi tự tử.
Do tác động của những biểu hiện tiêu cực xảy ra trong cuộc sống thường nhật, như cảnh máu me trong phim ảnh, trò game, những uẩn khúc tâm tình bi lụy trong các bộ phim tình cảm, những lời kêu ca kích động từ các forum… khiến bạn trẻ đã để cho trí tưởng tượng bay xa, hướng tới những giá trị ảo để chứng minh giá trị thật của mình. Dẫn đến nhiều trường hợp nông nổi đã tự tử, họ từ chối tâm sự, giải tỏa khúc mắc, giấu kín trong lòng để chứng tỏ mình đang can đảm và quyết định đúng. Đó thực sự là những cái chết "xấu xí", và mãi mãi không thể đưa bạn đến mức vạch “người lớn”.
Xin kết lại đây bằng một thông điệp gửi cho những bạn trẻ của TS Đinh Phương Duy: Không ai là người tốt đẹp một cách tuyệt đối, người ta nói rằng, sai lầm mới là con người. Bạn đừng quá nhạy cảm, quá lo lắng về tội lỗi nào đó, vấn đề là bạn có đủ bản lĩnh để gạt bỏ tội lỗi đó trong tâm tư và trong ký ức của mình không. Nếu muốn, người ta có thể làm được mọi thứ, do đó, thiện chí và quyết tâm của em có thể làm tình hình trở nên sáng sủa hơn, em sẽ không bao giờ mất tất cả. Phía trước còn có sự nghiệp, bạn bè, và cả gia đình, mọi người sẽ sẵn lòng hỗ trợ và đồng hành với em.
