Theo Hiệp hội An ninh mạng Quốc gia, báo chí có vai trò quan trọng trong công tác nhận diện vào phòng, chống lừa đảo qua ứng dụng ngân hàng số từ sớm, từ xa.
Thông tin từ Vụ Thanh toán - Ngân hàng Nhà nước cho thấy, từ đầu năm đến nay thông qua hệ thống SIMO đã phát hiện 592.000 bản ghi tài khoản thanh toán/ví điện tử có dấu hiệu nghi ngờ gian lận, lừa đảo. Qua đó, cảnh báo khách hàng và ngăn chặn hàng trăm nghìn lượt giao dịch, bảo vệ hơn 2.570 tỉ đồng khỏi rủi ro.
Còn theo Cục An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao (A05 - Bộ Công an), chỉ trong 8 tháng đầu năm 2025, cả nước đã ghi nhận hơn 1.500 vụ lừa đảo chiếm đoạt tài sản trên không gian mạng, với tổng thiệt hại ước tính trên 1.660 tỉ đồng. Đáng chú ý, phần lớn các vụ việc liên quan trực tiếp đến giao dịch tài chính và các ứng dụng ngân hàng số.
Trước thực tiễn cấp bách trên, được sự đồng ý và chỉ đạo của Chi hội Phía Nam - Hiệp hội An ninh mạng Quốc gia, Tạp chí An ninh mạng Việt Nam tổ chức Hội thảo: “Báo chí với công tác nhận diện và phòng, chống lừa đảo qua ứng dụng ngân hàng số”, diễn ra vào chiều 18.12 tại TPHCM.
Phát biểu khai mạc hội thảo, Thiếu tướng Lê Minh Mạnh, Chi hội trưởng Chi hội Phía Nam - Hiệp hội An ninh mạng Quốc gia nhấn mạnh, chuyển đổi số trong lĩnh vực ngân hàng là xu thế tất yếu và mang lại nhiều giá trị cho nền kinh tế, song cũng đang đối mặt với nhiều thách thức mới khi tội phạm lừa đảo qua ứng dụng ngân hàng số ngày càng tinh vi.
“Tội phạm công nghệ cao không tấn công trực diện vào hệ thống lõi của ngân hàng, mà chủ yếu khai thác yếu tố con người - từ sự thiếu cảnh giác của khách hàng đến các lỗ hổng trong nhận thức an toàn thông tin.
Lừa đảo qua ứng dụng ngân hàng số hiện nay không còn là hiện tượng cá biệt, mà đã trở thành một thách thức an ninh phi truyền thống, tác động trực tiếp đến an ninh tài chính, trật tự xã hội và niềm tin của người dân”, Thiếu tướng Lê Minh Mạnh nhận định.
Theo Thiếu tướng Lê Minh Mạnh, báo chí với khả năng tiếp cận rộng rãi và nhanh chóng, có vai trò then chốt trong việc nâng cao nhận thức, giúp người dân không trở thành “mắt xích yếu” trên không gian mạng.
Vì vậy, vai trò của báo chí hiện nay là hết sức quan trọng trong công tác nhận diện vào phòng, chống lừa đảo qua ứng dụng ngân hàng số từ sớm, từ xa.
Tại hội thảo, đại diện Ngân hàng nhà nước, các chuyên gia, nhà quản lý đã chỉ ra các hình thức lừa đảo phổ biến hiện nay bao gồm: phishing (giả mạo website, ứng dụng ngân hàng), smishing (tin nhắn giả mạo thương hiệu), vishing (gọi điện giả danh ngân hàng, cơ quan chức năng), cài cắm mã độc trên thiết bị di động, cũng như các thủ đoạn mới sử dụng công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI), deepfake để tạo dựng kịch bản lừa đảo tinh vi.
Qua phiên thảo luận trao đổi, các chuyên gia cũng đã thống nhất, nhận diện và phòng, chống lừa đảo qua ứng dụng ngân hàng số cần phải triển khai trên ba trụ cột: Công nghệ - quy trình - con người.
Theo đó, các ngân hàng cần tiếp tục đầu tư vào các giải pháp xác thực đa yếu tố, sinh trắc học, tăng cường giám sát, chuẩn hoá kết nối giữa ứng dụng với hệ thống dữ liệu (API).
Họ cũng cần xây dựng và thường xuyên diễn tập các kịch bản ứng phó sự cố, nâng cao năng lực của trung tâm điều hành an ninh mạng (SOC). Cuối cùng, việc đào tạo nhân viên và tuyên truyền đến khách hàng về kỹ năng an toàn số được xem là “tuyến phòng thủ đầu tiên”, cũng là vấn đề rất quan trọng.
