Trong bối cảnh tệ nạn ma túy ngày càng có xu hướng xâm nhập sâu, tinh vi vào đời sống xã hội, học sinh được xác định là nhóm đối tượng dễ bị tác động nếu thiếu kiến thức, kỹ năng tự bảo vệ. Trước thực tế đó, tỉnh Quảng Ninh đã và đang triển khai mô hình “Trường học không ma túy” tại nhiều cơ sở giáo dục, coi đây là giải pháp phòng ngừa chủ động, lâu dài nhằm xây dựng môi trường học đường an toàn, lành mạnh.
Tại các địa bàn miền núi, biên giới, hải đảo, nơi điều kiện kinh tế - xã hội còn nhiều khó khăn, công tác phòng, chống ma túy trong trường học càng được chú trọng theo hướng phòng ngừa từ sớm, từ xa. Trường TH&THCS Hải Sơn là một trong những đơn vị triển khai mô hình bài bản, đồng bộ ngay từ những bước đầu.
Nhà trường hiện có 4 điểm trường, 28 lớp với 633 học sinh, trong đó trên 95% là học sinh dân tộc thiểu số. Dù thực tế trên địa bàn chưa ghi nhận các vụ việc ma túy có liên quan đến học sinh, song xác định rõ nguy cơ tiềm ẩn, với sự tuyên truyền, hướng dẫn Ban Giám hiệu nhà trường đã chủ động xây dựng kế hoạch triển khai mô hình “Trường học không ma túy” gắn với nhiệm vụ giáo dục toàn diện.
Toàn thể cán bộ, giáo viên, nhân viên nhà trường đều ký cam kết tham gia xây dựng môi trường giáo dục an toàn, nói không với ma túy. Công tác tuyên truyền, giáo dục phòng, chống ma túy được lồng ghép linh hoạt trong các giờ học chính khóa, sinh hoạt dưới cờ, hoạt động ngoại khóa, phù hợp với từng độ tuổi, giúp học sinh sớm nhận diện nguy cơ, hiểu rõ tác hại và hình thành kỹ năng phòng tránh.
Thầy giáo Nguyễn Mạnh Trường, Hiệu trưởng Trường TH&THCS Hải Sơn cho biết: “Đối với học sinh vùng cao Hải Sơn, hiện tượng về ma túy gần như chưa xuất hiện. Tuy nhiên, trên tinh thần phòng ngừa từ xa, nhà trường thường xuyên phối hợp với Công an xã, Đồn Biên phòng Pò Hèn tổ chức các buổi tuyên truyền, nói chuyện chuyên đề, sinh hoạt tập thể. Mục tiêu là tạo nhận thức sớm cho học sinh, để các em biết tự bảo vệ mình và góp phần giữ gìn môi trường học đường an toàn”.
Không chỉ dừng lại ở hoạt động giáo dục trong phạm vi nhà trường, việc kiểm soát môi trường xung quanh trường học cũng được xác định là yếu tố quan trọng trong xây dựng “Trường học không ma túy”. Các hàng quán khu vực cổng trường, nơi học sinh thường xuyên tiếp xúc, được đưa vào diện theo dõi, kiểm tra định kỳ.
Thực tế cho thấy, nguy cơ không chỉ đến từ ma túy truyền thống mà còn từ các sản phẩm thực phẩm, đồ uống, đồ chơi không rõ nguồn gốc, có thể chứa chất gây kích thích, ảnh hưởng xấu đến sức khỏe và tâm lý học sinh. Vì vậy, nhà trường đã chủ động phối hợp với lực lượng chức năng để rà soát, giám sát các điểm bán hàng quanh khu vực trường học.
Theo thầy giáo Khổng Duy Phong, Hiệu trưởng Trường TH&THCS Vĩnh Thực, xung quanh trường vẫn còn một số điểm bán hàng tạp hóa nhỏ lẻ. “Với trách nhiệm của nhà trường, chúng tôi đã chủ động phối hợp với công an và các cơ quan chức năng trên địa bàn để kiểm tra, nắm bắt tình hình. Những sản phẩm không rõ nguồn gốc, có nguy cơ ảnh hưởng đến sức khỏe học sinh đều được nhắc nhở, xử lý kịp thời”, Hiệu trưởng nhà trường cho biết.
Thông qua việc kiểm soát chặt chẽ môi trường xung quanh trường học, nguy cơ trà trộn các sản phẩm chứa chất cấm, chất gây nghiện từng bước được ngăn chặn, góp phần bảo vệ học sinh khỏi những tác động tiêu cực từ bên ngoài.
Thực tiễn triển khai cho thấy, mô hình “Trường học không ma túy” chỉ thực sự phát huy hiệu quả khi có sự vào cuộc đồng bộ của nhiều lực lượng: Nhà trường, gia đình, chính quyền địa phương và lực lượng công an. Tại Quảng Ninh, sự phối hợp này đang từng bước đi vào nền nếp. Thông qua các hoạt động tuyên truyền, phổ biến pháp luật được tổ chức thường xuyên, nhận thức của cán bộ, giáo viên, phụ huynh và học sinh về phòng, chống ma túy ngày càng được nâng cao.
Thượng tá Nguyễn Quang Dũng, Trưởng phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về ma túy (Công an tỉnh) khẳng định: Xây dựng “Trường học không ma túy” không phải là nhiệm vụ ngắn hạn, mà là quá trình lâu dài, đòi hỏi sự kiên trì và trách nhiệm của toàn xã hội. Trước mắt, sau khi đã triển khai thành công mô hình tại các trường học trên địa bàn 14 xã, phường, đặc khu "không ma túy" mới được UBND tỉnh công nhận, đơn vị đang tiếp tục hướng dẫn các địa phương nhân rộng mô hình này trong thời gian tiếp theo. Từ những kết quả bước đầu tại các trường học trên địa bàn tỉnh cho thấy, nếu làm tốt công tác phòng ngừa từ sớm, từ cơ sở, nguy cơ ma túy xâm nhập học đường hoàn toàn có thể được kiểm soát, góp phần tạo dựng môi trường giáo dục an toàn, lành mạnh vì tương lai của thế hệ trẻ.
