Trong quá trình phát triển, tỉnh Quảng Ninh luôn nhất quán quan điểm coi giáo dục và đào tạo, là quốc sách hàng đầu. Nhiều chủ trương, chính sách lớn đã được HĐND tỉnh ban hành, thúc đẩy giáo dục và đào tạo đổi mới, phát triển mạnh mẽ, đạt được những kết quả quan trọng. Trong bối cảnh trong và ngoài nước có những thay đổi sâu sắc, toàn diện, đặc biệt công nghệ số và trí tuệ nhân tạo đang tái định hình nền giáo dục trên phạm vi toàn cầu, đứng trước vận hội lịch sử để phát triển bứt phá, đòi hỏi toàn tỉnh phải tiếp tục đột phá phát triển giáo dục và đào tạo bằng những cơ chế, chính sách mới, góp phần xây dựng thế hệ con người Quảng Ninh đủ bản lĩnh, trí tuệ, năng lực, trình độ, đáp ứng yêu cầu xây dựng, phát triển trong giai đoạn phát triển mới.
Sáp nhập cơ sở giáo dục nhanh chóng, bài bản, thận trọng, căn cứ thực tiễn
Với sự quan tâm của tỉnh, mạng lưới cơ sở giáo dục của Quảng Ninh những năm qua đã đáp ứng yêu cầu học tập của con em nhân dân trong tỉnh. Thời điểm bước vào năm học mới 2025-2026 (tháng 9/2025), theo thống kê của Sở GD&ĐT, tỉnh có 637 cơ sở giáo dục từ mầm non đến đại học, trong đó có 56 trường tư thục, với khoảng 400.000 trẻ em, học sinh, học viên, sinh viên (chiếm 28% dân số của tỉnh); 579 trường/trung tâm thuộc quản lý của UBND cấp xã, Sở GD&ĐT, UBND tỉnh, bộ/ngành trung ương, trong đó có 570 cơ sở giáo dục mầm non, phổ thông.
Dưới sự chỉ đạo quyết liệt, sâu sát, kịp thời của tỉnh, đến hết ngày 15/10/2025 toàn tỉnh đã hoàn thành sắp xếp, sáp nhập các cơ sở giáo dục theo mô hình chính quyền địa phương 2 cấp. Trong đó, các địa phương hoàn thành sắp xếp 520 trường học từ mầm non đến THCS thành 255 trường học, giảm 265 trường; khối trực thuộc Sở GD&ĐT hoàn thành sắp xếp 18 cơ sở giáo dục thành 3 cơ sở theo đúng kế hoạch.
Việc sắp xếp được tính toán kỹ lưỡng, dựa trên nguyên tắc không sáp nhập trường mầm non với trường phổ thông; không sáp nhập cơ sở giáo dục thường xuyên với trường phổ thông; chỉ thực hiện sáp nhập trường, điểm trường trong cùng đơn vị hành chính cấp xã; ưu tiên mô hình liên cấp tiểu học - trung học cơ sở ở những vùng dân cư thưa, địa bàn đi lại khó khăn. Qua đó, đảm bảo tinh gọn đầu mối, nâng cao chất lượng, hiệu quả quản trị nhà trường.
Đồng chí Đinh Ngọc Sơn, Phó Giám đốc Sở GD&ĐT, cho biết: Việc sắp xếp không ảnh hưởng đến hoạt động của nhà trường, cũng như không ảnh hưởng đến việc học tập của học sinh và việc giảng dạy của giáo viên.
Theo đồng chí Nguyễn Thị Hạnh, Phó Chủ tịch UBND tỉnh, thì công tác sắp xếp các cơ sở giáo dục được tỉnh thực hiện cực kỳ thận trọng, bài bản, thấu đáo, khảo sát từng trường, thống kê từng điểm trường, nhận được sự đồng thuận lớn của toàn bộ hệ thống chính trị, nhân dân, đặc biệt là các bậc phụ huynh. Khi vận hành chính quyền địa phương hai cấp, hệ thống giáo dục phải sắp xếp cho phù hợp, nhằm thu gọn đầu mối, hướng đến sự quan tâm tốt nhất cho người học, tuyệt đối không để một học sinh nào vì việc sáp nhập mà phải thay đổi địa điểm học, các em trước học ở đâu thì nay vẫn học ở đó. Tới đây, tỉnh Quảng Ninh sẽ dành khoảng 700 tỷ đồng để chi cho các chính sách về giáo dục, tạo thuận lợi nhất cho học sinh.
Bắt nhịp với thực tiễn
Việc thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp cùng với những tác động của chuyển đổi số, đáp ứng các yêu cầu của thực tiễn, tỉnh Quảng Ninh cũng đã xác định trong giai đoạn tới cần phải tiếp tục có những cơ chế, chính sách mới nhằm tạo nên những động lực, cú hích để phát triển mạnh mẽ sự nghiệp giáo dục và đào tạo.
Trên cơ sở đề nghị của Sở GD&ĐT, UBND tỉnh đã trình Thường trực HĐND tỉnh xem xét, chấp thuận việc đăng ký xây dựng Nghị quyết của HĐND tỉnh quy định một số chính sách trong các cơ sở giáo dục mầm non, phổ thông và giáo dục thường xuyên trên địa bàn tỉnh (thay thế Nghị quyết số 204/2019/NQ-HĐND quy định một số chính sách hỗ trợ trong các cơ sở giáo dục mầm non, phổ thông và giáo dục thường xuyên trên địa bàn tỉnh, Nghị quyết số 248/2020/NQ-HĐND ngày 31/3/2020, Nghị quyết số 22/2023/NQ-HĐND ngày 31/10/2023), dự kiến trình kỳ họp thường lệ vào cuối năm 2025.
Cơ sở thực tiễn xây dựng chính sách này là: Ngày 30/7/2019, HĐND tỉnh ban hành Nghị quyết số 204/2019/NQ-HĐND quy định một số chính sách hỗ trợ trong các cơ sở giáo dục mầm non, phổ thông và giáo dục thường xuyên trên địa bàn tỉnh. Đây là Nghị quyết quy định các chính sách đặc thù của tỉnh, nhằm hỗ trợ trẻ em mầm non, học sinh, học viên và cơ sở giáo dục ở vùng khó khăn, dân tộc thiểu số và miền núi, hải đảo, diện chính sách, khu vực sắp xếp trường lớp, góp phần nâng cao chất lượng và công bằng trong giáo dục.
Các nhóm chính sách chủ yếu gồm: hỗ trợ tiền ăn trưa cho trẻ mầm non học 2 buổi/ngày, hỗ trợ kinh phí dạy hè và nấu ăn tập trung cho cơ sở mầm non, hỗ trợ tiền ăn và chăm sóc học sinh bán trú, hỗ trợ học phí cho học sinh thuộc đối tượng chính sách học tại cơ sở tư thục, hỗ trợ học viên giáo dục thường xuyên, và hỗ trợ học sinh năng khiếu thể dục thể thao. Mức hỗ trợ được quy định theo tỷ lệ phần trăm mức lương cơ sở (từ 10% đến 40%), bảo đảm phù hợp điều kiện ngân sách, duy trì tỷ lệ học sinh ra lớp, góp phần nâng cao chất lượng phổ cập giáo dục.
Đến ngày 31/10/2023, HĐND tỉnh tiếp tục ban hành Nghị quyết số 22/2023/NQ-HĐND cho phép duy trì chính sách hỗ trợ đối với các xã, thôn đã ra khỏi vùng khó khăn, đặc biệt khó khăn nhưng còn điều kiện địa lý, giao thông cách trở, nhằm bảo đảm chính sách ổn định, không gián đoạn.
Các nghị quyết này đã phát huy hiệu quả tích cực, góp phần nâng cao chất lượng nuôi dưỡng, chăm sóc, giáo dục trẻ em, học sinh, học viên vùng biên giới, hải đảo, gia đình chính sách, góp phần bảo đảm an sinh xã hội, công bằng trong tiếp cận giáo dục, khuyến khích xã hội hóa. Tuy nhiên, qua quá trình thực hiện, một số nội dung, mức hỗ trợ, đối tượng thụ hưởng trong các Nghị quyết hiện hành không còn phù hợp: một số mức hỗ trợ thấp hơn quy định mới của Trung ương, chưa bao phủ hết các nhóm đối tượng cần được quan tâm, hỗ trợ, quy trình thực hiện chưa được quy định trong Nghị quyết, nhất là sau khi tỉnh chuyển sang mô hình chính quyền địa phương hai cấp.
Trước yêu cầu mới của thực tiễn, để cụ thể hóa các định hướng chủ trương của Trung ương, Tỉnh ủy, đảm bảo sự phù hợp với các quy định pháp luật hiện hành, cần thiết phải rà soát, điều chỉnh, cập nhật, bổ sung các chính sách đặc thù đối với lĩnh vực giáo dục và đào tạo và quy định về quy trình xét duyệt, trình tự, thủ tục thực hiện các chính sách. Việc xây dựng một Nghị quyết để thay thế Nghị quyết số 204/2019/NQ-HĐND, Nghị quyết số 248/2020/NQ-HĐND và Nghị quyết số 22/2023/NQ-HĐND là cần thiết, phù hợp với định hướng, chủ trương của Đảng và quy định của Nhà nước, đồng bộ, thống nhất chính sách hỗ trợ người học, cơ sở giáo dục, nhất là ở các địa bàn biên giới, hải đảo, vùng dân tộc thiểu số, miền núi, đối tượng chính sách, góp phần thực hiện mục tiêu phổ cập giáo dục và phát triển giáo dục toàn diện của tỉnh Quảng Ninh giai đoạn 2025-2030, định hướng đến năm 2045.
Dự thảo Tờ trình Nghị quyết này xác định 12 chính sách hỗ trợ, nổi bật là: Chính sách hỗ trợ tiền ăn trưa tại trường cho trẻ em mầm non; chính sách hỗ trợ kinh phí thuê nhân viên nấu ăn cho trẻ mầm non; chính sách hỗ trợ tổ chức dạy hè cho trẻ mầm non; hỗ trợ sữa học đường cho trẻ mầm non và học sinh tiểu học tại các cơ sở giáo dục; chính sách hỗ trợ học phí; chính sách hỗ trợ kinh phí tổ chức ăn trưa tại trường…
Kinh phí thực hiện dự kiến khoảng 700 tỷ đồng/năm, tăng thêm gần 350 tỷ đồng/năm so với kinh phí thực hiện Nghị quyết 204/2019/NQ-HĐND.
Theo ghi nhận, hầu hết người dân Quảng Ninh bày tỏ niềm kỳ vọng lớn và mong chờ HĐND tỉnh sẽ sớm ban hành Nghị quyết quy định một số chính sách trong các cơ sở giáo dục mầm non, phổ thông và giáo dục thường xuyên trên địa bàn tỉnh. Chị Đào Thị Vân, phụ huynh có con đang học tại Trường Tiểu học Hồng Gai (phường Hồng Gai), chia sẻ: Tôi rất hạnh phúc vì được sinh sống tại Quảng Ninh. Những chính sách của tỉnh về giáo dục đều thiết thực, đáp ứng mong mỏi của nhân dân. Tôi thấy chính sách mới này rất thiết thực, toàn diện, hỗ trợ rất lớn đến việc học tập của con em nhân dân. Chúng tôi rất mong chính sách mới đang xây dựng sẽ sớm được ban hành, để con em chúng tôi được tiếp tục thụ hưởng sự phát triển của tỉnh.
Niềm tin của nhân dân đã trở thành nguồn cổ vũ, thúc đẩy toàn ngành giáo dục không ngừng đổi mới, nâng cao chất lượng, hướng tới công bằng và hiệu quả. Tin tưởng và kỳ vọng, trong giai đoạn tới, HĐND tỉnh sẽ tiếp tục ban hành những chính sách đột phá, để Quảng Ninh xây dựng một môi trường giáo dục hiện đại, toàn diện, nơi mỗi học sinh, sinh viên đều có cơ hội phát huy tối đa tiềm năng, sẵn sàng trở thành nguồn nhân lực chất lượng cao, góp phần đưa tỉnh phát triển bền vững trong tương lai.
