Một lần khám bệnh có thể mở đầu cho hành trình chăm sóc sức khỏe lâu dài khi kết quả được lưu giữ, kết nối và khai thác hiệu quả. Ở Quảng Ninh, dữ liệu và công nghệ đang từng bước giúp bác sĩ hiểu rõ hơn người bệnh, giúp y tế cơ sở chủ động theo dõi sức khỏe người dân... Đó cũng là cách Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị về “đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia” đi vào đời sống, tạo những thay đổi thiết thực trong chăm sóc sức khỏe nhân dân.

Đau tức ngực, khó thở, mệt mỏi kéo dài, ông Đinh Khắc Hoan, xã Đường Hoa, đến Bệnh viện Bãi Cháy thăm khám. Các bác sĩ xác định ông bị hẹp động mạch vành, cần can thiệp đặt stent. Bốn năm trước, ông từng được đặt hai stent tại chính bệnh viện này. Lịch sử điều trị được lưu giữ giúp bác sĩ có thêm căn cứ đánh giá tình trạng sức khỏe của ông trong lần trở lại.

Thạc sĩ, bác sĩ Đinh Danh Trình, Trưởng Khoa Tim mạch, Bệnh viện Bãi Cháy, cho biết: Khi tiền sử bệnh, thuốc đã dùng và kết quả điều trị được cập nhật đầy đủ, bác sĩ thuận tiện đánh giá tình trạng người bệnh để lựa chọn phương án phù hợp. Giá trị của bệnh án điện tử vì thế thể hiện ở khả năng hỗ trợ chuyên môn trong từng ca bệnh.

Đối với người mắc bệnh mạn tính, sức khỏe cần được theo dõi qua nhiều lần tái khám. Một kết quả xét nghiệm chỉ phản ánh tình trạng tại thời điểm lấy mẫu, nhưng khi đặt cạnh những kết quả trước đó, thông tin ấy mới giúp nhận diện diễn biến. Bởi vậy, dữ liệu được tích lũy có hệ thống tạo điều kiện để bác sĩ xem xét cả quá trình, thay vì phụ thuộc vào trí nhớ của người bệnh hoặc những giấy tờ mang theo.

Được biết, đến tháng 9/2026, trên 95% bác sĩ tại cơ sở y tế tuyến thành phố đã sử dụng chữ ký số trong đơn thuốc điện tử, hồ sơ bệnh án. Bệnh viện Bãi Cháy, Bệnh viện Sản Nhi và Bệnh viện Lão khoa - Phục hồi chức năng đang thử nghiệm người bệnh ký xác nhận điện tử. Ngành phấn đấu chấm dứt bệnh án giấy theo lộ trình vào cuối năm 2026.

Cùng với bệnh án điện tử, đơn thuốc cũng được đưa vào hệ thống liên thông. Tính đến giữa năm 2026, có 483 cơ sở khám, chữa bệnh và 2.706 người kê đơn được cấp mã liên thông; tổng số đơn thuốc điện tử đã kết nối với Hệ thống đơn thuốc quốc gia đạt trên 9,44 triệu đơn. Việc lưu giữ thông tin kê đơn có hệ thống tạo thêm điều kiện để tra cứu, kiểm tra và theo dõi quá trình sử dụng thuốc của người bệnh.

Cùng với đó, ngành Y tế Quảng Ninh đang triển khai 12 giải pháp AI chuyên môn tại 5 đơn vị; trong đó, phần mềm Rapid AI hỗ trợ điều trị đột quỵ tại Bệnh viện Đa khoa thành phố là giải pháp đã triển khai chính thức từ năm 2022 đến nay cho hiệu quả cao.

Những giải pháp còn lại đang thí điểm, dùng thử hoặc nghiên cứu, ứng dụng từng bước, gắn với yêu cầu chuyên môn và điều kiện của mỗi cơ sở, như: Bệnh viện Bãi Cháy với các mô hình AI hỗ trợ phân tích, tóm tắt bệnh án đang ở giai đoạn thí điểm; Bệnh viện Đa khoa khu vực Vân Đồn với giải pháp phân tích nốt phổi trên hình ảnh CT liều thấp được dùng thử từ tháng 6...

Mặc dù AI có thể tổng hợp thông tin, gợi ý nguy cơ để bác sĩ xem xét; tuy nhiên, mọi quyết định điều trị vẫn dựa trên thăm khám và đánh giá chuyên môn của các bệnh viện.

Thực tế thời gian qua cho thấy, ngay ở khâu tiếp đón, dữ liệu đã giúp việc khám bệnh ở các đơn vị y tế trên địa bàn thành phố thuận tiện hơn. Đến ngày 15/6, toàn thành phố thực hiện hơn 5,1 triệu lượt tra cứu thông tin bảo hiểm y tế bằng căn cước, trong đó hơn 4,39 triệu lượt thành công. Toàn bộ cơ sở đủ điều kiện đã triển khai khám bệnh bảo hiểm y tế bằng căn cước gắn chip; hơn 1,24 triệu thẻ căn cước được đồng bộ với thẻ bảo hiểm y tế còn hiệu lực. Thông tin được xác thực giúp giảm sự phụ thuộc vào giấy tờ khi người dân đến khám.

Sự thuận tiện còn kéo dài đến lúc thanh toán. Tất cả cơ sở khám, chữa bệnh đều chấp nhận thanh toán không dùng tiền mặt; đến ngày 15/9, tỷ lệ giá trị viện phí thanh toán bằng hình thức này đạt 95,1%.

Từ xác nhận thông tin bảo hiểm đến hoàn tất viện phí, những thao tác số đang từng bước làm nhẹ hành trình khám bệnh, để người dân dành sự quan tâm cho sức khỏe của mình.

Nếu bệnh án điện tử hỗ trợ bác sĩ trong điều trị, hồ sơ sức khỏe điện tử mở rộng việc theo dõi ra ngoài phạm vi một lần nằm viện. Với y tế cơ sở, dữ liệu từ khám sàng lọc là đầu mối để nhận diện người cần tư vấn, quản lý bệnh mạn tính, theo dõi nguy cơ và chuyển tuyến khi cần.

Chị Hoàng Thị Thu Huyền (khu phố Chu Văn An, xã Đầm Hà) đến Bệnh viện Đa khoa khu vực Móng Cái - cơ sở 3 sau thời gian dài chưa kiểm tra sức khỏe. Được khám ngay tại địa phương, chị có dịp hiểu rõ hơn tình trạng của mình. Chị chia sẻ: Qua lần khám này, tôi biết rõ hơn tình trạng sức khỏe để chăm sóc bản thân và gia đình.

Bác sĩ Chuyên khoa I Nguyễn Hải Bình, Bệnh viện Đa khoa khu vực Móng Cái - cơ sở 3, cho biết: Qua khám đã phát hiện nhiều người có chỉ số huyết áp, đường huyết cao hoặc bất thường cần kiểm tra thêm, dù vẫn sinh hoạt bình thường. Việc chủ động sàng lọc giúp nhận diện những nguy cơ người dân chưa tự nhận biết và kết quả khám cần được lưu giữ để phục vụ theo dõi tiếp theo lâu dài.

Những thông tin sức khỏe được ghi nhận từ thực tế là “chất liệu” của y tế dự phòng. Khi biết nhóm nào cần theo dõi thường xuyên, trạm y tế có căn cứ tổ chức tư vấn và quản lý phù hợp. Khi kết quả được cập nhật qua thời gian, việc đánh giá nguy cơ có thêm cơ sở. Đây là hướng chuyển từ tiếp nhận người bệnh đến chủ động chăm sóc ngay trên địa bàn dân cư.

Bởi vậy, tiên phong trong thực hiện Nghị quyết 72 -NQ/TW ngày 9/9/2025 của Bộ Chính trị “Về một số giải pháp đột phá, tăng cường bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân”, Quảng Ninh đã nhanh chóng triển khai khám sức khỏe định kỳ toàn dân trong năm 2026, hơn 1,4 triệu người được khám. Đây là chương trình có quy mô lớn nhất từ trước đến nay, bao phủ toàn bộ các nhóm đối tượng.

Tại cuộc họp rà soát tiến độ khám sức khỏe định kỳ miễn phí ngày 9/7/2026, đồng chí Vũ Văn Diện, Phó Chủ tịch Thường trực UBND thành phố, nhấn mạnh: Đây là nhiệm vụ của cả hệ thống chính trị. Chương trình cụ thể hóa chủ trương chuyển mạnh từ chữa bệnh sang phòng bệnh, xây dựng hồ sơ sức khỏe điện tử toàn dân, góp phần nâng cao chất lượng dân số và nguồn nhân lực.

Đồng chí Bùi Mạnh Hùng, Giám đốc Sở Y tế, khẳng định: Chương trình khám sức khỏe toàn dân hướng tới quản lý sức khỏe chủ động. Ngành yêu cầu lưu đầy đủ kết quả trên phần mềm tại trạm y tế hoặc bệnh viện, chuẩn hóa để sẵn sàng liên thông. Dữ liệu sau khám là cơ sở theo dõi bệnh tật, tư vấn và chăm sóc lâu dài.

Đến hết tháng 9/2026, thành phố Quảng Ninh đã tổ chức khám sức khỏe định kỳ, khám sàng lọc miễn phí cho 1.267.833 người, đạt 99,90% tổng số đối tượng thuộc diện được khám, kiểm tra sức khỏe. Hệ thống hồ sơ sức khỏe điện tử lưu trữ thông tin của 1.414.484 người dân, đạt 98,65%; hơn 1,3 triệu người được làm sạch, làm giàu dữ liệu. Đến ngày 20/9, đã liên thông 322.993 hồ sơ khám sức khỏe định kỳ lên Cổng dữ liệu sức khỏe của Bộ Y tế.

Dữ liệu phục vụ dự phòng còn trải rộng từ tiêm chủng đến chăm sóc bà mẹ, trẻ em, quản lý HIV/AIDS. Đến ngày 17/9, đã có 11 trong 12 cơ sở dữ liệu chuyên ngành đạt yêu cầu của chiến dịch chuẩn hóa. Dữ liệu tiêm chủng đạt 87,3%; hệ thống chăm sóc sức khỏe bà mẹ, trẻ em đạt tỷ lệ liên thông 95,4%...

Việc nối tiếp thông tin còn thể hiện qua giấy chuyển tuyến và giấy hẹn khám lại. Tính đến giữa năm 2026, hệ thống kết nối 17.646 hồ sơ giấy chuyển tuyến, 70.450 hồ sơ giấy hẹn khám lại. Những dữ liệu gắn với từng bước của quá trình điều trị tạo nền tảng cho việc phối hợp giữa các cơ sở. Hồ sơ sức khỏe nhờ đó từng bước tích lũy cả thông tin khám, điều trị và nhu cầu tiếp tục theo dõi.

Tại phường Mạo Khê, công việc chăm sóc sức khỏe tiếp tục sau những buổi khám sức khỏe cho người dân trên địa bàn. Kết quả được bổ sung vào hồ sơ từng người, đối chiếu với thông tin định danh để phục vụ quản lý.

Bác sĩ CKI Nguyễn Văn Trường, Giám đốc Trạm Y tế phường, cho biết: Dữ liệu đầy đủ giúp trạm phân nhóm người cần theo dõi, nhắc tái khám hoặc chuyển tuyến khi cần thiết.

Phó Giám đốc Sở Y tế Trịnh Văn Mạnh lưu ý: Thông tin đã nhập phải tiếp tục được đối soát, xử lý trùng, thiếu định danh hoặc chưa thống nhất. Dữ liệu mới phát sinh cũng cần cập nhật kịp thời. Chất lượng chuyển đổi số phải được đánh giá bằng khả năng sử dụng thông tin trong thực tế, bên cạnh tiến độ nhập hồ sơ.

Đến ngày 20/9, dữ liệu sức khỏe của 482.120 người dân trong số hơn 1,4 triệu dân trên địa bàn thành phố đã được tích hợp với Sổ sức khỏe điện tử trên VNeID, đạt 33,9%. Tuy nhiên, có hồ sơ trong hệ thống chưa đồng nghĩa toàn bộ thông tin đã hiện diện trên ứng dụng để người dân tiếp cận, bởi vậy, quá trình kết nối vẫn cần tiếp tục hoàn thiện; thống nhất nguồn số liệu, giải quyết từng vướng mắc kết nối để đánh giá đúng kết quả và hỗ trợ đúng đối tượng.

Nhiệm vụ thời gian tới là hoàn thiện liên thông, tiếp tục chuẩn hóa dữ liệu và phối hợp trạm y tế với chính quyền, công an cấp xã để tạo lập sổ sức khỏe điện tử. Khi triển khai đến từng địa bàn, công việc cần gắn với hướng dẫn người dân sử dụng, nhất là với người cao tuổi, người dân ở khu vực miền núi, vùng đồng bào dân tộc thiểu số…

Hệ thống robot phục hồi chức năng chi dưới thực tế ảo tại phòng tập hoạt động trị liệu kỹ thuật cao của Bệnh viện Lão khoa - Phục hồi chức năng thành phố.

Cùng với đó, y tế số cũng đòi hỏi sự tin cậy. Thông tin sức khỏe liên quan trực tiếp đến đời sống riêng tư, nên việc chia sẻ phải đi cùng bảo vệ dữ liệu. Hiện nay, tất cả đơn vị trực thuộc Sở Y tế thành phố đã có kế hoạch bảo đảm an toàn thông tin, giải pháp phục hồi hệ thống trong 24 giờ. Ngành tiếp tục hoàn thiện hồ sơ cấp độ, khắc phục lỗ hổng bảo mật và bảo đảm an ninh dữ liệu.

Có thể thấy, chuyển đổi số đang mở ra hướng đi mới cho ngành Y tế Quảng Ninh, gắn khám, chữa bệnh với phòng bệnh và quản lý sức khỏe suốt vòng đời. Khi dữ liệu được kết nối, công nghệ được khai thác hiệu quả, người dân có thêm cơ hội tiếp cận dịch vụ thuận tiện, chất lượng ngay từ cơ sở. Đó cũng là giá trị thiết thực của Nghị quyết 57: Đưa khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo trở thành động lực nâng cao chất lượng sống, xây dựng Quảng Ninh phát triển bền vững, vì hạnh phúc của nhân dân.

Thực hiện: Minh Hà - Mạnh Trường - Thu Nguyệt - Thanh Tùng
Trình bày: Tất Đạt