Bình yên từ mỗi khu dân cư

Bình yên ở mỗi khu dân cư không chỉ thể hiện ở việc giữ vững an ninh, trật tự, kéo giảm các hành vi vi phạm pháp luật, mà còn được tạo nên từ những việc làm cụ thể trong đời sống hằng ngày: Kịp thời phát hiện vấn đề nảy sinh, hòa giải mâu thuẫn, chủ động phòng ngừa tội phạm và lắng nghe tâm tư, nguyện vọng của nhân dân. Tại thành phố Quảng Ninh, phong trào “Toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc” đang được triển khai theo hướng gần dân, sát địa bàn, phát huy vai trò của các tổ chức chính trị - xã hội và mỗi người dân trong xây dựng môi trường sống an toàn, ổn định.

Từ những việc nhỏ ở cơ sở

Tại khu phố Bãi Cháy 6, phường Bãi Cháy, cả 6 thành viên Tổ bảo vệ an ninh trật tự ở cơ sở đều là cựu chiến binh. Rời quân ngũ, những người lính năm nào tiếp tục đảm nhận công việc chung của địa phương bằng kinh nghiệm, tinh thần trách nhiệm và sự am hiểu địa bàn. Họ phối hợp với công an, cấp ủy, tổ dân phố nắm tình hình dân cư, tham gia tuần tra, kịp thời trao đổi về những vấn đề phát sinh trong khu phố.

Cựu chiến binh Cao Việt Xuê, thành viên Tổ bảo vệ an ninh trật tự khu phố Bãi Cháy 6, chia sẻ: Tuy đã nghỉ hưu, nhưng chúng tôi vẫn còn sức khỏe, còn trách nhiệm với địa phương. Chúng tôi luôn động viên nhau cố gắng hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao, góp phần giữ bình yên cho khu phố.

Từ những người cựu chiến binh ở Bãi Cháy 6 có thể thấy, lực lượng tham gia giữ gìn an ninh trật tự tại cơ sở không chỉ thực hiện nhiệm vụ tuần tra, hỗ trợ công an, mà còn là những người gần gũi với đời sống dân cư. Am hiểu hoàn cảnh từng hộ, nắm được những thay đổi trong sinh hoạt cộng đồng, họ có điều kiện phát hiện sớm những vấn đề bất thường, đồng thời thuận lợi hơn trong tuyên truyền, vận động người dân chấp hành pháp luật.

Đây cũng là một trong những hướng triển khai được thành phố Quảng Ninh chú trọng trong phong trào “Toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc”. Thực hiện Chương trình phối hợp số 07/CTrPH-BCA-MTTW năm 2026 giữa Bộ Công an và Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam, thành phố hiện có 624 tổ bảo vệ an ninh, trật tự ở cơ sở với 6.187 thành viên. Lực lượng này hỗ trợ công an cấp xã nắm tình hình, tuyên truyền, vận động nhân dân, tham gia phòng ngừa, phát hiện và cung cấp thông tin về những vấn đề liên quan đến an ninh, trật tự.

Với 54 đơn vị hành chính cấp xã, gồm 22 xã, 30 phường và 2 đặc khu; 624 thôn, bản, khu phố và dân số trên 1,4 triệu người, địa bàn thành phố có đặc điểm dân cư, kinh tế và xã hội khá đa dạng. Không gian đô thị, du lịch, dịch vụ đan xen với khu vực nông thôn, miền núi, biên giới, hải đảo, đặt ra yêu cầu bảo đảm an ninh, trật tự phù hợp với từng địa bàn. Bởi vậy, bên cạnh lực lượng chuyên trách, việc phát huy vai trò của những người trực tiếp sinh sống, làm việc tại cộng đồng có ý nghĩa quan trọng trong phòng ngừa từ sớm, từ xa.

Ở nhiều khu dân cư, những mâu thuẫn trong sinh hoạt, tranh chấp giữa các hộ gia đình nếu không được quan tâm, giải quyết kịp thời có thể ảnh hưởng đến tình đoàn kết trong cộng đồng. Thông qua hoạt động hòa giải, các bên có cơ hội trao đổi, hiểu rõ nguyên nhân và tìm tiếng nói chung ngay tại nơi phát sinh vụ việc. Đây là cách làm thiết thực để hạn chế những bất đồng nhỏ trở thành tranh chấp phức tạp, kéo dài.

Hiện toàn thành phố có 1.346 tổ hòa giải. Trong 9 tháng năm 2026, các tổ đã tiếp nhận 3.370 vụ việc, hòa giải thành 2.982 vụ, đạt tỷ lệ 88,5%. Kết quả này cho thấy vai trò của đội ngũ hòa giải viên và những người có uy tín ở cơ sở trong việc tháo gỡ vướng mắc, giữ gìn quan hệ đoàn kết trong nhân dân. Không chỉ giải quyết vụ việc cụ thể, hoạt động hòa giải còn góp phần hình thành ý thức tôn trọng, chia sẻ và cùng chịu trách nhiệm với những vấn đề chung của khu dân cư.

Lắng nghe để củng cố niềm tin

Cùng với việc xây dựng lực lượng nòng cốt tại cơ sở, thành phố Quảng Ninh chú trọng mở rộng các kênh để người dân tham gia đóng góp ý kiến, phản ánh những vấn đề liên quan đến an ninh, trật tự. Bởi hiệu quả của phong trào không chỉ nằm ở số lượng người tham gia hay các mô hình được thành lập, mà còn thể hiện ở mức độ tin tưởng, đồng thuận của nhân dân đối với lực lượng chức năng và chính quyền địa phương.

Tại phường Hồng Gai, hội nghị “Công an lắng nghe ý kiến nhân dân” do Ủy ban MTTQ và Công an phường phối hợp tổ chức ngày 6/8/2026 đã tiếp nhận 6 ý kiến trực tiếp và gần 20 ý kiến bằng văn bản. Nội dung tập trung vào công tác bảo đảm an ninh, trật tự; cải cách hành chính; quản lý cư trú, căn cước, định danh điện tử; tác phong, văn hóa ứng xử của cán bộ, chiến sĩ và công tác xây dựng lực lượng.

Đây đều là những vấn đề gắn trực tiếp với quyền lợi, sinh hoạt và trải nghiệm của người dân. Thông qua đối thoại, những bất cập được phản ánh cụ thể hơn, đồng thời giúp lực lượng công an nắm bắt tâm tư, nguyện vọng của nhân dân để kịp thời điều chỉnh phương thức hoạt động.

Ông Lưu Ngọc Phi, Bí thư Chi bộ khu phố Hồng Gai 4, chia sẻ: Người dân mong nhất là những góp ý của mình được tiếp thu và giải quyết. Nếu được trao đổi thẳng thắn và biết ý kiến sẽ được theo dõi đến cùng, chúng tôi càng tin tưởng, sẵn sàng đồng hành với chính quyền trong giữ gìn an ninh, trật tự ở địa phương.

Từ thực tế này, có thể thấy việc tổ chức đối thoại chỉ thực sự phát huy hiệu quả khi ý kiến của người dân được tiếp nhận, phân loại, xem xét và phản hồi. Sự chuyển biến trong cách giải quyết kiến nghị sẽ tạo thêm niềm tin, khuyến khích người dân chủ động cung cấp thông tin, tham gia giám sát và phối hợp với lực lượng chức năng.

Vai trò kết nối của MTTQ và các tổ chức thành viên vì thế ngày càng được thể hiện rõ. Không chỉ tuyên truyền, vận động nhân dân tham gia phong trào, các tổ chức này còn tập hợp ý kiến, phản ánh kiến nghị và theo dõi quá trình giải quyết của cơ quan chức năng.

Ông Nguyễn Xuân Trường, Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam phường Hồng Gai, cho biết: MTTQ phường vừa tiếp nhận ý kiến, vừa theo dõi quá trình giải quyết, đôn đốc cơ quan chức năng trả lời để người dân biết và giám sát. Cơ quan chức năng xử lý kịp thời các kiến nghị, người dân thêm tin tưởng, tích cực tham gia xây dựng chính quyền.

Tại phường Hạ Long, hội nghị “Công an lắng nghe ý kiến nhân dân” gắn với Ngày hội Toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc tổ chức ngày 1/8/2026 cũng ghi nhận nhiều ý kiến thiết thực. Người dân quan tâm đến việc tiếp nhận, giải quyết tin báo, tố giác tội phạm; phối hợp tuần tra giữa công an, quân sự và các đoàn thể; tuyên truyền pháp luật cho thanh, thiếu niên; hòa giải ở cơ sở; giữ gìn trật tự đô thị, an toàn giao thông và phòng ngừa tội phạm lừa đảo công nghệ cao. Đại diện lãnh đạo Công an phường đã trực tiếp giải đáp vướng mắc, tiếp thu kiến nghị. Dịp này, địa phương cũng ra mắt mô hình “Khu dân cư số an toàn về ANTT và phòng, chống tội phạm”.

Những hoạt động trên cho thấy phong trào đang được triển khai theo hướng tăng cường tương tác giữa người dân và lực lượng chức năng. Người dân không chỉ tiếp nhận thông tin tuyên truyền mà còn trực tiếp phản ánh, giám sát; lực lượng công an không chỉ thực hiện nhiệm vụ chuyên môn mà còn chủ động đối thoại, giải thích và tiếp thu ý kiến từ cộng đồng. Qua đó, những vấn đề phát sinh được nhận diện sát thực tế hơn, góp phần nâng cao chất lượng công tác bảo đảm an ninh, trật tự ngay từ địa bàn dân cư.

Để tạo nền tảng cho sự phối hợp này, từ năm 2024 đến nay, UBND thành phố đã ban hành hơn 150 văn bản chỉ đạo liên quan đến công tác bảo đảm an ninh, trật tự; đồng thời tăng cường phối hợp giữa lực lượng công an với MTTQ và các tổ chức thành viên. Nhiệm vụ được phân công cụ thể, gắn tuyên truyền, vận động nhân dân với phòng, chống tội phạm, tệ nạn xã hội và xây dựng đời sống văn hóa ở khu dân cư.

Để phong trào thực sự bén rễ trong đời sống

Để phong trào “Toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc” có sức lan tỏa, thành phố Quảng Ninh chú trọng xây dựng, duy trì và nhân rộng các mô hình tự quản phù hợp với đặc điểm từng địa bàn, từng nhóm dân cư. Hiện thành phố có 141 mô hình đang được duy trì, với 2.762 điểm nhân rộng.

Tùy điều kiện thực tế, mỗi địa phương lựa chọn nội dung và phương thức triển khai khác nhau. Ở khu vực đô thị đông dân, trọng tâm là giữ gìn trật tự đô thị, quản lý cư trú, phòng ngừa tội phạm và bảo đảm an toàn cho người dân, du khách. Tại khu vực nông thôn, miền núi, biên giới, hải đảo, công tác tuyên truyền cần gần gũi, phù hợp với phong tục, tập quán và điều kiện tiếp cận thông tin. Những địa bàn có đông người sử dụng mạng xã hội lại cần chú trọng nâng cao kỹ năng nhận diện, phòng tránh các thủ đoạn lừa đảo trên không gian mạng…

Thực tế cho thấy, cùng với những nguy cơ truyền thống, các hành vi vi phạm trên môi trường số đang đặt ra yêu cầu mới đối với công tác tuyên truyền, phòng ngừa. Chỉ một cuộc gọi giả danh, tin nhắn chứa đường link lạ hay thông tin mạo danh cơ quan chức năng cũng có thể khiến người dân mất cảnh giác. Vì vậy, trang bị kiến thức và kỹ năng tự bảo vệ trên không gian mạng đang trở thành một nội dung cần thiết của phong trào.

Trong 9 tháng năm 2026, các địa phương đã tổ chức 23 buổi tuyên truyền về phòng, chống lừa đảo trên không gian mạng cho 6.440 người; đồng thời tổ chức 28 buổi tập huấn về an ninh mạng, an toàn thông tin với 6.200 lượt người tham gia. Qua các hoạt động này, người dân được nâng cao nhận thức về những phương thức, thủ đoạn lừa đảo mới, cách kiểm chứng thông tin và chủ động bảo vệ dữ liệu cá nhân.

Điều đáng chú ý là công tác tuyên truyền đang hướng tới việc đưa kiến thức phòng ngừa vào những tình huống cụ thể của đời sống. Thay vì chỉ phổ biến quy định chung, các buổi sinh hoạt cộng đồng có thể trở thành dịp để người dân trao đổi về những thủ đoạn mới, chia sẻ kinh nghiệm nhận diện thông tin giả, cảnh giác với các cuộc gọi và tin nhắn đáng ngờ. Khi mỗi thành viên trong gia đình biết tự bảo vệ mình, mỗi tổ dân phố chủ động chia sẻ thông tin cảnh báo, hiệu quả phòng ngừa sẽ được nâng lên.

Tuy nhiên, phát huy vai trò của nhân dân không đồng nghĩa với việc chuyển trách nhiệm bảo đảm an ninh, trật tự sang cộng đồng. Lực lượng công an vẫn giữ vai trò nòng cốt trong tham mưu, hướng dẫn, tiếp nhận và xử lý thông tin theo thẩm quyền; chính quyền chịu trách nhiệm lãnh đạo, chỉ đạo và bảo đảm sự phối hợp giữa các lực lượng; MTTQ và các tổ chức thành viên thực hiện tốt vai trò vận động, giám sát, phản ánh tâm tư, nguyện vọng của nhân dân. Mỗi người dân tham gia bằng việc chấp hành pháp luật, chủ động phòng ngừa, cung cấp thông tin và cùng xây dựng môi trường sống an toàn.

Trong bối cảnh tổ chức bộ máy được sắp xếp, mô hình chính quyền địa phương 2 cấp đi vào vận hành, yêu cầu phối hợp thông suốt giữa thành phố với các xã, phường, đặc khu càng có ý nghĩa quan trọng. Việc nắm bắt tình hình, tiếp nhận và xử lý thông tin từ cơ sở cần được duy trì liên tục, bảo đảm những phản ánh của người dân được chuyển đến đúng cơ quan có trách nhiệm, không để phát sinh khoảng trống trong công tác quản lý địa bàn. Khi người dân thực sự trở thành chủ thể, các lực lượng phối hợp chặt chẽ và những vấn đề phát sinh được giải quyết ngay từ cơ sở, mỗi khu dân cư sẽ trở thành một điểm tựa vững chắc, góp phần xây dựng thành phố Quảng Ninh an toàn, ổn định và phát triển bền vững.