Chuyển đổi số đi vào chiều sâu cũng đặt ra yêu cầu cao hơn về bảo đảm an ninh mạng. Nguy cơ bị tấn công, lộ dữ liệu và lừa đảo trực tuyến luôn hiện hữu. Quảng Ninh đang tăng cường phòng ngừa, xây dựng các lớp bảo vệ an ninh mạng từ hệ thống đến người sử dụng.
Không gian số hiện đã được gắn với hoạt động của chính quyền, doanh nghiệp và đời sống người dân. Sự cố an ninh mạng có thể làm gián đoạn dịch vụ và ảnh hưởng đến nhiều người. Trước yêu cầu đó, Quảng Ninh đang từng bước hoàn thiện quy định quản lý và bảo vệ hệ thống thông tin, trong đó có Quyết định số 42/2026/QĐ-UBND ngày 25/5/2026 của UBND thành phố ban hành quy chế quản lý, khai thác, sử dụng và bảo vệ an ninh mạng đối với hệ thống thông tin của các cơ quan nhà nước, có hiệu lực từ ngày 1/7/2026. Quy chế gồm 5 chương, 28 điều, làm rõ trách nhiệm của các đơn vị trong quản lý và vận hành hệ thống thông tin.
An toàn mạng cần được tính đến từ khi thiết kế, xây dựng hệ thống và duy trì trong suốt quá trình vận hành. Thành phố đã rà soát 127/129 hồ sơ cấp độ theo mô hình tổ chức mới, làm cơ sở xác định yêu cầu bảo vệ phù hợp cho từng hệ thống. Các cơ quan tiếp tục kiểm tra, đánh giá an ninh mạng đối với những hệ thống thông tin trọng yếu, nhất là nền tảng phục vụ Đề án 06 và chính quyền số; phát hiện, cảnh báo nguy cơ tấn công, mã độc, đồng thời hỗ trợ chuyên môn cho cơ sở, doanh nghiệp. Chủ động nhận diện lỗ hổng giúp giảm thiệt hại khi xảy ra sự cố.
Bên cạnh công nghệ và quy định, kỹ năng của người sử dụng giữ vai trò quan trọng. Trong năm 2025 và nửa đầu năm 2026, lực lượng công an các đơn vị, địa phương tổ chức 20 buổi tuyên truyền trực tiếp tại cơ quan, đơn vị, địa phương và tuyên truyền ở 76 trường học, tiếp cận hơn 80.000 giáo viên, học sinh, sinh viên. Tổ chức diễn tập thực chiến nhằm giúp cán bộ nhận diện mã độc, tài khoản bị chiếm đoạt và lỗ hổng bảo mật. Qua đó, khả năng phối hợp ứng cứu sự cố của các đơn vị được nâng lên.
Ngày 17/9, hơn 500 đại biểu từ các cơ quan, đơn vị, xã, phường, đặc khu và doanh nghiệp nhà nước đã tham dự hội nghị tập huấn chuyên sâu về Luật An ninh mạng và Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân năm 2026. Cùng với cập nhật quy định của pháp luật, hội nghị tập trung vào biện pháp quản lý, kỹ thuật bảo vệ dữ liệu cá nhân. Các đơn vị được yêu cầu rà soát, khắc phục lỗ hổng bảo mật, nguy cơ lộ lọt dữ liệu; thực hiện quy chế quản trị dữ liệu, quy trình ứng cứu sự cố và hoàn thiện hồ sơ đề xuất cấp độ an toàn hệ thống thông tin. Kiến thức cần được áp dụng vào công việc hằng ngày.
Thực tế cho thấy nguy cơ trên không gian mạng vẫn phức tạp. Theo thông tin từ Phòng An ninh mạng và phòng chống tội phạm sử dụng công nghệ cao (Công an Quảng Ninh), năm 2025 lực lượng công an tiếp nhận, xử lý 131 vụ vi phạm với 240 đối tượng phạm tội, tăng 38 vụ và 147 đối tượng so với năm 2024. Nửa đầu năm 2026, lực lượng chức năng phát hiện, tiếp nhận 28 vụ với 70 đối tượng. Tội phạm thường khai thác thông tin cá nhân và tâm lý người dùng; giả danh cán bộ công an, tòa án, ngân hàng, gửi liên kết giả mạo, hoặc dụ cung cấp mã OTP, mật khẩu. Dữ liệu cá nhân bị thu thập khiến thủ đoạn giả mạo thêm khó nhận diện.
Thượng tá Trần Văn Đức, Phó trưởng Phòng An ninh mạng và phòng chống tội phạm sử dụng công nghệ cao, nhấn mạnh: Việc bảo đảm an ninh, an toàn trên không gian mạng cần sự tham gia của cả hệ thống chính trị và toàn xã hội. Mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, chuyển đổi số và dữ liệu tập trung đang đặt ra yêu cầu cao hơn về an ninh mạng, chủ quyền số và bảo vệ dữ liệu cá nhân. Quảng Ninh cần tiếp tục xây dựng hệ sinh thái an toàn số với 3 lớp bảo vệ vận hành đồng bộ: Công nghệ đủ khả năng phát hiện, ngăn chặn; thể chế quy định rõ trách nhiệm, quy trình; người sử dụng có kiến thức và kỷ luật khi làm việc trên môi trường số.
Người dân cần cảnh giác trước yêu cầu cung cấp thông tin bất thường. Cơ quan, doanh nghiệp cần gắn trách nhiệm bảo vệ dữ liệu với từng vị trí công việc, thường xuyên kiểm tra, đánh giá các nguy cơ và xử lý dấu hiệu rủi ro.
Thước đo của an ninh mạng là khả năng phòng ngừa rủi ro, bảo vệ dữ liệu và duy trì niềm tin của người sử dụng. Khi công nghệ, quy định và con người cùng được củng cố, chính quyền số có thể vận hành ổn định, doanh nghiệp yên tâm chuyển đổi, người dân tin tưởng sử dụng dịch vụ số. Đó cũng là nền tảng để Quảng Ninh khai thác hiệu quả dữ liệu, thúc đẩy phát triển trong giai đoạn mới.
