Bộ Giáo dục và Đào tạo lưu ý, các thay đổi trong tuyển sinh đại học năm 2026 liên quan đến xét học bạ, số nguyện vọng, phương thức xét tuyển.
Quy chế tuyển sinh đại học năm 2026 do Bộ Giáo dục và Đào tạo (GDĐT) ban hành giữa tháng 2 có nhiều điểm mới so với năm 2025.
GS.TS Nguyễn Tiến Thảo - Vụ trưởng Vụ Giáo dục đại học, Bộ GDĐT nhấn mạnh 5 thay đổi quan trọng của quy chế tuyển sinh sau khi kết thúc quá trình lấy ý kiến chuyên gia, nhà khoa học. Các điểm đó bao gồm:
Thứ nhất, xác định lại nguồn tuyển. Theo ông Thảo, lần đầu tiên Luật Giáo dục đại học quy định lại nguồn tuyển, giới hạn các cách thức để nguồn tuyển đầu vào được đảm bảo chất lượng. Thí sinh cần đặc biệt lưu ý phương thức xét bằng kết quả THPT hay còn gọi là xét học bạ. Trước đây, xét học bạ có thể xét lớp 12, có thể 5 hoặc 6 học kỳ, cũng có thể 1-2 học kỳ. Từ năm 2026, các cơ sở giáo dục đại học xét nguồn tuyển học bạ phải xác định đủ 6 học kỳ (3 năm trung học phổ thông).
"Bên cạnh đó, điều kiện là thí sinh phải đạt 15 điểm ở một tổ hợp xét tuyển. Trong trường hợp thí sinh không dự thi tốt nghiệp mà có các tổ hợp xét tuyển khác, bắt buộc phải có môn Toán, môn Văn và một môn khác đạt 15 điểm mới đủ điều kiện xét tuyển học bạ" - ông Thảo phân tích.
Thứ hai là giới hạn nguyện vọng. Năm nay, Bộ đưa ra con số giới hạn là 15 nguyện vọng thay vì không giới hạn như những năm trước. Vụ trưởng Vụ Giáo dục đại học cho biết, căn cứ tổng kết tuyển sinh năm 2025 và thống kê thời gian qua, hầu hết thí sinh chỉ tập trung từ 1 đến 5 nguyện vọng, một lượng nhỏ đến 10.
Kết quả thống kê của Bộ cho thấy, khoảng 98,5% thí sinh đăng ký dưới 10 nguyện vọng, khoảng 1,5% đăng ký từ nguyện vọng 10 trở lên. Trong số đó, tỉ lệ trúng tuyển từ nguyện vọng 10 chỉ chiếm khoảng 0,34%, rất nhỏ. Thống kê tiếp theo là các em đã đỗ bằng nguyện vọng cao lại không tham gia xét tuyển đợt thứ nhất mà dùng quyền đó để xét tuyển bổ sung.
"Do vậy, số lượng thí sinh đăng ký xét tuyển ở nguyện vọng cao là vô cùng thấp. Căn cứ yêu cầu trên, Bộ GDĐT rà soát tổng thể dữ liệu 3 năm trở lại đây và đề xuất phương án thí sinh cân nhắc nghiên cứu kỹ lưỡng, sắp xếp khoa học, chiến thuật tối đa 15 nguyện vọng. Bên cạnh đó, đối với ngành đào tạo giáo viên, số lượng nguyện vọng giới hạn từ 1 đến 5 để tập trung nguồn lực đầu tư phát triển nhà giáo trong thời gian tới" - ông Thảo nói.
Thứ ba là việc xét tuyển bằng chứng chỉ ngoại ngữ. Trước đây, các trường xây dựng phương án chuyển đổi điểm chứng chỉ ngoại ngữ sang thang điểm khác nhau, hoặc vừa chuyển đổi vừa cộng điểm. Để đảm bảo nguyên tắc khách quan, minh bạch, công bằng, các trường đại học có thể xây dựng phương án chuyển đổi điểm chứng chỉ ngoại ngữ sang thang điểm 10 thay thế môn ngoại ngữ trong tổ hợp xét tuyển, hoặc cộng điểm tối đa từ 0 - 1,5 điểm theo thang điểm 30.
Thứ tư, đối với thí sinh theo học chương trình đào tạo quốc tế giảng dạy bằng tiếng nước ngoài ở bậc trung học phổ thông, học sinh có quốc tịch nước ngoài hoặc người Việt Nam học ở nước ngoài có thể tham gia xét tuyển vào các chương trình đào tạo đại học của Việt Nam.
Thứ năm, tổ hợp xét tuyển đối với thí sinh ở các vùng miền khác nhau sẽ căn cứ điểm ưu tiên theo khu vực trường học tập ở bậc trung học phổ thông. Thí sinh học năm cuối ở trường nào hoặc thời gian lâu nhất ở trường nào sẽ hưởng ưu tiên ở trường đó.
"Ngoài ra, có thêm một số điều chỉnh kỹ thuật để đảm bảo thí sinh đáp ứng yêu cầu xét tuyển trong thời gian tới. Đây là những điều chỉnh cơ bản để đảm bảo tính khách quan, minh bạch, công bằng và phục vụ tuyển sinh giai đoạn 2026 trở đi" - ông Thảo nói và nhấn mạnh, quy chế tuyển sinh năm 2026 sẽ duy trì ổn định trong một thời gian dài sắp tới.
