Đường biên giới trên đất liền của Quảng Ninh dài 118,825km, địa hình nhiều nơi bị chia cắt, dân cư phân bố thưa thớt, nhiều hộ sinh sống ở vùng sâu, vùng xa và là đồng bào dân tộc thiểu số. Những đặc thù này khiến công tác dạy và học còn không ít khó khăn. Vượt lên trở ngại về địa lý, những người thầy giáo, cô giáo vẫn ngày ngày bám thôn, bản, miệt mài "gieo chữ", "chắp cánh" ước mơ cho học sinh vùng biên.
Về công tác tại Trường THCS-THPT Hoành Mô tròn 7 tháng, thầy Hà Tiến Dũng, Hiệu trưởng nhà trường, nhận rõ cả thách thức lẫn cơ hội giáo dục ở vùng biên. Thầy chia sẻ: Đặc thù vùng cao và tập quán sinh hoạt, một số ít gia đình chưa sát sao việc học, khiến học sinh đôi khi bỏ lớp đi rừng, phụ vác hàng; nền nếp hay ý thức chấp hành giao thông có lúc chưa tốt. Thế nhưng, đằng sau những khó khăn ấy, các em đều ngoan ngoãn, hiếu học của học trò và sự đồng hành, trách nhiệm của phụ huynh. Đó chính là động lực để những người giáo viên như chúng tôi nỗ lực đổi thay, tạo dựng một môi trường giáo dục ngày càng tốt đẹp hơn nơi biên cương.
Trường THCS-THPT Hoành Mô hiện có gần 800 học sinh. Thời gian qua, việc tăng cường kết nối thường xuyên đã giúp thắt chặt mối quan hệ giữa nhà trường và gia đình. Đặc biệt, các chính sách ăn bán trú cho học sinh THCS và ăn ở tập trung cho học sinh THPT xa nhà được nhà trường cùng chính quyền xã Hoành Mô triển khai hiệu quả, tạo sự yên tâm, phấn khởi để phụ huynh tin tưởng gửi gắm con em. Không chỉ đảm bảo điều kiện sinh hoạt, Ban Giám hiệu và giáo viên còn thường xuyên kiểm tra, chấn chỉnh tác phong của học sinh kết hợp tổ chức ngoại khóa về luật giao thông, qua đó từng bước đưa nền nếp học đường và ý thức chấp hành giao thông của học sinh đi vào chiều sâu.
Quảng Ninh sớm triển khai 10 chính sách đặc thù cho giáo dục, trong đó có những chính sách thiết thực với học sinh vùng đồng bào dân tộc thiểu số và biên giới. Hàng loạt chính sách thiết thực đã và đang tiếp sức cho học sinh đồng bào dân tộc thiểu số như: Hỗ trợ sữa uống tại trường, miễn phí sách giáo khoa và bảo hiểm, hỗ trợ tiền ăn trưa, xe đưa đón, chăm sóc trẻ mầm non dịp hè, trợ giúp học sinh có hoàn cảnh đặc biệt, cũng như hỗ trợ học phí cho các em theo học tại trường tư thục thuộc nhóm yếu thế.
Đầu năm 2025, thực hiện Thông báo kết luận số 81-TB/TW về chủ trương đầu tư xây dựng trường học tại các xã biên giới đất liền của Bộ Chính trị, Quảng Ninh đồng loạt khởi công xây dựng 6 trường (1 trường TH&THCS và 5 trường phổ thông nội trú TH&THCS) tại các xã biên giới đất liền. Mục tiêu của Quảng Ninh là biến những ngôi trường nội trú chính là "ngôi nhà thứ hai" của những học sinh phải xa gia đình.
Tại các trường nội trú vùng biên, dù một số công trình đang trong giai đoạn hoàn thiện, diện mạo trường lớp khang trang mới đã thắp lên niềm vui, sự tự hào của người dân và thầy trò nơi đây. Chính sự phấn khởi này đã giúp phụ huynh thêm tin tưởng, giáo viên yêu nghề và học sinh chuyên cần hơn, góp phần đưa chất lượng giáo dục tính đến hết tháng 10 vừa qua đạt nhiều kết quả tích cực.
Với sự quan tâm đầu tư của thành phố, quyết tâm của chính quyền cơ sở cùng tinh thần bám trường, yêu nghề của đội ngũ giáo viên, giáo dục vùng biên cương Quảng Ninh đang ngày càng khởi sắc. Sự nghiệp "gieo chữ" nơi phên giậu thêm phần ý nghĩa khi những ngôi trường vùng biên đang trở thành những "trường học hạnh phúc".