GS.TS Nguyễn Tiến Thảo - Vụ trưởng Vụ Giáo dục Đại học, Bộ Giáo dục và Đào tạo cho rằng, đề xuất mới về xét học bạ, điểm cộng IELTS để đảm bảo công bằng.
Ngày 28/1/2026, Bộ Giáo dục và Đào tạo (GDĐT) công bố dự thảo Quy chế tuyển sinh trình độ đại học các ngành đào tạo và tuyển sinh trình độ cao đẳng Giáo dục Mầm non.
Theo dự thảo, Bộ dự kiến, khi sử dụng phương thức xét học bạ, các trường phải xét điểm trung bình 6 kỳ (từ lớp 10 đến 12) của tối thiểu ba môn. Trong đó, môn Toán hoặc Ngữ văn là bắt buộc, với trọng số không thấp hơn 1/3 tổng điểm.
Thí sinh sử dụng phương thức này phải có tổng điểm ba môn thi tốt nghiệp THPT tương ứng tổ hợp xét tuyển (hoặc điểm thi của môn Toán và Ngữ văn và một môn khác) đạt tối thiểu 16 theo thang điểm 30.
GS.TS Nguyễn Tiến Thảo - Vụ trưởng Vụ Giáo dục Đại học, Bộ GDĐT - cho biết, phương thức xét kết quả học tập bậc THPT (xét học bạ) đã tồn tại hơn 10 năm qua, luôn chiếm khoảng 40% tổng số thí sinh trúng tuyển và thời gian qua phương thức xét tuyển này chủ yếu dựa trên kết quả học tập của học sinh ở lớp 12.
Điều chỉnh này nhằm đảm bảo thí sinh không lơ là học tập năm lớp 12 vì thiết kế chương trình THPT thì kiến thức lớp 12 là kiến thức nền tảng quan trọng kết nối với khối kiến thức cơ bản của các ngành đào tạo bậc đại học.
"Quy định này không chỉ giúp học sinh học tập nghiêm túc lớp 12, sẵn sàng cho kỳ thi tốt nghiệp mà còn giúp thí sinh có hành trang vững chắc khi trúng tuyển và khả năng hoàn thành tốt chương trình đào tạo bậc đại học" - ông Thảo nói.
Về mức điểm 16/30, ông Thảo cho rằng, đây là mức điểm mà phần lớn thí sinh có thái độ và trách nhiệm sẽ đạt được trong kỳ thi tốt nghiệp, bảo đảm nguồn tuyển đủ ngưỡng chất lượng cho các trường đại học tuyển sinh và xa hơn nữa là hướng tới mục tiêu đào tạo nguồn nhân lực đạt chỉ số 260 sinh viên trên 1 vạn dân của một quốc gia phát triển theo lộ trình tiến tới năm 2030.
Một điểm mới đáng chú ý khác, là Bộ dự kiến siết việc dùng chứng chỉ ngoại ngữ quốc tế như IELTS. Các trường không được vừa quy đổi điểm, vừa cộng điểm ưu tiên. Mức điểm cộng cũng bị khống chế tối đa 1,5 điểm, giảm một nửa so với hiện nay.
Về điều chỉnh này, theo Vụ trưởng Vụ Giáo dục đại học, trong giai đoạn hội nhập quốc tế, ngoại ngữ vẫn là một công cụ quan trọng trong học tập và mở ra cơ hội nghề nghiệp sau tốt nghiệp. Do đó, việc duy trì xét tuyển bằng chứng chỉ ngoại ngữ trong tuyển sinh đại học là yêu cầu khách quan.
Dự thảo Quy chế tuyển sinh lần này điều chỉnh theo hướng khai thác được năng lực ngoại ngữ của thí sinh và bảo đảm nguyên tắc công bằng trong xét tuyển.
Tổ hợp xét tuyển sử dụng kết quả các môn thi tốt THPT hoặc kết quả học bạ có dùng chứng chỉ ngoại ngữ thì cơ sở đào tạo quy đổi kết quả chứng chỉ ngoại ngữ thành điểm môn ngoại ngữ trong tổ hợp môn xét tuyển theo trọng số tính điểm xét môn ngoại ngữ không vượt quá 1/3 của tổng điểm theo thang điểm 30.
Chứng chỉ ngoại ngữ chỉ được dùng trong quy đổi điểm môn ngoại ngữ hoặc chỉ được sử dụng cho điểm thưởng. Từ năm 2026, Bộ GDĐT theo hướng dẫn quy đổi kết quả chứng chỉ ngoại ngữ thống nhất sử dụng trong toàn hệ thống. Chứng chỉ ngoại ngữ chỉ được dùng 1 lần, hoặc thay thế môn ngoại ngữ hoặc được cộng điểm tối đa 1,5.
Tại dự thảo, Bộ cũng dự kiến giới hạn tối đa 5 phương thức tuyển sinh, thí sinh đăng ký không quá 10 nguyện vọng.
Giải thích điều này, ông Thảo thông tin, thống kê của Bộ cho thấy hiện các trường có khoảng 20 phương thức xét tuyển, nhưng 90% thí sinh trúng tuyển bằng 2 phương thức: Xét điểm thi tốt nghiệp THPT và xét tuyển học bạ (xét học bạ cấp THPT hoặc kết hợp đồng thời thi tuyển và xét tuyển học bạ).
"Một số phương thức tuyển sinh nhiều năm có rất ít thí sinh sử dụng hoặc trúng tuyển nhưng lại gây ra sự rối rắm cho phụ huynh và thí sinh khi tìm hiểu về tuyển sinh đại học, gây lãng phí sức người, sức của" - ông Thảo nói và cho biết, điều chỉnh này căn cứ thống kê tuyển sinh hàng năm, nhằm đơn giản hóa quy trình xét tuyển, tiết kiệm chi phí.
