Bộ sách khơi dậy tình yêu làng nghề Việt

Trong bối cảnh nhiều giá trị văn hóa truyền thống đứng trước nguy cơ mai một, những dự án xuất bản hướng đến việc lưu giữ và lan tỏa di sản dân tộc ngày càng nhận được sự quan tâm của độc giả. Bộ tranh truyện “Vang danh nghề cổ” do Nhà xuất bản Kim Đồng ấn hành là một trong những dự án đáng chú ý trong lĩnh vực sách thiếu nhi.

Không chỉ mang ý nghĩa giáo dục và văn hóa, bộ sách còn được Hội đồng Chung khảo Giải thưởng Sách Quốc gia lần thứ VIII đề cử, trở thành một trong những tác phẩm tiêu biểu được giới chuyên môn đánh giá cao.

Hành trình khám phá làng nghề Việt qua tranh truyện

“Vang danh nghề cổ” là bộ tranh truyện gồm 10 tập, đưa độc giả nhỏ tuổi theo chân cô bé An trong hành trình khám phá các làng nghề thủ công truyền thống trên khắp Việt Nam. Thông qua góc nhìn gần gũi của nhân vật chính, mỗi cuốn sách mở ra một chuyến đi đến những vùng đất giàu bản sắc, nơi những nghề thủ công đã được gìn giữ và truyền lại qua nhiều thế hệ.

Mỗi tập sách là một lát cắt sinh động về lịch sử hình thành và phát triển của một làng nghề tiêu biểu. Độc giả được tìm hiểu về quy trình sản xuất thủ công cũng như câu chuyện văn hóa gắn liền với từng nghề như làm gốm, chạm bạc, làm mộc, làm lụa, rèn kim loại hay chế biến nước mắm. Những nghề tưởng chừng quen thuộc trong đời sống hằng ngày lại hiện lên với chiều sâu lịch sử và giá trị văn hóa đặc biệt.

Trong các tập đã phát hành, bộ sách đưa độc giả đến nhiều địa danh nổi tiếng như: Làng gốm Bàu Trúc ở Ninh Thuận, làng rèn Vân Chàng ở Nam Định, làng mộc Chàng Sơn ở Hà Nội hay nghề làm nước mắm truyền thống ở Phú Quốc. Qua từng trang sách, độc giả không chỉ hiểu hơn về quy trình tạo ra sản phẩm mà còn cảm nhận được sự khéo léo, tài hoa của các nghệ nhân.

Bộ sách được thực hiện bởi nhóm tác giả gồm: Phương Bùi, Thành Nguyễn, Kim Dung và Liber, với phần minh họa của các họa sĩ Ruốc Đặng, Bùi Xuân Quỳnh cùng nhóm NGART. Nhóm sáng tác cho biết, họ đã dành nhiều thời gian đi thực địa tại các làng nghề, gặp gỡ nghệ nhân và thu thập tư liệu để đảm bảo tính chính xác cho nội dung.

Nhờ sự kết hợp giữa nghiên cứu thực tế và cách kể chuyện sinh động, bộ sách mang đến một bức tranh phong phú về các nghề truyền thống của Việt Nam, đồng thời giúp độc giả trẻ tiếp cận văn hóa dân tộc theo cách gần gũi và hấp dẫn.

Lan tỏa giá trị văn hóa và dấu ấn tại Giải thưởng Sách Quốc gia

Không chỉ dừng lại ở một bộ tranh truyện giải trí, “Vang danh nghề cổ” còn được xem là một dự án giáo dục di sản dành cho thiếu nhi. Thông qua các câu chuyện về làng nghề, bộ sách giúp các em hiểu rằng, mỗi sản phẩm thủ công không chỉ là vật dụng trong đời sống mà còn là kết tinh của lịch sử, thẩm mỹ và tinh thần lao động của người Việt.

Các trang sách với minh họa màu sắc sống động mang đậm dấu ấn văn hóa truyền thống, nhưng vẫn được thể hiện bằng phong cách hiện đại, phù hợp với độc giả nhỏ tuổi. Nhờ đó, những kiến thức tưởng chừng khô khan về lịch sử và văn hóa làng nghề trở nên dễ tiếp cận và hấp dẫn hơn.

Một điểm đáng chú ý là bộ sách đã được đề cử tại Giải thưởng Sách Quốc gia lần thứ VIII. Năm 2025, giải thưởng thu hút 397 tên sách và bộ sách với tổng cộng 512 cuốn tham gia xét chọn. Sau quá trình đánh giá kỹ lưỡng, Hội đồng Chung khảo gồm nhiều chuyên gia và học giả đã lựa chọn 51 đầu sách tiêu biểu để đề cử vinh danh.

Trong số đó, “Vang danh nghề cổ” được đánh giá cao nhờ sự kết hợp giữa giá trị văn hóa, tính giáo dục và hình thức thể hiện sáng tạo. Việc bộ sách lọt vào danh sách đề cử cho thấy nỗ lực của đội ngũ tác giả và nhà xuất bản trong việc đưa di sản văn hóa truyền thống đến gần hơn với thế hệ trẻ.

Hiện bộ sách đã phát hành nhiều tập tại hệ thống nhà sách trên toàn quốc, trong đó có các cuốn như: "Lãnh Mỹ A - Huyền thoại lụa", "Chạm bạc Đồng Xâm - Gìn giữ tinh hoa", "Làng mộc Chàng Sơn - Nét chạm của thời gian", "Làng rèn Vân Chàng - Lửa rèn còn mãi", "Nước mắm Phú Quốc - Vị ngon đảo ngọc" và "Làng gốm Bàu Trúc - Đất vàng trên cánh đồng thiêng". Trong thời gian tới, nhóm tác giả dự kiến tiếp tục ra mắt thêm các tập mới về những làng nghề khác như: Thúng chai Phú Mỹ, trống Đọi Tam hay phường đúc Huế.

Với cách tiếp cận sáng tạo và thông điệp giàu ý nghĩa, “Vang danh nghề cổ” không chỉ mang đến những trang đọc thú vị cho thiếu nhi mà còn góp phần khơi dậy tình yêu văn hóa truyền thống. Đây cũng chính là giá trị lâu dài mà bộ sách hướng tới: Giúp thế hệ trẻ hiểu, trân trọng và tiếp nối những tinh hoa nghề cổ của dân tộc Việt Nam.