Các nhà lập pháp Bolivia ngày 18/9 đã thông qua thỏa thuận vay 1,9 tỷ USD với Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF), mang lại cho chính phủ một thắng lợi quan trọng trong nỗ lực giảm bớt cuộc khủng hoảng kinh tế nghiêm trọng của đất nước, trong bối cảnh các công đoàn cảnh báo về nguy cơ tái diễn các cuộc biểu tình.
Thượng viện phê chuẩn thỏa thuận với IMF một ngày sau khi Hạ viện thông qua, qua đó vượt qua rào cản lập pháp cuối cùng đối với chương trình tài chính kéo dài 3 năm, nhằm bổ sung nguồn dự trữ ngoại hối đang cạn kiệt và ổn định nền kinh tế đang gặp khó khăn, với lạm phát cao và tăng trưởng yếu.
Tuy nhiên, chương trình vẫn cần được Ban điều hành IMF phê duyệt trước khi các khoản tiền có thể được giải ngân. Bộ trưởng Kinh tế Christian Morales nói với các thượng nghị sĩ rằng thỏa thuận này sẽ giúp các tổ chức cho vay khác, trong đó có Ngân hàng Thế giới và Ngân hàng Phát triển Liên Mỹ, thêm tin tưởng vào chính phủ, đồng thời giúp Bolivia huy động khoảng 5 tỷ USD nguồn tài chính bổ sung.
Chỉ vài giờ sau khi Quốc hội thông qua khoản vay, Tổng thống Rodrigo Paz tuyên bố chấm dứt ngay việc trợ giá dầu diesel dùng cho xe tải, xe buýt và máy kéo tại Bolivia - một bước đi nhằm đáp ứng các yêu cầu của IMF. Xăng, chủ yếu được sử dụng cho ô tô cá nhân, hiện vẫn được trợ giá, dù ông Paz đã cắt giảm mức hỗ trợ này trong những tháng gần đây.
Xuất khẩu khí đốt tự nhiên sụt giảm đã khiến Bolivia thiếu nguồn USD cần thiết để nhập khẩu xăng và dầu diesel, góp phần gây ra tình trạng thiếu nhiên liệu kéo dài bắt đầu từ năm 2023 và tiếp diễn dưới thời ông Paz. Cuộc chiến ở Iran đã đẩy chi phí nhiên liệu toàn cầu tăng lên, khiến việc trợ giá nhiên liệu trở thành gánh nặng lớn hơn đối với ngân sách nhà nước. Tuy nhiên, gói hỗ trợ tài chính đi kèm những biện pháp kinh tế cứng rắn, trong đó có việc xóa bỏ trợ giá nhiên liệu, làm dấy lên nguy cơ tái bùng phát bất ổn tại Bolivia.
Trong nhiều tuần hồi tháng 6 và tháng 7, các cuộc phong tỏa đường sá đã làm tê liệt phần lớn đất nước khi người biểu tình yêu cầu ông Paz từ chức. Tổng Liên đoàn Người lao động Bolivia, liên đoàn lao động lớn nhất nước này, cùng các công đoàn khác đã phản đối gay gắt khoản vay của IMF, cảnh báo rằng các biện pháp cắt giảm chi tiêu chính phủ theo thỏa thuận sẽ đẩy chi phí sinh hoạt tăng cao và khiến các gia đình đang gặp khó khăn thêm chật vật.
Để giảm tác động, ông Rodrigo Paz công bố khoản hỗ trợ tiền mặt khoảng 79 triệu USD cho 2,9 triệu người Bolivia và các khoản vay ưu đãi cho những đối tượng chịu ảnh hưởng. Ông cam kết chuyển nguồn tiền trợ giá sang trường học, bệnh viện và đường sá, đồng thời khẳng định biện pháp này sẽ chấm dứt tình trạng thiếu dầu diesel kéo dài.
