Trong bối cảnh ngành Than đối mặt với nhiều thách thức về điều kiện khai thác ngày càng xuống sâu, áp lực giữ chân lao động và yêu cầu nâng cao hiệu quả sản xuất, việc chăm lo toàn diện cho người lao động được xác định là nhiệm vụ trọng tâm, xuyên suốt. Từ thực tiễn tại Công ty Than Nam Mẫu - TKV cho thấy, thông qua việc đồng bộ các giải pháp cải thiện điều kiện làm việc, nâng cao chất lượng đời sống vật chất, tinh thần, doanh nghiệp không chỉ tạo dựng môi trường sản xuất an toàn, ổn định, mà còn góp phần củng cố niềm tin, tăng cường sự gắn bó của đội ngũ thợ lò - lực lượng nòng cốt của ngành Than.
Tại phân xưởng Khai thác 11, nơi được xem là một trong những mũi nhọn sản xuất của Than Nam Mẫu, ca làm việc cũng bắt đầu từ rất sớm. Trong ánh sáng đèn lò, từng gương than hiện lên đầy sôi động với khí thế sản xuất nhộn nhịp của những người thợ. Hệ thống băng tải vận hành liên tục, luồng gió sạch ổn định trong các đường lò, thiết bị cơ giới hóa dần thay thế sức người ở nhiều công đoạn. Phân xưởng Khai thác 11 đang sử dụng công nghệ khoan nổ mìn, xúc bộ than lên băng tải. Công nghệ chưa phải là hiện đại nhất, nhưng đơn vị cũng đã rất nỗ lực để cải thiện điều kiện làm việc cho người lao động.
Ông Ngô Tùng Lâm, Quản đốc Phân xưởng Khai thác 11, Công ty Than Nam Mẫu - TKV, cho biết: Công việc hầm lò chưa bao giờ là dễ dàng, nhưng hôm nay, điều kiện làm việc đã khác trước rất nhiều. Hệ thống cơ giới hóa được đưa vào vận hành. Máy đào lò, máy xúc, hệ thống vận tải hiện đại. Các lò chợ cơ giới hóa đồng bộ năng suất cao. Những công việc từng cần đến sức người nặng nhọc, giờ đây đã có máy móc hỗ trợ.
Tại từng gương lò, các thiết bị quan trắc khí mỏ tự động giúp phát hiện sớm nguy cơ. Hệ thống phun sương dập bụi cải thiện đáng kể vi khí hậu trong lò. Từng chi tiết nhỏ được cải thiện, góp lại thành một thay đổi lớn. Người thợ lò giờ đây không chỉ dùng sức người là chính như xưa, mà đã làm chủ công nghệ, làm chủ thiết bị. Mỗi tấn than ra lò là biết bao mồ hôi, công sức và cả trí tuệ của người thợ mỏ.
Không chỉ an toàn, thu nhập của người lao động cũng được đảm bảo. Việc làm ổn định, ngày công đều đặn từ 20 đến 24 công mỗi tháng. Thu nhập hàng năm tăng trưởng vượt kế hoạch, có năm vượt trên 10-12%. Với người thợ, đó là sự bảo đảm cho bản thân và gia đình, là một trong những lý do quan trọng để họ tiếp tục gắn bó với nghề.
Thợ lò Lê Chí Thanh, Phân xưởng Khai thác 11, chia sẻ: Với bậc thợ 5/5, tôi duy trì đều đặn ngày công từ 23 - 25 công mỗi tháng, thu nhập bình quân của tôi đạt từ 27 - 35 triệu đồng, đời sống gia đình được đảm bảo.
Nếu khi xưa sau mỗi ca làm, người thợ chỉ mong có đồng lương đủ trang trải cuộc sống, thì nay họ đã có thể nghĩ đến một điều lớn hơn, đó là một mái nhà. Cách khai trường Than Nam Mẫu không xa là nơi một công nhân vừa nhận hỗ trợ từ chương trình “Mái ấm Công đoàn”. Ngôi nhà không quá lớn, nhưng với anh Trần Đình Nghĩa, công nhân phân xưởng Cơ khí, đó là cả một giấc mơ. Từ nguồn quỹ hỗ trợ, từ sự sẻ chia của tập thể, mái ấm mới được dựng lên, như một sự đền đáp cho những năm tháng anh gắn bó với nghề.
Còn với những công nhân trẻ, hay những người xa quê, khu nhà ở tập thể trở thành ngôi nhà thứ hai. Tại đây, điều kiện sinh hoạt không ngừng được cải thiện. Những dãy nhà được sửa chữa khang trang hơn; hệ thống điện, nước, thiết bị sinh hoạt được đầu tư đồng bộ. Cũng ở nơi này, nhiều gia đình công nhân trẻ từ những miền quê xa xôi về đây xây tổ ấm. Những chuyến xe ca đều đặn đi về, những đứa trẻ lớn lên mỗi ngày trong các căn tập thể. Đó không chỉ là nơi ở mà còn là nơi tạo nên sự gắn kết của những người thợ mỏ Than Nam Mẫu.
Công ty Than Nam Mẫu còn đặc biệt quan tâm đến bữa ăn ca cho người lao động. Những suất ăn đủ dinh dưỡng, được cải thiện cả về chất và lượng. Không chỉ ăn no, mà là ăn ngon. Nhiều “Bữa cơm Công đoàn” được tổ chức, không chỉ là bữa ăn, mà là dịp để người lao động cảm nhận rõ hơn sự quan tâm của doanh nghiệp. Xe đưa đón công nhân về quê, những chuyến xe Tết, những hỗ trợ nhỏ như bình giữ nhiệt, vitamin… Tất cả những điều tưởng chừng rất giản dị ấy lại trở thành sợi dây gắn kết người lao động với doanh nghiệp.
Anh Đỗ Quang Trung, Ủy viên BCH Công đoàn Than KSVN, Chủ tịch Công đoàn Than Nam Mẫu - TKV, cho biết: Trong 3 năm qua, hơn 15.000 lượt người được đi nghỉ mát; hàng nghìn lượt được hỗ trợ, thăm hỏi; hàng trăm sáng kiến được ghi nhận. Khi người lao động được chăm lo, họ sẽ làm việc bằng tất cả trách nhiệm. Điều đó thể hiện rõ trong kết quả sản xuất hàng năm. Sản lượng than vượt kế hoạch. Doanh thu, lợi nhuận tăng trưởng ổn định. Những con số không chỉ phản ánh hiệu quả kinh tế mà còn cho thấy hiệu quả của một chiến lược đúng ở Than Nam Mẫu, đó là người lao động là trung tâm.
Người thợ lò Nam Mẫu hôm nay vẫn đi vào lòng đất mỗi ngày. Đổi lại những giờ lao động miệt mài là từng tấn than ra lò, mang nguồn năng lượng thắp sáng nền kinh tế đất nước. Phía sau mỗi người thợ là một mái nhà lớn, nơi họ được quan tâm, được sẻ chia và được trân trọng. Có lẽ, chính cảm nhận và sự gắn bó của người lao động mới là vầng sáng nhất với Than Nam Mẫu, cũng như với ngành Than.
