Dữ liệu ngày càng giữ vai trò quan trọng trong hoạt động quản lý, điều hành của chính quyền, sản xuất, kinh doanh và đời sống nhân dân. Cùng với việc mở rộng kết nối, chia sẻ và khai thác dữ liệu, nguy cơ bị tấn công mạng, đánh cắp thông tin, lộ lọt dữ liệu cá nhân cũng gia tăng. Trước yêu cầu đó, Quảng Ninh đã triển khai đồng bộ các giải pháp bảo đảm an ninh mạng, an toàn dữ liệu, tạo nền tảng để chuyển đổi số phát triển bền vững.
Chuyển đổi số đang làm thay đổi căn bản phương thức quản lý, điều hành và cung cấp dịch vụ công. Các hệ thống thông tin từng bước được kết nối, chia sẻ dữ liệu; hồ sơ TTHC được số hóa, thông tin dân cư được khai thác phục vụ giải quyết công việc, góp phần rút ngắn thời gian xử lý, nâng cao hiệu quả phục vụ người dân, doanh nghiệp.
Tuy nhiên, khi dữ liệu được tập trung, liên thông trên nhiều nền tảng, nguy cơ mất an toàn thông tin cũng trở nên phức tạp hơn. Một sự cố xâm nhập hệ thống, đánh cắp, hoặc làm sai lệch dữ liệu có thể ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động của cơ quan nhà nước và quyền lợi của người dân.
Đặc biệt, hiện nay với việc vận hành theo mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, yêu cầu bảo đảm an toàn dữ liệu càng trở nên cấp thiết. Các hệ thống phục vụ giải quyết TTHC, quản lý đất đai, dân cư, điều hành và cung cấp dịch vụ công ngày càng có mối liên hệ chặt chẽ, đòi hỏi công tác bảo vệ phải được thực hiện đồng bộ, thường xuyên.
Bên cạnh nguy cơ bị tấn công vào các hệ thống thông tin, tình trạng khai thác trái phép dữ liệu cá nhân phục vụ các hành vi vi phạm pháp luật cũng đang đặt ra nhiều thách thức. Theo Phòng An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao (Công an thành phố), trong năm 2025, lực lượng công an tiếp nhận, xử lý 131 vụ vi phạm với 240 đối tượng phạm tội, tăng 38 vụ và 147 đối tượng so với năm 2024. Trong nửa đầu năm 2026, lực lượng Công an đã phát hiện, tiếp nhận 28 vụ với 70 đối tượng.
Trước tốc độ phát triển của công nghệ và những phương thức tấn công mạng ngày càng tinh vi, công tác bảo đảm an toàn dữ liệu vẫn đặt ra nhiều yêu cầu mới. Đối với Quảng Ninh, trọng tâm là tiếp tục hoàn thiện cơ chế quản trị dữ liệu, kiểm soát chặt chẽ quyền truy cập, khai thác và chia sẻ thông tin; nâng cao năng lực giám sát, cảnh báo sớm, sao lưu, phục hồi dữ liệu và ứng cứu sự cố. Đồng thời, tăng cường đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ, nhất là tại các xã, phường, đặc khu, nơi trực tiếp tiếp nhận, xử lý lượng lớn thông tin của người dân trong quá trình giải quyết TTHC.
Nhận diện thách thức đó, Quảng Ninh từng bước hoàn thiện cơ chế quản lý, bảo vệ an ninh, an toàn đối với các hệ thống thông tin. Ngày 25/5/2026, UBND thành phố ban hành Quyết định số 42/2026/QĐ-UBND về quy chế quản lý, khai thác, sử dụng và bảo vệ an ninh mạng đối với hệ thống thông tin của các cơ quan nhà nước, góp phần xác định rõ trách nhiệm quản lý, khai thác, sử dụng và bảo vệ hệ thống thông tin trong điều kiện hạ tầng số, dữ liệu dùng chung ngày càng phát triển.
Nhiệm vụ bảo đảm an ninh, an toàn trên không gian mạng cần có sự tham gia tích cực của cả hệ thống chính trị và toàn xã hội. Về lâu dài, Quảng Ninh cần tiếp tục hoàn thiện hệ sinh thái an toàn số với 3 yếu tố công nghệ, thể chế và con người được vận hành đồng bộ...
Cùng với hoàn thiện quy định quản lý, thành phố đã rà soát 127/129 hồ sơ cấp độ an toàn hệ thống thông tin theo mô hình tổ chức mới, làm cơ sở triển khai các biện pháp bảo vệ phù hợp với từng hệ thống. Công tác kiểm tra, đánh giá an ninh mạng đối với các hệ thống thông tin trọng yếu, nhất là hệ thống phục vụ Đề án 06 và các nền tảng chính quyền số, tiếp tục được chú trọng nhằm kịp thời phát hiện lỗ hổng bảo mật, cảnh báo nguy cơ tấn công mạng, mã độc và hạn chế rủi ro lộ, mất dữ liệu.
Trung tuần tháng 9/2026, Quảng Ninh tổ chức hội nghị tập huấn chuyên sâu về Luật An ninh mạng và Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân với sự tham gia của hơn 500 đại biểu đến từ các cơ quan, đơn vị, địa phương và doanh nghiệp nhà nước. Hội nghị tập trung phổ biến những quy định pháp luật mới, nhận diện nguy cơ lộ, mất dữ liệu và hướng dẫn các biện pháp quản lý, kỹ thuật bảo vệ dữ liệu cá nhân. Đồng thời, trao đổi, tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc trong thực tiễn triển khai tại cơ sở.
Đáng chú ý, cuối tháng 9 vừa qua, Quảng Ninh tổ chức thành công chương trình diễn tập thực chiến bảo đảm an ninh mạng với sự tham gia của hơn 100 cán bộ kỹ thuật đại diện các cơ quan, đơn vị, địa phương trên địa bàn. Trên nền tảng mô phỏng Cyber Range, các đội thực hành xử lý tình huống tấn công có chủ đích vào hệ thống thông tin, trải qua 7 giai đoạn từ phát hiện dấu hiệu xâm nhập, truy vết hành vi tấn công, điều tra thư điện tử giả mạo, bóc gỡ mã độc đến ngăn chặn hành vi truy xuất dữ liệu trái phép, thu thập chứng cứ số và khôi phục hệ thống. Hoạt động diễn tập góp phần nâng cao năng lực phát hiện, phối hợp xử lý và ứng cứu sự cố, nhất là đối với những hệ thống thông tin phục vụ hoạt động quản lý nhà nước.
Theo Thượng tá Hoàng Văn Định, Trưởng Phòng An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao, nhiệm vụ bảo đảm an ninh, an toàn trên không gian mạng cần có sự tham gia tích cực của cả hệ thống chính trị và toàn xã hội. Về lâu dài, Quảng Ninh cần tiếp tục hoàn thiện hệ sinh thái an toàn số với 3 yếu tố công nghệ, thể chế và con người được vận hành đồng bộ, trong đó công nghệ phải đủ năng lực phát hiện, ngăn chặn; thể chế xác định rõ trách nhiệm, quy trình, quyền hạn; còn con người phải có kiến thức và kỷ luật trong sử dụng hệ thống.
Bảo đảm an toàn dữ liệu là yêu cầu xuyên suốt trong tiến trình chuyển đổi số, gắn trực tiếp với hiệu quả vận hành chính quyền số và quyền lợi của người dân, doanh nghiệp. Với Quảng Ninh, việc chủ động phòng ngừa rủi ro, nâng cao năng lực bảo vệ hệ thống và quản trị dữ liệu không chỉ góp phần hạn chế thiệt hại do các sự cố an ninh mạng, mà còn củng cố niềm tin của xã hội, tạo điều kiện để dữ liệu được khai thác hiệu quả, phục vụ mục tiêu phát triển kinh tế xã hội trong giai đoạn mới.
