Tại Kỳ họp thứ 6, HĐND tỉnh khoá XV, đại biểu Đặng Vũ Minh Tâm, Giáo viên Trường Tiểu học và Trung học cơ sở Cô Tô, đặc khu Cô Tô chất vấn: Nhiều quy hoạch xây dựng, quy hoạch đô thị và quy hoạch nông thôn đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt, tuy nhiên việc công khai, cập nhật và cung cấp thông tin quy hoạch để người dân, doanh nghiệp tiếp cận, tra cứu vẫn còn hạn chế, chưa đáp ứng yêu cầu chuyển đổi số trong quản lý quy hoạch. Đề nghị Giám đốc Sở Xây dựng cho biết lộ trình và giải pháp xây dựng, quản lý, khai thác cơ sở dữ liệu quy hoạch tập trung, ứng dụng công nghệ số, hệ thống thông tin địa lý (GIS), mô hình 3D, thực tế tăng cường (AR) và các nền tảng số để công khai thông tin quy hoạch, phục vụ hiệu quả công tác quản lý nhà nước và tạo thuận lợi cho người dân, doanh nghiệp tiếp cận thông tin theo quy định của pháp luật.
Về nội dung này, Giám đốc Sở Xây dựng trả lời như sau:
Hệ thống quy hoạch đô thị nông thôn được lập và phê duyệt trong giai đoạn trước đây, theo phương thức truyền thống đã được tỉnh và các địa phương thực hiện công bố, công khai đầy đủ, tạo điều kiện tiếp cận thuận lợi cho người dân và doanh nghiệp, trong đó, Quảng Ninh là một trong số ít các địa phương có Cung quy hoạch để cung cấp thông tin quy hoạch cho người dân, du khách và doanh nghiệp.
Tuy nhiên, phương thức cung cấp thông tin quy hoạch truyền thống vẫn có những hạn chế, đang chưa đáp ứng được nhu cầu tiếp cận, tra cứu thông tin thường xuyên của người dân và doanh nghiệp như ý kiến của đại biểu đã nêu.
Vấn đề chuyển đổi số trong công tác quy hoạch nói chung, cũng như áp dụng công nghệ để tạo điều kiện cho người dân, doanh nghiệp tiếp cận thông tin quy hoạch, thực hiện theo quy hoạch, giám sát công tác thực hiện quy hoạch và tạo hiệu quả trong công tác quản lý nhà nước đã được Sở Xây dựng và ngành xây dựng xác định là ưu tiên quan trọng trong giai đoạn tới đây.
Quan điểm của Sở Xây dựng là dữ liệu quy hoạch phải được coi là tài nguyên số của Nhà nước; quy hoạch sau khi được phê duyệt phải được công khai đầy đủ, cập nhật kịp thời, dễ tiếp cận, dễ khai thác và phục vụ đồng thời cho công tác quản lý của cơ quan nhà nước, hoạt động đầu tư của doanh nghiệp cũng như quyền tiếp cận thông tin của người dân theo quy định của pháp luật.
Trên cơ sở quan điểm đó, Sở Xây dựng sẽ triển khai đồng bộ lộ trình xây dựng cơ sở dữ liệu quy hoạch và các giải pháp ứng dụng công nghệ số, bảo đảm dữ liệu được quản lý tập trung, liên thông, công khai, minh bạch và khai thác hiệu quả. Cụ thể như sau:
1. Lộ trình xây dựng và quản lý cơ sở dữ liệu quy hoạch tập trung
Cơ sở dữ liệu (CSDL) quy hoạch đô thị và nông thôn là tập hợp dữ liệu điện tử thể hiện nội dung cơ bản của các đồ án quy hoạch, được tổ chức để truy cập, khai thác, chia sẻ và cập nhật thông qua phương tiện điện tử. Sở Xây dựng triển khai theo lộ trình chặt chẽ tuân thủ nguyên tắc quản lý tập trung, thống nhất, đồng bộ:
- Giai đoạn 1 (Đến ngày 31/12/2026) - Số hóa toàn diện và Thiết lập hệ thống nền tảng: Hoàn thành số hóa 100% hồ sơ các quy hoạch được lập và phê duyệt trong giai đoạn 6-12/2026 (bao gồm các quyết định phê duyệt, bản vẽ đồ án định dạng CAD/PDF, thuyết minh tổng hợp) theo hướng dẫn của Bộ Xây dựng. Ứng dụng ngay quy định mới của Nghị định số 34/2026/NĐ-CP về việc nộp trực tuyến hồ sơ đồ án quy hoạch qua Hệ thống thông tin và CSDL quốc gia về hoạt động xây dựng để phục vụ công tác thẩm định trực tuyến.
- Giai đoạn 2 (Năm 2027 - 2028): Kết nối liên thông, cập nhật đồng bộ CSDL: Kết nối trực tiếp CSDL quy hoạch của tỉnh Quảng Ninh với CSDL quốc gia về hệ thống thông tin quốc gia về quy hoạch. Thiết lập quy trình cập nhật dữ liệu đồng thời theo thời gian thực (real-time) ngay trong quá trình lập, thẩm định và phê duyệt nhiệm vụ, đồ án quy hoạch mới. Hoàn thành số hóa 100% hồ sơ quy hoạch đã được cấp tỉnh và cấp huyện phê duyệt trước đây còn hiệu lực.
- Giai đoạn 3 (Từ năm 2029 trở đi): Vận hành thông minh và Duy trì bền vững. Vận hành hệ thống CSDL tập trung liên tục, ổn định 24/7 và bảo mật tuyệt đối dữ liệu. Tích hợp các công cụ phân tích tự động dữ liệu không gian lớn (Big Data) để hỗ trợ công tác dự báo kinh tế - kỹ thuật và ra quyết định quản lý nhà nước về xây dựng.
2. Lộ trình xây dựng và phát triển hệ thống GIS
Để khắc phục triệt để hạn chế trong việc tiếp cận thông tin quy hoạch của người dân, doanh nghiệp, Sở Xây dựng triển khai lộ trình ứng dụng công nghệ trực quan hóa hiện đại như sau:
- Giai đoạn 1 (Đến 31/12/2026): Phủ GIS quy hoạch chung đô thị và Thí điểm 3D.
+ Ứng dụng GIS: Hoàn thành chuyển đổi toàn bộ bản vẽ quy hoạch chung đô thị Quảng Ninh sang định dạng GIS dựa trên nền CSDL địa lý quốc gia đã chuẩn hóa.
+ Ứng dụng 3D: Thí điểm xây dựng mô hình không gian 3D tại khu vực vùng lõi đô thị Hạ Long và các khu vực quy hoạch không gian ngầm quan trọng để phục vụ công tác quản lý đô thị hiện đại.
- Giai đoạn 2 (Năm 2027 - 2028): Phủ GIS quy hoạch phân khu và Triển khai Thực tế tăng cường (AR).
+ Ứng dụng GIS & 3D: Đạt tỉ lệ 100% đồ án quy hoạch phân khu đô thị, quy hoạch phân khu chức năng được cập nhật trên nền tảng GIS và tích hợp mô hình không gian 3D.
+ Ứng dụng AR: Ra mắt ứng dụng Thực tế tăng cường (AR) thí điểm tại các khu vực đô thị trọng điểm để người dân khi đứng ngoài thực địa có thể quét camera thiết bị di động để nhìn thấy trực quan chỉ giới đường đỏ, chiều cao khống chế và kiến trúc cảnh quan công trình được quy hoạch tương lai.
- Giai đoạn 3 (Từ năm 2029 trở đi) - Phủ kín dữ liệu số hóa toàn tỉnh và Vận hành Đô thị song sinh: Phủ kín dữ liệu GIS đến cấp độ quy hoạch chi tiết. Vận hành mô hình Đô thị song sinh (Digital Twin) trên địa bàn tỉnh, đồng bộ mô hình 3D thực tế của các công trình xây dựng để giám sát vi phạm trật tự xây dựng tự động dựa trên GIS.
3. Các giải pháp ứng dụng công nghệ số và công khai thông tin quy hoạch
Để khắc phục các hạn chế hiện tại, chuyển đổi từ phương thức quản lý truyền thống sang quản lý dựa trên nền tảng dữ liệu số, Sở Xây dựng thực hiện các nhóm giải pháp đột phá sau:
3.1. Ứng dụng công nghệ Hệ thống thông tin địa lý (GIS):
- Sử dụng cơ sở dữ liệu nền địa lý quốc gia và hệ thống bản đồ địa hình quốc gia làm nền tảng cốt lõi để lập và quản lý quy hoạch. Sử dụng duy nhất hệ bản đồ gốc là hệ thống bản đồ địa hình quốc gia được cơ quan chuyên môn đo đạc, cung cấp theo Nghị định số 34/2026/NĐ-CP nhằm tránh tuyệt đối sai lệch ranh giới khi tích hợp quy hoạch xây dựng với quy hoạch sử dụng đất.
- Chuyển đổi toàn bộ các bản vẽ đồ án quy hoạch từ định dạng thông thường sang định dạng dữ liệu không gian (GIS) nhằm chuẩn hóa các chỉ tiêu kinh tế - kỹ thuật, chỉ tiêu sử dụng đất, ranh giới hành chính, cao độ quy hoạch, và hệ thống hạ tầng kỹ thuật. Qua đó, người dân và doanh nghiệp có thể tra cứu trực tuyến chính xác vị trí, lộ giới, chức năng sử dụng đất của từng lô đất.
3.2. Áp dụng Mô hình 3D và Thực tế tăng cường (AR):
- Đối với các khu vực đô thị hiện hữu quan trọng, các dự án trọng điểm hoặc khu vực quy hoạch không gian ngầm của thành phố, sở sẽ từng bước tích hợp mô hình không gian 3D và công nghệ AR vào CSDL.
- Giải pháp này giúp mô phỏng trực quan tổ chức không gian kiến trúc cảnh quan, mối quan hệ giữa các công trình, chiều cao quy hoạch và công trình ngầm. Đây là công cụ đắc lực hỗ trợ cơ quan quản lý nhà nước trong việc phê duyệt, kiểm tra quy hoạch và giúp nhà đầu tư dễ dàng hình dung không gian kiến trúc toàn cảnh để nghiên cứu dự án.
3.3. Công khai thông tin qua các Nền tảng số tập trung:
- Bắt buộc công bố công khai toàn bộ hồ sơ quy hoạch (sau khi được phê duyệt tối đa 15 ngày) lên Cổng thông tin quy hoạch của Bộ Xây dựng và Cổng thông tin quy hoạch tập trung tỉnh Quảng Ninh theo quy định tại Điều 50 Luật Quy hoạch đô thị và nông thôn.
- Thiết lập cơ chế kết nối, chia sẻ dữ liệu số giữa Sở Xây dựng với các sở, ngành, địa phương, tuân thủ các quy định pháp luật về an toàn thông tin mạng, an ninh mạng và giao dịch điện tử.
- Phát triển ứng dụng di động (Mobile App) tích hợp bản đồ quy hoạch số, tạo giao diện thân thiện, tiện lợi để doanh nghiệp và người dân dễ dàng tiếp cận, tra cứu thông tin mọi lúc, mọi nơi, đảm bảo tính công khai, minh bạch, phòng chống các hành vi cung cấp sai lệch thông tin quy hoạch.
3.4. Giải pháp tài chính: Bố trí nguồn kinh phí chi thường xuyên từ ngân sách nhà nước theo đúng Khoản 3 Điều 24 Nghị định số 178/2025/NĐ-CP để đảm bảo kinh phí cho hoạt động cập nhật và duy trì hệ thống lâu dài.
