Trong tiến trình chuyển đổi số, dữ liệu không còn đơn thuần là “đầu vào” của các hệ thống công nghệ mà khi được tạo lập đầy đủ, chuẩn hóa, kết nối và khai thác hiệu quả, dữ liệu trở thành một loại tài nguyên mới. Với Quảng Ninh, yêu cầu này đang được cụ thể hóa bằng một chương trình hành động có mục tiêu rõ hơn, không chỉ xây dựng dữ liệu, mà phải biến dữ liệu thành nguồn lực phát triển.
Những kết quả đạt được thời gian qua cho thấy một nền tảng dữ liệu ngày càng được hình thành tại Quảng Ninh. Thành phố đã ban hành danh mục 44 cơ sở dữ liệu dùng chung và 63 bộ dữ liệu mở, số hóa trên 1 triệu dữ liệu hộ tịch lịch sử, triển khai học bạ số tại 100% cơ sở giáo dục và đưa Trung tâm Giám sát, điều hành thông minh của thành phố vào vận hành với 8 hợp phần. Quảng Ninh đã được Trung ương lựa chọn xây dựng là một trong 4 địa phương kiểu mẫu về dữ liệu.
Ở cấp cơ sở, quá trình chuẩn hóa dữ liệu đang được triển khai trên nhiều lĩnh vực. Đơn cử, đến giữa tháng 9/2026, dữ liệu cán bộ, công chức, viên chức đã được đồng bộ 100% với cơ sở dữ liệu quốc gia; 104.027 đảng viên sử dụng Sổ tay đảng viên điện tử, đạt 92,97%. Đáng chú ý, dữ liệu đất đai đã xây dựng, đồng bộ hơn 1,22 triệu trong tổng số gần 1,95 triệu thửa, đạt 63,15%.
Tuy nhiên, một cơ sở dữ liệu chỉ thực sự phát huy giá trị khi có khả năng kết nối cũng như được sử dụng lại và Quảng Ninh đang từng bước xử lý vấn đề này. Hệ thống thông tin giải quyết thủ tục hành chính đã kết nối với 4 cơ sở dữ liệu gồm dân cư, đất đai, doanh nghiệp và bảo hiểm xã hội; việc kết nối cơ sở dữ liệu hộ tịch đang được triển khai. Toàn thành phố cũng đã tái cấu trúc 388 thủ tục hành chính, hướng tới giảm giấy tờ và khai thác lại thông tin đã có trong hệ thống.
Mục tiêu cuối cùng không phải là có thêm một phần mềm hay một cơ sở dữ liệu, mà là thay đổi cách vận hành. Khi dữ liệu đất đai, dân cư, doanh nghiệp, bảo hiểm, hộ tịch… có thể liên thông, người dân sẽ giảm việc phải khai thông tin nhiều lần; doanh nghiệp giảm chi phí thủ tục; cơ quan quản lý có thêm căn cứ để ra quyết định dựa trên dữ liệu thực tế.
Theo Thượng tá Trần Viết Luận, Phó trưởng phòng Phòng Cảnh sát Quản lý hành chính về trật tự xã hội, Công an thành phố, để dữ liệu trở thành công việc thường xuyên cần thống nhất tiêu chuẩn, định danh, tăng cường kết nối, chia sẻ và tái sử dụng dữ liệu. Cùng với đó là xây dựng các công cụ kỹ thuật, đẩy mạnh kết nối, chia sẻ API giữa các cơ sở dữ liệu chuyên ngành nhằm tự động kiểm tra tính đúng, sai, trùng lặp, thiếu sót hoặc chậm cập nhật.
Muốn dữ liệu trở thành nguồn lực, bên cạnh chất lượng dữ liệu còn cần một hạ tầng đủ mạnh để lưu trữ, xử lý, kết nối và bảo vệ dữ liệu. Trung tâm tích hợp dữ liệu của Quảng Ninh được xây dựng từ năm 2014, đã phục vụ nhiều hệ thống thông tin dùng chung của tỉnh. Tuy nhiên, trước yêu cầu khai thác dữ liệu ngày càng lớn, Quảng Ninh đang nghiên cứu nâng cấp hạ tầng, phát triển kho dữ liệu dùng chung, ứng dụng điện toán đám mây và các công nghệ mới.
Bà Nguyễn Hải Vân, Giám đốc Trung tâm Phục vụ hành chính công thành phố, chia sẻ: Chúng tôi đẩy mạnh việc sử dụng dữ liệu số trong giải quyết thủ tục hành chính, công dân có thể tái sử dụng kết quả thủ tục hành chính đã số hoá, sử dụng kiosk thông minh để tạo lập bản sao số các giấy tờ và nộp thủ tục trực tuyến, đồng thời tiếp tục thực hiện tốt việc tháo gỡ, hỗ trợ giải quyết thủ tục đất đai lưu động.
Với Quảng Ninh, xây dựng địa phương kiểu mẫu về dữ liệu không chỉ là một mục tiêu công nghệ; mà đó là bước chuyển trong phương thức quản trị và mô hình tăng trưởng. Trong đó, dữ liệu là nền tảng, chuyển đổi số là phương thức, còn giá trị tạo ra cho người dân, doanh nghiệp và nền kinh tế là đích đến.
