Tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ hai, Quốc hội khóa XVI, sáng 10/11, Quốc hội thảo luận tại hội trường về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thể dục, thể thao, Luật Du lịch, Luật Thư viện, Luật Điện ảnh, Luật Di sản văn hóa, Luật Quảng cáo và Luật Báo chí.
Bảo đảm quyền lựa chọn cách thức hành nghề của hướng dẫn viên
Thống nhất với việc đơn giản hóa thủ tục, bổ sung thẻ hướng dẫn viên điện tử trong dự thảo sửa đổi Luật Du lịch, đại biểu Võ Ngọc Thanh Trúc (Đoàn Thành phố Hồ Chí Minh) cho rằng, cùng với cải cách thủ tục, lần sửa luật này cần giải quyết những vướng mắc trực tiếp ảnh hưởng đến cơ hội hành nghề và cuộc sống của hướng dẫn viên.
Dẫn số liệu của Cục Du lịch quốc gia Việt Nam, đến nay cả nước có hơn 49.000 thẻ hướng dẫn viên đã được cấp để hành nghề, đại biểu nhận định chính sách đối với đội ngũ này sẽ tác động trực tiếp đến chất lượng phục vụ du khách.
Theo khoản 3 Điều 58 Luật Du lịch hiện hành, hướng dẫn viên quốc tế và nội địa phải có thẻ hướng dẫn viên, có hợp đồng lao động với doanh nghiệp hoặc là hội viên của tổ chức xã hội-nghề nghiệp, đồng thời có hợp đồng hướng dẫn hoặc văn bản phân công theo chương trình du lịch.
Như vậy, người có thẻ hướng dẫn viên, nhận hướng dẫn từng tour nhưng không có hợp đồng lao động vẫn phải đáp ứng điều kiện là hội viên và có hợp đồng hướng dẫn. Trong khi đó, đại biểu chỉ ra rằng dự thảo Luật mới sửa đổi khoản 4 về thẻ hướng dẫn viên, nhưng chưa sửa đổi khoản 3 về điều kiện hành nghề.
Từ thực tế này, đại biểu Võ Ngọc Thanh Trúc đề nghị sửa đổi khoản 3 Điều 58 để làm rõ bản chất pháp lý của hợp đồng hướng dẫn. Theo Điều 13 Bộ luật Lao động năm 2019, nếu hướng dẫn viên làm việc có trả công, tiền lương và chịu sự quản lý, điều hành, giám sát của doanh nghiệp thì thỏa thuận đó phải được xác định là hợp đồng lao động, dù mang tên gọi là “hợp đồng hướng dẫn”.
Đại biểu nhấn mạnh, quyền lợi của người lao động không thể phụ thuộc vào tên gọi của hợp đồng. Vì vậy, cần phân biệt rõ quan hệ lao động với dịch vụ hướng dẫn độc lập, xác định trách nhiệm của doanh nghiệp và nghĩa vụ bảo hiểm xã hội theo đúng điều kiện luật định.
Theo đại biểu, quyền tự chủ phải gắn với trách nhiệm rõ ràng. Luật cần quy định những nội dung tối thiểu của hợp đồng lao động về công việc, thù lao, bảo hiểm xã hội; đồng thời xác định rõ nghĩa vụ, trách nhiệm của doanh nghiệp tổ chức chương trình và hướng dẫn viên.
Thẩm định khu du lịch cần căn cứ vào tính chất, quy mô
Về công nhận khu du lịch cấp tỉnh, dự thảo Luật quy định khu du lịch thuộc một xã thì cơ quan chuyên môn về du lịch cấp tỉnh thẩm định; khu du lịch thuộc từ hai xã trở lên thì Ủy ban nhân dân cấp tỉnh thành lập hội đồng thẩm định.
Tán thành việc xác định rõ trách nhiệm thẩm định, đại biểu Nguyễn Đặng Ân (Đoàn Lạng Sơn) cho rằng không nên lấy số lượng đơn vị hành chính cấp xã làm tiêu chí duy nhất để lựa chọn hình thức thẩm định.
Bởi trên thực tế, một khu du lịch nằm trong phạm vi một xã vẫn có thể có quy mô lớn, liên quan nhiều lĩnh vực như rừng, di sản, môi trường, hạ tầng và nhiều chủ thể quản lý. Ngược lại, khu du lịch trải trên địa bàn hai xã chưa chắc đã có tính chất phức tạp hơn.
Từ đó, đại biểu đề nghị quy định cơ quan chuyên môn về du lịch cấp tỉnh là đầu mối thẩm định; việc thành lập hội đồng liên ngành căn cứ vào tính chất, quy mô và yêu cầu phối hợp chuyên ngành của khu du lịch, do Ủy ban nhân dân cấp tỉnh quyết định.
Theo đại biểu, cách thiết kế này vừa bảo đảm hoạt động thẩm định đi vào thực chất, vừa tránh phát sinh hội đồng và thủ tục không cần thiết chỉ vì ranh giới hành chính.
Đối với dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Quảng cáo, đại biểu Nguyễn Vũ Trung (Đoàn Thành phố Hồ Chí Minh) tán thành việc sửa đổi nhằm bảo đảm thống nhất với pháp luật về quy hoạch, báo chí và cắt giảm những thủ tục không còn phù hợp.
Đối với Điều 27, Điều 28 và Điều 31, đại biểu Nguyễn Vũ Trung đề xuất cần khẳng định rõ việc bỏ quy hoạch quảng cáo ngoài trời không đồng nghĩa với giảm yêu cầu về an toàn, kỹ thuật và cảnh quan.
Trên cơ sở đó, cần quy định cụ thể trách nhiệm khảo sát, thiết kế, lắp đặt, kiểm tra, bảo trì và tháo dỡ công trình quảng cáo. Chủ sở hữu hoặc đơn vị quản lý phải kịp thời khắc phục nguy cơ mất an toàn và chịu trách nhiệm theo quy định pháp luật nếu công trình đổ, sập, chập điện hoặc gây tai nạn.
Đối với màn hình quảng cáo điện tử, đại biểu đề nghị có giới hạn về độ sáng, hiệu ứng nhấp nháy và thời gian hoạt động ban đêm nhằm tránh gây chói mắt, ảnh hưởng đến giao thông và sinh hoạt của người dân. Bên cạnh đó, băng-rôn và các vật liệu quảng cáo phải được tháo dỡ, thu gom khi hết hạn hoặc hư hỏng, tránh phát sinh rác thải và làm mất mỹ quan đô thị.
Phân cấp, phân quyền gắn với trách nhiệm thực hiện
Phát biểu giải trình, làm rõ những nội dung đại biểu Quốc hội quan tâm, Bộ trưởng Văn hóa, Thể thao và Du lịch Lâm Thị Phương Thanh nhấn mạnh, trọng tâm của lần sửa đổi này là đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, đơn giản hóa thủ tục hành chính, cắt giảm điều kiện đầu tư kinh doanh và tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc cấp bách trong thực tiễn.
Theo Bộ trưởng, các phương án phân cấp trong dự thảo về cơ bản đã bảo đảm phù hợp với chức năng, nhiệm vụ và điều kiện tổ chức thực hiện của địa phương.
Đối với những nhiệm vụ có tính chất liên ngành, liên vùng hoặc đòi hỏi chuyên môn sâu, dự thảo tiếp tục xác định rõ trách nhiệm của cơ quan quản lý nhà nước ở Trung ương, đồng thời tăng cường vai trò và trách nhiệm của chính quyền địa phương. Đây là yêu cầu quan trọng nhằm bảo đảm việc phân cấp, phân quyền được thực hiện phù hợp, gắn với trách nhiệm quản lý và khả năng tổ chức thực hiện.
Đặc biệt, quá trình xây dựng văn bản hướng dẫn phải quán triệt yêu cầu không đặt ra thêm điều kiện, hồ sơ, thủ tục hành chính hoặc làm phát sinh những chi phí không cần thiết cho người dân và doanh nghiệp.
Đối với các chính sách mới có phạm vi tác động rộng, liên quan nhiều lĩnh vực pháp luật, nguồn lực thực hiện hoặc làm phát sinh quyền, nghĩa vụ mới, Bộ trưởng nhấn mạnh việc đề xuất sửa đổi, bổ sung cần được nghiên cứu kỹ lưỡng, tổng kết thực tiễn và đánh giá tác động đầy đủ.
